US-ఇరాన్ యుద్ధ భయం.. ఆయిల్ డిమాండ్ తగ్గింపు! ధరల షాక్ ఖాయం?

డిమాండ్ అంచనాల్లో భారీ కోత

S&P Global Energy తన 2026 నాటి గ్లోబల్ ఆయిల్ డిమాండ్ గ్రోత్ ఫోర్కాస్ట్‌ను రోజుకు 7 లక్షల బ్యారెల్స్ తగ్గించి, ఇప్పుడు కేవలం 4 లక్షల బ్యారెల్స్ వృద్ధిని మాత్రమే అంచనా వేస్తోంది. మధ్యప్రాచ్యంలో నెలకొన్న తీవ్రమైన సంఘర్షణల నేపథ్యంలో, అంతర్జాతీయ ఇంధన సంస్థ (IEA) అయితే 2026లో డిమాండ్ 80,000 బ్యారెల్స్ మేర తగ్గుతుందని అంచనా వేసింది. ఈ పరిస్థితులు డీజిల్, జెట్ ఫ్యూయల్ వంటి రిఫైన్డ్ ఫ్యూయల్స్ పై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతాయని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. మార్కెట్ అస్థిరత (Market Volatility) పెరుగుతోందని, అయినప్పటికీ US ఎగుమతులు, రిజర్వ్ విడుదలలు తాత్కాలిక ఉపశమనాన్ని మాత్రమే ఇస్తున్నాయని నివేదికలు చెబుతున్నాయి.

హార్మోజ్ జలసంధిపై తీవ్ర ప్రభావం

ప్రపంచ చమురు రవాణాకు కీలకమైన హార్మోజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) వద్ద ఏర్పడిన అడ్డంకులు రిఫైనరీలు, రిఫైన్డ్ ప్రొడక్ట్స్ మార్కెట్లపై తీవ్ర ఒత్తిడిని పెంచుతున్నాయి. సాధారణంగా రోజుకు దాదాపు 20 మిలియన్ల బ్యారెల్స్ ముడి చమురు, రిఫైన్డ్ ఉత్పత్తులు రవాణా అయ్యే ఈ కీలక ప్రాంతంలో ఏర్పడిన ఆటంకాలు ప్రపంచ రిఫైనింగ్ సామర్థ్యంలో దాదాపు 40% పై ప్రభావం చూపుతున్నాయి. ముఖ్యంగా జెట్ ఫ్యూయల్ ధరలు కొన్ని ప్రాంతాల్లో $195 కంటే ఎక్కువగా నమోదయ్యాయి. డీజిల్, ఎల్‌పీజీ మార్కెట్లలో కూడా ధరలు విపరీతంగా పెరిగాయి.

రిజర్వులు, US ఎగుమతులతో తాత్కాలిక ఊరట

పెరుగుతున్న సంక్షోభం, సరఫరా ఆందోళనల నేపథ్యంలో, జపాన్ తన జాతీయ, ప్రైవేట్ నిల్వల నుండి రికార్డు స్థాయిలో 80 మిలియన్ల బ్యారెల్స్ చమురును విడుదల చేసింది. దక్షిణ కొరియా కూడా 22.46 మిలియన్ల బ్యారెల్స్ విడుదల చేసింది. IEA సభ్య దేశాలు కలిసి మొత్తం 400 మిలియన్ల బ్యారెల్స్ ను మార్కెట్ ను స్థిరీకరించడానికి విడుదల చేస్తున్నాయి. సరఫరా వైపు చూస్తే, ఏప్రిల్ 17 నాటి వారంలో US ముడి చమురు ఎగుమతులు రోజుకు 5 మిలియన్ల బ్యారెల్స్ ను దాటాయి, ఇది సెప్టెంబర్ 2023 తర్వాత అత్యధికం. అయితే, US రిఫైనరీలు తమ అవసరాల్లో కేవలం 56% ముడి చమురును మాత్రమే దేశీయంగా ఉత్పత్తి చేసుకుంటున్నాయి, దిగుమతులపైనే ఎక్కువగా ఆధారపడుతున్నాయి. కాబట్టి, US ఉత్పత్తి తాత్కాలికంగా అండగా ఉన్నా, మధ్యప్రాచ్య సరఫరాలకు దీర్ఘకాలిక ప్రత్యామ్నాయం కావడం కష్టమే.

చారిత్రక పోలికలు, ఆర్థిక ప్రభావం

ప్రస్తుతం మధ్యప్రాచ్యంలో నెలకొన్న పరిణామాలు 1970లు, 1980లలో జరిగిన చమురు సంక్షోభాలను గుర్తుకు తెస్తున్నాయి. ఈ పరిస్థితులు గ్లోబల్ ద్రవ్యోల్బణాన్ని (Inflation) పెంచుతున్నాయని, IMF 2026 నాటి గ్లోబల్ గ్రోత్ అంచనాలను 3.1% కి తగ్గించిందని తెలిపింది. ఆర్థిక వృద్ధి మందగిస్తుండగా, ద్రవ్యోల్బణం పెరుగుతున్న పరిస్థితుల్లో (Stagflationary pressures) సెంట్రల్ బ్యాంకులు వడ్డీ రేట్లను ప్రస్తుత స్థాయిలో ఎక్కువ కాలం కొనసాగించాల్సి రావచ్చు.

కీలక రిస్కులు

ప్రస్తుతం ఉన్న కాల్పుల విరమణ ఒప్పందం (Ceasefire) చాలా బలహీనంగా ఉంది. ఇది ఎప్పుడైనా తీవ్రతరం అయ్యే ప్రమాదం ఉంది. దీనివల్ల ధరలు మరింతగా పెరిగి, ప్రస్తుత అంచనాలు తారుమారయ్యే అవకాశం ఉంది. హార్మోజ్ జలసంధి వద్ద సరఫరా ఆటంకాలు, రిఫైనరీలకు జరిగే నష్టం మార్కెట్ ను మరింత అస్థిరతలోకి నెట్టే ప్రమాదం ఉంది.