భారతీయ డైరెక్ట్ సెల్లింగ్ రంగం 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో **₹23,522 కోట్ల** టర్నోవర్‌ను నమోదు చేసింది. ఏటా **7%** వృద్ధిని సాధిస్తున్న ఈ రంగం, వెల్‌నెస్ మరియు పర్సనల్ కేర్ ఉత్పత్తులపైనే ప్రధానంగా ఆధారపడి ఉంది.
భారతీయ డైరెక్ట్ సెల్లింగ్ పరిశ్రమ మరో కీలక మైలురాయిని అధిగమించింది. 2019-20లో ₹16,776 కోట్లుగా ఉన్న ఈ రంగం ఆదాయం, తాజాగా ₹23,522 కోట్లకు పెరిగింది. ప్రస్తుతం ఈ రంగంలో 91 లక్షల మంది అమ్మకందారులు యాక్టివ్‌గా ఉండగా, వారిలో మహిళల భాగస్వామ్యం 47% గా ఉంది.
మార్కెట్ గమనం మరియు ప్రాంతీయ ప్రభావం
ఈ రంగం మొత్తం టర్నోవర్‌లో వెల్‌నెస్ ఉత్పత్తులు 61% వాటాను కలిగి ఉన్నాయి. కాస్మెటిక్స్ మరియు పర్సనల్ కేర్ విభాగాలను కలిపితే, ఈ రెండు కేటగిరీలు కలిపి 86% ఆదాయాన్ని అందిస్తున్నాయి. ప్రాంతీయంగా చూస్తే, మహారాష్ట్ర ₹3,058 కోట్ల అమ్మకాలతో అగ్రస్థానంలో ఉంది. టాప్ 10 రాష్ట్రాలు మొత్తం ఆదాయంలో 70% వాటాను కలిగి ఉండటం గమనార్హం.
సవాళ్లు మరియు పెట్టుబడిదారులు ఎదుర్కొంటున్న సమస్యలు
వృద్ధి ఉన్నప్పటికీ, ఈ రంగంలో మార్కెట్ ఏకాగ్రత (Market Polarization) ప్రధాన సమస్యగా ఉంది. మార్కెట్లో ఉన్న 400కు పైగా చిన్న సంస్థలు వెనుకబడి ఉండగా, కేవలం ఆరు పెద్ద సంస్థలే 68% ఆదాయాన్ని కైవసం చేసుకుంటున్నాయి. అలాగే, అంతర్జాతీయంగా తలసరి ఖర్చు $8 నుండి $12 మధ్య ఉండగా, భారత్‌లో ఇది కేవలం $2 వద్దే ఉండటం ఆందోళన కలిగించే విషయం. ప్రపంచంలో టాప్ 10 మార్కెట్లలో ఒకటిగా నిలవాలంటే, భారత్ ఏటా 12% - 14% వృద్ధిని నమోదు చేయాల్సి ఉంటుంది.
రెగ్యులేటరీ మార్పుల కోసం డిమాండ్
ప్రస్తుతం ఉన్న 2021 నాటి నిబంధనలకు అదనంగా, SEBI లేదా IRDAI తరహాలో ఒక ప్రత్యేక నియంత్రణ సంస్థ (Regulatory Authority) ఉండాలని పరిశ్రమ వర్గాలు కోరుతున్నాయి. దీనివల్ల నకిలీ మనీ సర్క్యులేషన్ స్కీమ్‌లకు చెక్ పెట్టడంతో పాటు, చిన్న వ్యాపారులకు బ్యాంకింగ్ మరియు క్రెడిట్ సదుపాయాలు సులభతరం అవుతాయని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.