మార్కెట్లకు కొత్త ఊపు కోసం Sebi ప్రణాళిక
భారత సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా (Sebi) కమోడిటీ డెరివేటివ్స్ మార్కెట్లకు ఊపునిచ్చేందుకు చర్యలు తీసుకుంటోంది. 2017 నుంచి అమల్లో ఉన్న ప్రస్తుత లిమిట్స్ ని రెట్టింపు చేయాలని Sebi ప్రతిపాదిస్తోంది. మార్కెట్లలో పాల్గొనేవారి సంఖ్య, ఉత్పత్తులు బాగా పెరిగిన నేపథ్యంలో, ఈ మార్పులతో మార్కెట్ లిక్విడిటీని పెంచాలని, ప్రైస్ డిస్కవరీని మెరుగుపరచాలని Sebi ఆశిస్తోంది.
లిక్విడిటీ పెంచే కీలక మార్పులు
బ్రాడ్ కేటగిరీ కమోడిటీస్ లో క్లయింట్-లెవెల్ లిమిట్స్ ని డెలివరబుల్ సప్లైలో 2% వరకు పెంచాలని Sebi ప్రతిపాదన. దీనివల్ల మార్కెట్లోకి ఎక్కువ పెట్టుబడులు వచ్చి, ట్రేడింగ్ వాల్యూమ్స్ పెరుగుతాయని భావిస్తున్నారు. అగ్రికల్చరల్ కమోడిటీస్ లో ట్రేడింగ్ లోతు పెంచడానికి ఈ లిమిట్స్ పెంచాలని పరిశ్రమ నిపుణులు చాలాకాలంగా కోరుతున్నారు. పెరిగిన లిక్విడిటీ, వాతావరణ మార్పులు, సరఫరా సమస్యల వల్ల రైతులు తమ ధరల రిస్క్ ని తగ్గించుకోవడానికి సహాయపడుతుంది.
'బ్రాడ్' కమోడిటీ కేటగిరీ నిర్వచనాన్ని కూడా Sebi మార్చింది. ఇప్పుడు, ఇది 10 లక్షల మెట్రిక్ టన్నుల డెలివరబుల్ సప్లై లేదా ₹5,000 కోట్ల మానిటరీ వాల్యూ ఆధారంగా అర్హత పొందుతుంది. గతంలో ఉన్న నిబంధనలు చాలా కఠినంగా ఉన్నాయని పరిశ్రమ అభిప్రాయపడింది. కొత్త పెనాల్టీ సిస్టమ్, నిబంధనల ఉల్లంఘన తీవ్రత, వ్యవధి ఆధారంగా ఫైన్లను లింక్ చేస్తుంది. ఉదాహరణకు, లిమిట్స్ ని 2% మించి అతిక్రమిస్తే, ఎక్సెస్ పొజిషన్, క్లోజింగ్ ప్రైస్, వ్యవధి ఆధారంగా ఫైన్ పడుతుంది, దీనికి గరిష్టంగా ₹2 లక్షలు పరిమితి ఉంటుంది. చిన్న చిన్న ఉల్లంఘనలకు ₹10,000 వరకు పరిమితి ఉంటుంది.
స్పెక్యులేషన్, మానిప్యులేషన్ పై ఆందోళనలు
లిక్విడిటీని పెంచాలనే లక్ష్యంతో ఉన్నప్పటికీ, పొజిషన్ లిమిట్స్ ని రెట్టింపు చేయడం వల్ల మార్కెట్ మానిప్యులేషన్, అధిక స్పెక్యులేషన్ పెరిగే ప్రమాదం ఉంది. పెద్ద ప్లేయర్స్, ముఖ్యంగా సరఫరా షాక్స్ కి సున్నితంగా ఉండే అగ్రికల్చరల్ కమోడిటీస్ లో, ఈ అధిక శాతం లిమిట్స్ తో కూడా ధరలను ప్రభావితం చేసే ప్రయత్నం చేయవచ్చు. గతంలో కూడా Sebi కొన్ని వ్యవసాయ ఉత్పత్తులలో మానిప్యులేషన్, కృత్రిమ ధరల పెరుగుదలను అరికట్టడానికి జోక్యం చేసుకుంది.
కొత్త పెనాల్టీ స్ట్రక్చర్ కొంత మెరుగ్గా కనిపించినా, మార్కెట్ వొలటిలిటీని ఉపయోగించుకోవాలనుకునే వారిని నిరోధించడానికి ఇది సరిపోకపోవచ్చు. మార్కెట్ మౌలిక సదుపాయాలు లేదా రిస్క్ మేనేజ్మెంట్ సిస్టమ్స్ అకస్మాత్తుగా పెద్ద ఎత్తున పొజిషన్స్ ని అన్వైండ్ చేయడాన్ని తట్టుకోలేకపోతే, నోటీసు లేకుండా పెద్ద పొజిషన్స్ ని స్క్వేర్ ఆఫ్ చేయడం వల్ల ఆర్డర్లీ కాని ఎగ్జిట్స్, సెల్-ఆఫ్స్ ట్రిగ్గర్ అయ్యే అవకాశం ఉంది.
