భారత్ ఎగుమతులకు షాక్! బాస్మతి బియ్యం రైతుల ఆందోళన - షిప్పింగ్ ఖర్చులు ఆకాశాన్ని అంటుతున్నాయి

బాస్మతి రైస్ ఎగుమతిదారులకు షిప్పింగ్, ఆపరేటింగ్ ఖర్చులు విపరీతంగా పెరిగిపోయాయి. ముఖ్యంగా గల్ఫ్ దేశాలకు వెళ్లే సరుకు రవాణా రేట్లు (freight rates) గతంలో టన్నుకు సుమారు $550 ఉండగా, ఇప్పుడు ఏకంగా $3,000కు చేరాయి. ఈ భారం కేవలం వస్తువు విలువ కంటే ఎక్కువగా ఉంది. బాస్మతి బియ్యం ధర టన్నుకు $1,100 - $1,300 మధ్య ఉండగా, లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులే ప్రధాన భారంగా మారాయి.

దీంతో పాటు, అంతర్గత రవాణా, ప్యాకేజింగ్ ఖర్చులు పెరిగాయి. బిల్లింగ్ లో అస్పష్టత వల్ల ఎక్కువ వర్కింగ్ క్యాపిటల్ అవసరమవుతోంది. చిన్న కంపెనీలకు ఈ ఆలస్యం, మార్గాల మార్పు వల్ల లాభాలు గణనీయంగా దెబ్బతింటున్నాయి. ఉదాహరణకు, కేప్ ఆఫ్ గుడ్ హోప్ చుట్టూ ప్రయాణించడం వల్ల రవాణా సమయం 30% వరకు పెరిగి, సరుకు రవాణా ఖర్చులు 60% వరకు అధికమవుతున్నాయి.

పశ్చిమాసియా షిప్పింగ్ మార్గాల్లోని అస్థిరత, భారతదేశ సముద్ర రవాణా మరియు ఫ్రైట్ వ్యవస్థలోని కీలక నిర్మాణ లోపాలను బయటపెట్టింది. గ్లోబల్ షిప్పింగ్ లైన్స్ నుంచి వచ్చే అస్పష్టమైన ఛార్జీలు, షిప్‌మెంట్ తర్వాతే వెల్లడికావడం వ్యాపార వాతావరణాన్ని అనూహ్యంగా మారుస్తోంది. ఇది భారతదేశ పోటీతత్వాన్ని దెబ్బతీస్తోంది, తద్వారా దేశం ట్రిలియన్ డాలర్ల ఎగుమతి ఆర్థిక వ్యవస్థగా ఎదగాలనే లక్ష్యానికి ఆటంకం కలిగిస్తోంది. అమెరికా, యూరప్‌లలో డిమాండ్ తగ్గడం, పెరుగుతున్న రక్షణాత్మక విధానాలు (protectionism) వంటి ప్రపంచ వాణిజ్య సవాళ్లు భారత ఎగుమతులపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి. దేశీయ ఎగుమతులు పుంజుకోవడానికి కష్టపడుతుండగా, ఈ అధిక లాజిస్టిక్స్ ఖర్చులు, క్లిష్టమైన నిబంధనలు సమస్యను మరింత తీవ్రతరం చేస్తున్నాయి. FY26 నాటికి $1 ట్రిలియన్ ఎగుమతి లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడం కష్టతరం కావచ్చని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.

భారతదేశ సముద్ర చట్టాలను ఆధునీకరించేందుకు ఉద్దేశించిన మర్చంట్ షిప్పింగ్ యాక్ట్, 2025 అమలులోకి వస్తున్నా, ప్రస్తుత సంక్షోభాలను ఎంతవరకు పరిష్కరిస్తుందో చూడాలి.

ప్రస్తుత షిప్పింగ్ సంక్షోభం కేవలం ఒక సంఘటన కాదు, లోతైన నిర్మాణ సమస్యల ఫలితం. భారతదేశ లాజిస్టిక్స్ మౌలిక సదుపాయాలు, ముఖ్యంగా చివరి-మైలు కనెక్టివిటీ, పోర్టులలో రద్దీ, ఆలస్యం వంటివి చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమలకు (MSMEs) పెద్ద అడ్డంకులుగా మారాయి. ఈ చిన్న కంపెనీలకు గ్లోబల్ లాజిస్టిక్స్ నెట్‌వర్క్‌లకు పరిమిత ప్రాప్యత ఉంటుంది. షిప్పింగ్ ఖర్చుల్లో ఆకస్మిక పెరుగుదలను తట్టుకోలేక, కార్యకలాపాలను తగ్గించుకోవడమో లేదా ఖరీదైన ఎయిర్ ఫ్రైట్‌ను ఉపయోగించడమో చేస్తున్నాయి. మర్చంట్ షిప్పింగ్ యాక్ట్, 2025 వంటి సంస్కరణల ప్రయత్నాలు ఉన్నప్పటికీ, క్లిష్టమైన డాక్యుమెంటేషన్, సమ్మతి ఆలస్యం వంటివి వర్కింగ్ క్యాపిటల్‌ను నిలిపివేస్తున్నాయి.

ఈ వ్యవస్థాగత లాజిస్టిక్స్, నియంత్రణ సమస్యలను సరిదిద్దడానికి పెద్ద సంస్కరణలు అవసరం. లేదంటే, భారతదేశ ఎగుమతి సామర్థ్యాన్ని, ముఖ్యంగా వ్యవసాయ రంగంలో విస్తరించాలనే ఆశయం సందేహాస్పదంగానే ఉంటుంది. భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలతో తీవ్రమవుతున్న కీలక షిప్పింగ్ పాయింట్ల వద్ద తరచుగా అంతరాయాలు, బలమైన, ఊహించదగిన, స్పష్టమైన షిప్పింగ్ వ్యవస్థ ఆవశ్యకతను నొక్కి చెబుతున్నాయి. డైరెక్టరేట్ జనరల్ ఆఫ్ షిప్పింగ్ వంటి సంస్థలు వివాదాలను పరిష్కరించడంలో సహాయపడుతున్నప్పటికీ, రేట్ల మార్పులపై ముందస్తు నోటీసు, నిష్పాక్షిక పద్ధతులు, సమర్థవంతమైన వివాద పరిష్కారం అందించే వ్యవస్థాగత పరిష్కారం అవసరం. భారతదేశ ట్రిలియన్ డాలర్ల ఎగుమతి ఆర్థిక వ్యవస్థ లక్ష్యం కేవలం వాణిజ్య ఒప్పందాలపైనే కాకుండా, సరఫరా గొలుసు (supply chain) సామర్థ్యంపైనే ఆధారపడి ఉంది.