బంగారంపై సెంట్రల్ బ్యాంకుల వ్యూహాల్లో వైవిధ్యం: టర్కీ అమ్మకాలు, పోలాండ్-చైనా కొనుగోళ్లు!

ప్రపంచ రిజర్వ్ వ్యూహాల్లో తేడాలు

మార్చి 2026లో, ప్రపంచ రిజర్వ్ మేనేజ్‌మెంట్‌లో స్పష్టమైన విభజన కనిపించింది. తక్షణ ఆర్థిక ఒత్తిళ్లను ఎదుర్కోవడానికి కొన్ని సెంట్రల్ బ్యాంకులు నగదు కోసం బంగారాన్ని అమ్మగా, మరికొన్ని దీర్ఘకాలిక వైవిధ్యీకరణ (Diversification) మరియు భౌగోళిక-రాజకీయ రిస్కుల నుంచి రక్షణ కోసం భారీగా కొనుగోళ్లు కొనసాగించాయి. ఈ విభజన, సంఘర్షణలు, ప్రధాన ఆర్థిక ధోరణుల నేపథ్యంలో బంగారం ధరలలో ఒడిదుడుకుల మధ్య జరిగింది.

నగదు కోసం టర్కీ అమ్మకాలు, ఇతరుల కొనుగోళ్లు

మార్చి నెలలో, సెంట్రల్ బ్యాంకులు మొత్తం 30 టన్నుల బంగారాన్ని నికరంగా అమ్మకానికి పెట్టాయి. ఇది ఫిబ్రవరి నెలలో జరిగిన నికర కొనుగోళ్లకు భిన్నం. టర్కీ ప్రధాన విక్రేతగా ఉంది, తన విదేశీ మారక నిల్వలను (Foreign Exchange Reserves) పెంచుకోవడానికి, కరెన్సీని సమర్థించుకునే (Currency Defense) ప్రయత్నాలలో లిక్విడిటీ అవసరాలను తీర్చడానికి 60 టన్నుల బంగారాన్ని విక్రయించింది. ఈ అమ్మకాలు ప్రధానంగా గోల్డ్-ఫర్-ఎక్స్ఛేంజ్ స్వాప్‌ల (Gold-for-FX swaps) రూపంలో జరిగాయి, అంటే అవి తాత్కాలికమేనని సూచిస్తున్నాయి. రష్యా కూడా 6 టన్నుల బంగారాన్ని విక్రయించింది. దీనికి విరుద్ధంగా, అనేక సెంట్రల్ బ్యాంకులు తమ బంగారు నిల్వలను పెంచుకోవడం కొనసాగించాయి. పోలాండ్ నేషనల్ బ్యాంక్ ప్రధాన కొనుగోలుదారుగా నిలిచింది, మార్చిలో 11 టన్నులు, మొదటి త్రైమాసికంలో 31 టన్నులు కొనుగోలు చేసింది. భద్రతాపరమైన ఆందోళనలు, ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యం కోరికతో, పోలాండ్ బహుళ-సంవత్సరాల ప్రణాళికలో భాగంగా 700 టన్నుల బంగారాన్ని కలిగి ఉండాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది. ఉజ్బెకిస్తాన్, కజకిస్తాన్ కూడా క్రమంగా బంగారాన్ని సేకరిస్తూ, వరుసగా 9 టన్నులు, 6 టన్నులు కొనుగోలు చేశాయి. చైనా సెంట్రల్ బ్యాంక్ 5 టన్నులు జోడించింది, ఇది వరుసగా 17వ నెల కొనుగోలు. ఇది కరెన్సీ ఒడిదుడుకులు, భౌగోళిక-రాజకీయ రిస్కుల నుంచి రక్షణ కోసం దీర్ఘకాలిక వ్యూహాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) తన కొనుగోళ్లను తగ్గించుకుంది, కానీ అధిక ధరల కారణంగా దాని బంగారు ఆస్తుల విలువ, మొత్తం విదేశీ మారక నిల్వల్లో వాటా **17.2%**కి పెరిగింది.

ధరల ఒడిదుడుకుల మధ్య బంగారం పాత్ర

మార్చి నెలలో బంగారం ధరలలో 'భౌగోళిక-రాజకీయ పారడాక్స్' (Geopolitical Paradox) కనిపించింది. మధ్యప్రాచ్య సంఘర్షణ మొదట్లో ధరలను ఔన్సుకు $5,400 పైగా పెంచింది, కానీ తర్వాత మారిన మాక్రో ఎకనామిక్ కారకాలు, బలమైన యూఎస్ డాలర్, ఫెడరల్ రిజర్వ్ రేట్ల అంచనాలు, ధరలను $4,100-$4,400 పరిధికి పడగొట్టాయి. ఈ ధరల ఒడిదుడుకులు ఉన్నప్పటికీ, వ్యూహాత్మక రిజర్వ్ ఆస్తిగా బంగారం ప్రాథమిక పాత్ర బలోపేతం అవుతోంది. ఇది ప్రస్తుతం ప్రపంచ విదేశీ మారక నిల్వల్లో 20% వాటాను కలిగి ఉంది, యూరో కంటే ఎక్కువ, యూఎస్ డాలర్ తర్వాత రెండవ స్థానంలో ఉంది. సెంట్రల్ బ్యాంకులు వ్యూహాత్మకంగా బంగారాన్ని కొనుగోలు చేస్తున్నాయి, కేవలం తక్షణ అవసరాల కోసం కాదు. ఒకే కరెన్సీపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడానికి, డాలర్‌పై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడానికి, కౌంటర్‌పార్టీ రిస్క్ లేని ఆస్తులను కలిగి ఉండటానికి ఇది దోహదపడుతుంది. వర్ధమాన మార్కెట్లు (Emerging Markets) తమ బంగారు నిల్వలను గణనీయంగా పెంచుకున్నాయి, ఆంక్షలు, కరెన్సీ విలువ తగ్గడం (Devaluation) నుంచి రక్షణగా దీనిని ఉపయోగిస్తున్నాయి. 800-850 టన్నుల వరకు కొనుగోళ్లు 2026లో కూడా కొనసాగుతాయని అంచనా.

నష్టాలు, సంభావ్య ధర ఒత్తిడి

బంగారాన్ని సేకరించే ధోరణి ఉన్నప్పటికీ, నష్టాలు కూడా ఉన్నాయి. టర్కీ వంటి ఆర్థిక వ్యవస్థలు కరెన్సీ, లిక్విడిటీ సంక్షోభాలను ఎదుర్కొంటున్నప్పుడు, తమ కరెన్సీని రక్షించుకోవడానికి బంగారాన్ని చివరి ఆశ్రయంగా ఉపయోగించుకోవచ్చు. మార్చిలో గమనించినట్లుగా, తక్షణ నగదు అవసరం స్వల్పకాలిక ధర ఒత్తిడిని సృష్టించగలదు. 'భౌగోళిక-రాజకీయ పారడాక్స్' ప్రకారం, డాలర్ బలం, ఫెడరల్ రిజర్వ్ విధానం వంటి మాక్రో ఎకనామిక్ శక్తులు, భౌగోళిక-రాజకీయ అశాంతి సమయంలో కూడా సేఫ్-హేవెన్ ఆస్తుల (Safe-haven assets) డిమాండ్‌ను తాత్కాలికంగా అధిగమించగలవు, ఇది పదునైన ధరల పతనానికి దారితీస్తుంది. సెంట్రల్ బ్యాంక్ కొనుగోళ్లు మద్దతునిస్తున్నప్పటికీ, అధిక ప్రపంచ రుణాలు, ప్రధాన సెంట్రల్ బ్యాంకుల నుంచి కొనసాగుతున్న కఠిన ద్రవ్య విధానాలు (Tight Monetary Policy) బంగారం వంటి వడ్డీ రహిత ఆస్తులపై ఒత్తిడి పెంచుతాయి. తీవ్ర ఆర్థిక కష్టాల్లో ఉన్న దేశాలు మరింత బలవంతపు అమ్మకాలు చేసే అవకాశం ఉంది.

భవిష్యత్ అంచనాలు

కొనసాగుతున్న సెంట్రల్ బ్యాంక్ డిమాండ్, భౌగోళిక-రాజకీయ మార్పులు, ద్రవ్యోల్బణ రక్షణ (Inflation Protection) అవసరాల నేపథ్యంలో 2026లో బంగారం ధరలకు మద్దతు కొనసాగుతుందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. గోల్డ్‌మన్ సాచ్స్, జేపీ మోర్గాన్ వంటి సంస్థలు, సంవత్సరాంతానికి బంగారం ధరలు $5,400 నుండి $6,000 పైగా చేరవచ్చని అంచనా వేస్తున్నాయి. వరల్డ్ గోల్డ్ కౌన్సిల్, 2026లో సెంట్రల్ బ్యాంక్ నికర కొనుగోళ్లు 800-850 టన్నుల వద్ద అధికంగానే ఉంటాయని అంచనా వేస్తోంది, ఇది బంగారం యొక్క కీలక వ్యూహాత్మక ఆస్తి పాత్రను ధృవీకరిస్తుంది.