కేంద్రం నుంచి అధికారిక అనుమతి (Press Note 3) రాకముందే.. తమ చైనా భాగస్వామ్య ప్రాజెక్టులకు పునాది వేస్తున్నాయి భారతదేశపు అగ్రగామి ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీ సంస్థలు Dixon Technologies, PG Electroplast. ఈ దూకుడు వ్యూహం వెనుక ఉన్న కారణాలు, దానిలోని రిస్క్ ఏంటో ఇప్పుడు చూద్దాం.
సాధారణంగా, విదేశీ భాగస్వామ్యాలతో కూడిన ప్రాజెక్టులకు భారత ప్రభుత్వం నుంచి అనుమతి పొందడం అనేది చాలా కీలకమైన ప్రక్రియ. ముఖ్యంగా చైనా నుంచి పెట్టుబడులు లేదా సాంకేతిక భాగస్వామ్యాల విషయంలో Press Note 3 (PN3) నిబంధనలు వర్తిస్తాయి. అయితే, ఈ నిబంధనల ప్రకారం అనుమతులు రావడానికి కొన్నిసార్లు 12 నెలల వరకు, కొన్ని సందర్భాల్లో 18 నెలల వరకు కూడా పట్టొచ్చు. ఇంతకాలం ఎదురుచూస్తే, కంపెనీల వ్యాపార ప్రణాళికలు దెబ్బతినడమే కాకుండా, బడ్జెట్ కూడా పెరిగిపోతుంది. ఈ ఆలస్యాన్ని అధిగమించడానికి, చైనా నుంచి అత్యాధునిక సాంకేతికతను సకాలంలో అందిపుచ్చుకోవడానికి Dixon, PG Electroplast సంస్థలు ధైర్యమైన అడుగు ముందుకు వేశాయి.
భారతదేశంలోనే అతిపెద్ద ఎలక్ట్రానిక్స్ కాంట్రాక్ట్ మాన్యుఫ్యాక్చరర్ అయిన Dixon Technologies, కొత్త డిస్ప్లే మాడ్యూల్ ప్రొడక్షన్ ఫ్యాక్టరీ నిర్మాణాన్ని, అవసరమైన యంత్రాల దిగుమతిని ఇప్పటికే ప్రారంభించింది. ఇది చైనాకు చెందిన HKC Corp తో 74:26 నిష్పత్తిలో చేపట్టే ఉమ్మడి వ్యాపార సంస్థ (Joint Venture). Dixon MD అతుల్ లాల్ మాట్లాడుతూ, ఈ ప్లాంట్ లో ఉత్పత్తి ప్రారంభానికి PN3 అనుమతి తప్పనిసరి కాదని, అయితే భాగస్వామ్యానికి దాని ప్రాముఖ్యత ఉందని, PN3, PLI స్కీమ్ అనుమతులు వస్తాయని ధీమా వ్యక్తం చేశారు. ఒకవేళ PN3 రాకపోతే, ఈ ప్లాంట్ ని తమ సొంత సంస్థ (Wholly-Owned Subsidiary) గానే నడిపిస్తామని ఆయన తెలిపారు. ఇది సంస్థ యొక్క దూకుడు ప్రణాళికలకు అద్దం పడుతుంది.
అదేవిధంగా, హోమ్ అప్లయెన్సెస్ తయారీలో పేరున్న PG Electroplast కూడా, పూణె సమీపంలో ఒక ఎయిర్ కండీషనర్ (AC) కంప్రెసర్ ప్లాంట్ నిర్మాణాన్ని మొదలుపెట్టింది. ఇది చైనాకు చెందిన ప్రముఖ కంప్రెసర్ తయారీ సంస్థ Shanghai Highly Group తో ఒక సాంకేతిక భాగస్వామ్య (Technical Alliance) ఒప్పందం. ఇందులో ఈక్విటీ భాగస్వామ్యం లేనప్పటికీ, చైనా నుంచి అనుమతి కోసం సుమారు ఒక సంవత్సరం నుంచి ఎదురుచూస్తోంది. ఈ విషయంలో త్వరలోనే సానుకూలత వస్తుందని PG Electroplast CFO ఆశాభావం వ్యక్తం చేశారు.
ఈ పరిణామాలు మార్కెట్ వర్గాల్లో ఆసక్తిని రేకెత్తిస్తున్నాయి. ప్రస్తుతం Dixon Technologies మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ సుమారు ₹45,000 కోట్ల వరకు ఉండగా, దాని P/E నిష్పత్తి సుమారు 70x వద్ద ఉంది. ప్రభుత్వ ప్రోత్సాహకాలతో (PLI Scheme) సంస్థ వృద్ధిపై పెట్టుబడిదారులకు గట్టి నమ్మకం ఉంది. PG Electroplast మార్కెట్ క్యాపిటల్ సుమారు ₹5,000 కోట్లతో, దాదాపు 80x P/E నిష్పత్తిని కలిగి ఉంది. ఇది సంస్థ దూకుడు విస్తరణ ప్రణాళికలకు ప్రీమియం దక్కుతోందని సూచిస్తోంది.
ఈ సంస్థల అడుగులు, భారత ప్రభుత్వం చైనా నుంచి వచ్చే విదేశీ ప్రత్యక్ష పెట్టుబడులపై (FDI) చూపిస్తున్న కఠిన వైఖరి నేపథ్యంలో చోటుచేసుకున్నాయి. జాతీయ భద్రతా కారణాలరీత్యా PN3 నిబంధనలను ప్రభుత్వం కఠినతరం చేసింది. ద్వైపాక్షిక సంబంధాలు మెరుగుపడినప్పటికీ, చైనా భాగస్వామ్యాల అనుమతి ప్రక్రియ మాత్రం నెమ్మదిగానే సాగుతోంది. అయితే, భారత ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీ రంగం మాత్రం ఏటా 15-20% వృద్ధిని కనబరుస్తూ దూసుకుపోతోంది. PLI పథకాలు, సరఫరా గొలుసులను (Supply Chain) మార్చుకోవాలనే ప్రపంచ ధోరణులు దీనికి ఊతమిస్తున్నాయి. ఈ పోటీ వాతావరణంలోనే Dixon, PG Electroplast లు తమ స్థానాన్ని సుస్థిరం చేసుకోవాలని చూస్తున్నాయి. Amber Enterprises, Lavelle వంటి ఇతర పోటీదారులు దేశీయ భాగస్వామ్యాలతో ముందుకు వెళ్తున్నారు లేదా వేరే మార్గాల్లో అనుమతులు పొందుతున్నారు. 2020 నాటి భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతల సమయంలో చైనా పెట్టుబడులపై జాగ్రత్తలు, ఆలస్యాలు కనిపించినప్పటికీ, కార్యకలాపాలు మాత్రం కొనసాగాయి.
అయితే, ఈ బహిరంగ ఆత్మవిశ్వాసం వెనుక గణనీయమైన రిస్క్ లు కూడా ఉన్నాయి. అనుమతి రాకముందే పెట్టుబడులు పెట్టడం అనేది Dixon, PG Electroplast లకు పెద్ద సవాలు. ఒకవేళ PN3 నిరాకరణ ఎదురైతే, ఈ ప్రతిష్టాత్మక ప్రాజెక్టులను మార్చుకోవాల్సి ఉంటుంది. ఇది యంత్రాల అమ్మకం, కాంట్రాక్టుల పునఃసమీక్ష వంటి అదనపు భారాలను మోపి, ఉద్దేశించిన సాంకేతిక సహకారం లేకుండానే కేవలం సొంత సంస్థలుగానే కార్యకలాపాలు నిర్వహించాల్సి వస్తుంది. అప్పుడు Amber Enterprises వంటి పోటీదారులతో పోలిస్తే వెనుకబడే ప్రమాదం ఉంది. MD అతుల్ లాల్, 'PN3 అనుమతి తప్పక వస్తుంది' అని ధీమా వ్యక్తం చేసినప్పటికీ, జాతీయ ప్రయోజనాలను కాపాడే PN3 నిబంధనల నేపథ్యంలో, చైనా నుంచి టెక్నాలజీ బదిలీ అనేది సున్నితమైన అంశం కాబట్టి, ఎలాంటి ఆటంకాలు లేకుండా అనుమతి వస్తుందనడానికి గ్యారెంటీ లేదు. ఇప్పటికే పోర్టులకు చేరిన యంత్రాల విషయంలో డెమరేజ్ (Demurrage) ఖర్చులు, ప్రాజెక్టులు ఆగిపోతే ఆర్థికంగా నష్టం వంటివి తక్షణమే ఎదురయ్యే సమస్యలు.
ఏదేమైనా, అనలిస్టులు Dixon Technologies, PG Electroplast ల దీర్ఘకాలిక ప్రగతిపై సానుకూల దృక్పథంతోనే ఉన్నారు. PLI పథకం, భారతదేశంలో పెరుగుతున్న ఎలక్ట్రానిక్స్ తయారీకి డిమాండ్ వంటివి వీటికి బలంగా ఉన్నాయని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. అయితే, ఈ ప్రాజెక్టుల అమలులో ఎదురయ్యే సవాళ్లు, ముఖ్యంగా క్రాస్-బోర్డర్ భాగస్వామ్యాలకు అనుమతులు ఎంత త్వరగా వస్తాయనే దానిపై భవిష్యత్ వృద్ధి రేట్లు ఆధారపడి ఉంటాయి. ప్రస్తుతానికి, అనుమతులకు ముందే పనులు ప్రారంభించడం అనేది, కంపెనీ యాజమాన్యం తమ సామర్థ్యంపై, ప్రత్యామ్నాయ కార్యాచరణ నమూనాలపై ఉంచుకున్న గట్టి నమ్మకాన్ని సూచిస్తోంది. అయితే, అనుమతులు లభించాయని లేదా స్వయం సమృద్ధి సాధించే మార్గం స్పష్టంగా ఉందని నిరూపించుకుంటేనే, మార్కెట్ ఈ పెట్టుబడులకు పూర్తి విలువను ఆపాదిస్తుంది.