మార్కెట్ లిక్విడిటీ పెంచడానికే సెబీ ప్లాన్!
కమోడిటీ మార్కెట్లలో మరింత మంది సంస్థాగత పెట్టుబడిదారులను (Institutional Investors) తీసుకురావాలని సెబీ (Sebi) ప్రయత్నిస్తోంది. మార్కెట్ లిక్విడిటీని పెంచడం, ధరలను మరింత కచ్చితంగా నిర్ధారించడం (Price Discovery) దీని వెనుక ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. ఈ ప్రతిపాదనపై RBI, Irdai లతో చర్చలు జరుగుతున్నాయని సెబీ ఛైర్మన్ తుహిన్ కాంత పాండే తెలిపారు. ప్రపంచ మార్కెట్లతో పోలిస్తే, కమోడిటీలను ఎక్కువగా వినియోగించే భారత్, గ్లోబల్ ధరలను ప్రభావితం చేసే స్థాయికి ఎదగాలని సెబీ ఆశిస్తోంది.
RBI, Irdai అభ్యంతరాలకు కారణాలివే!
బ్యాంకులు, ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీలను కమోడిటీ డెరివేటివ్స్ లోకి అనుమతించే విషయంలో RBI, Irdai లు జాగ్రత్త వహిస్తున్నాయి. ఇన్సూరెన్స్ ఉత్పత్తుల కాలపరిమితి, కమోడిటీ డెరివేటివ్స్ స్వల్పకాలిక స్వభావం ఒకదానికొకటి సరిపోలడం లేదని Irdai అభ్యంతరాలు వ్యక్తం చేసింది. ఇక RBI విషయానికొస్తే, ప్రస్తుత బ్యాంకింగ్ రెగ్యులేషన్ యాక్ట్ ప్రకారం, బ్యాంకులు నేరుగా ఇలాంటి పెట్టుబడులు పెట్టడానికి చట్టపరమైన మార్పులు అవసరమని స్పష్టం చేసింది. అమెరికా, యూరప్ వంటి దేశాల్లో కమోడిటీ మార్కెట్లలో సంస్థాగత భాగస్వామ్యం ఎక్కువగా ఉందని, కానీ భారత్ లో ఈ విషయంలో జాగ్రత్త అవసరమని అభిప్రాయపడుతున్నాయి.
GST సంస్కరణలతో ట్రేడింగ్ సులభతరం!
కమోడిటీ ట్రేడింగ్ లో ఆపరేషనల్, పన్ను (Tax) సమస్యలను సులభతరం చేయడానికి కూడా సెబీ చర్యలు తీసుకుంటోంది. ప్రస్తుత స్టేట్ GST (State GST) కి బదులుగా, కమోడిటీ ట్రేడ్స్ కు ఇంటిగ్రేటెడ్ GST (IGST) ని అమలు చేయాలని ప్రతిపాదిస్తోంది. దీనివల్ల వివిధ రాష్ట్రాల్లోని వేర్హౌస్ల నుండి జరిగే ఫిజికల్ డెలివరీల (Physical Delivery) ప్రక్రియ సులభతరం అవుతుందని, కంప్లయెన్స్ భారం తగ్గుతుందని సెబీ భావిస్తోంది. GST కౌన్సిల్ తో కలిసి, కమోడిటీ డెరివేటివ్స్ కు సంబంధించిన పన్ను రేట్లపై స్పష్టత తీసుకురావడానికి ప్రయత్నిస్తోంది.
AI రిస్కులపై సెబీ నిఘా!
అధునాతన ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) వల్ల మార్కెట్లకు ఎదురయ్యే రిస్కులను ఎదుర్కోవడానికి కూడా సెబీ సిద్ధమవుతోంది. AI వ్యవస్థలను పరీక్షించగలదని, బలహీనతలను త్వరగా కనుగొనగలదని సెబీ ఛైర్మన్ అంగీకరించారు. దీనికి సంబంధించి మార్కెట్ ఇంటర్మీడియరీలకు (Intermediaries) ఒక సలహా (Advisory) జారీ చేయనుంది. AI ఆధారిత రిస్కులు, వాటిని గుర్తించే సాధనాలపై మార్గదర్శకాలు ఇవ్వనుంది. సైబర్ దాడులు, మోసాలు పెరిగే అవకాశాల నేపథ్యంలో ఇది కీలక చర్య.
CKYC 2.0: ఏకీకృత కస్టమర్ ఐడీ సిస్టమ్
కస్టమర్ల గుర్తింపు ప్రక్రియను సులభతరం చేయడానికి, సెబీ CKYC 2.0 (Know Your Customer) సిస్టమ్ అభివృద్ధిలోనూ పాలుపంచుకుంటోంది. ఇది అన్ని ఆర్థిక సేవలకు ఒకే కస్టమర్ ఐడీని అందిస్తుంది. AIని ఉపయోగించి డూప్లికేట్ ఎంట్రీలను తగ్గించడం, డిజిలాకర్ (DigiLocker) ద్వారా మరింత కచ్చితత్వం, వేగాన్ని పెంచడం దీని లక్ష్యం.
మార్కెట్ పరిధి, భవిష్యత్తు అంచనాలు
ప్రస్తుతం భారత్ కమోడిటీ డెరివేటివ్స్ మార్కెట్ సుమారు $855.60 బిలియన్ విలువైనదిగా అంచనా. ముడి చమురు, బంగారం, వెండి వంటి వాటిపై ఎక్కువగా దృష్టి ఉంది. అయితే, తక్కువ లిక్విడిటీ, ప్రవేశ అవరోధాలు దీనికి సవాళ్లుగా ఉన్నాయి. సెబీ ప్రతిపాదనలు, వ్యవసాయ కమోడిటీలపై వాణిజ్య నిషేధాలను ఎత్తివేయడం వంటి చర్యలు భారత్ ను ఈ రంగంలో మరింత కీలక పాత్ర పోషించేలా చేస్తాయని భావిస్తున్నారు.
ఎదురయ్యే సవాళ్లు
సెబీ ప్రతిపాదనలు ఆశాజనకంగా ఉన్నప్పటికీ, RBI, Irdai ల మధ్య భిన్నాభిప్రాయాలు, బ్యాంకింగ్ రెగ్యులేషన్ యాక్ట్ వంటి చట్టపరమైన చిక్కులు, AI, సైబర్ సెక్యూరిటీ బెదిరింపులు, పన్నుల విషయంలో స్పష్టత లేకపోవడం వంటివి ప్రధాన సవాళ్లుగా నిలుస్తున్నాయి.
