RBI గోల్డ్ సేల్ పుకార్లకు చెక్: రిజర్వులు **880.52 టన్నుల** వద్ద స్థిరంగా!

విలువ సర్దుబాటు vs లావాదేవీ: అసలు విషయం ఇదే!

పశ్చిమాసియాలో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో, రూపాయిని ఆదుకోవడానికి భారత రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) $12 బిలియన్ విలువైన బంగారాన్ని అమ్మేసిందంటూ ఇటీవల కొన్ని మీడియా సంస్థల్లో వచ్చిన వార్తలను RBI అధికారికంగా ఖండించింది. మార్కెట్ విశ్లేషకులు, బంగారం నిల్వల డాలర్ విలువలో వచ్చిన వారపు హెచ్చుతగ్గులను భారీ అమ్మకాలకు ఆధారంగా తప్పుగా అర్థం చేసుకున్నారని స్పష్టం చేసింది. వాస్తవానికి, RBI వద్ద ఉన్న భౌతిక బంగారం నిల్వలు 880.52 టన్నుల వద్ద స్థిరంగానే ఉన్నాయి. ఇది తాజా నెలవారీ బులెటిన్‌లో (Monthly Bulletin) వెల్లడించిన సమాచారంతో సరిపోలుతుంది.

ఈ గందరగోళానికి ప్రధాన కారణం రిజర్వ్ అకౌంటింగ్ పద్ధతులే. మే 2026 తొలి నాళ్లలో, అంతర్జాతీయంగా బంగారం ధరలు డాలర్లలో 2.2% పడిపోయినప్పుడు, ఆ బంగారం నిల్వల డాలర్ విలువ సహజంగానే తగ్గింది. ఇవి చురుకైన అమ్మకాలు కాకుండా, ప్రామాణిక ఆస్తి విలువ సర్దుబాట్లు (standard asset revaluation) మాత్రమే. డాలర్ విలువ మారినప్పటికీ, రూపాయి విలువలో చూస్తే బంగారం నిల్వలు స్థిరంగానే ఉన్నాయని గమనించాలి. దీనివల్ల, కేంద్ర బ్యాంకుల పారదర్శకతను కేవలం మార్కెట్ విశ్లేషణల కంటే అధికారిక బులెటిన్ల ద్వారా అంచనా వేయడం ఎంత ముఖ్యమో తెలుస్తుంది.

అస్థిర కాలంలో వ్యూహాత్మక నిల్వల నిర్వహణ

కేంద్ర బ్యాంకుల బ్యాలెన్స్ షీట్లపై పెరుగుతున్న పరిశీలన ఈ సంఘటనతో మరింత స్పష్టమైంది. ముఖ్యంగా అమెరికా, ఇరాన్, ఇజ్రాయెల్ మధ్య కొనసాగుతున్న ఉద్రిక్తతల వల్ల ఏర్పడుతున్న భౌగోళిక రాజకీయ అస్థిరత, అభివృద్ధి చెందుతున్న మార్కెట్లను కుదిపేస్తోంది. ఈ నేపథ్యంలో, కేంద్ర బ్యాంకులను 'వ్యూహాత్మక అస్పష్టత' (strategic opacity) కోణం నుంచి చూస్తున్నారు. 2026 మొదటి త్రైమాసికంలో ప్రపంచవ్యాప్తంగా బంగారం నికర కొనుగోళ్లు 244 టన్నులకు చేరినప్పటికీ, RBI మాత్రం దేశీయంగా నిల్వలను పటిష్టం చేసుకునే విధానాన్ని అనుసరిస్తోంది. గత ఏడాది కాలంలో 160 టన్నులకు పైగా బంగారాన్ని స్వదేశానికి తరలించి, బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇంగ్లాండ్ వంటి విదేశీ సంరక్షకులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించుకుంది.

మార్కెట్లలో ఆందోళనకు కారణం: విశ్లేషకుల పరిశీలన

మార్కెట్ వర్గాలు ప్రస్తుతం లిక్విడిటీ (liquidity) పరిమితుల పట్ల చాలా సున్నితంగా ఉన్నాయి. అందుకే 'బంగారం అమ్మకాల' కథనం వేగంగా వ్యాప్తి చెందింది. పెరుగుతున్న చమురు దిగుమతుల బిల్లులు, అస్థిరంగా ఉన్న పెట్టుబడుల ప్రవాహాల (capital outflows) కారణంగా భారతదేశ విదేశీ మారక నిల్వల (foreign exchange reserves)పై ఒత్తిడి నెలకొన్న నేపథ్యంలో, విశ్లేషకులు కేంద్ర బ్యాంకుల జోక్యం సంకేతాల కోసం చురుకుగా వెతుకుతున్నారు. టర్కీ లేదా రష్యా వంటి దేశాలు స్వల్పకాలిక లిక్విడిటీని నిర్వహించడానికి గతంలో గోల్డ్ స్వాప్‌లను ఉపయోగించినప్పటికీ, RBI ఇటీవలి విధానం రిజర్వులలో బంగారు నిష్పత్తిని పెంచడంపైనే దృష్టి పెట్టింది. 2025 చివరిలో సుమారు 13.9% ఉన్న ఈ నిష్పత్తి, 2026 మే చివరి నాటికి **16.8%**కి పెరిగింది. ఇది దీర్ఘకాలికంగా బంగారం కూడబెట్టే వ్యూహాన్ని సూచిస్తుంది, అమ్మకాల ఊహాగానాలకు విరుద్ధంగా ఉంది.

భవిష్యత్ అంచనాలు & విశ్లేషకుల ఏకాభిప్రాయం

భవిష్యత్తులో, RBI తన ప్రస్తుత వైఖరిని కొనసాగిస్తూ, స్థిరంగా, దీర్ఘకాలికంగా బంగారాన్ని సేకరిస్తుందని భావిస్తున్నారు. ద్రవ్య కొనుగోలు శక్తి క్షీణతకు వ్యతిరేకంగా బంగారం ఒక అనివార్యమైన బఫర్‌గా పరిగణించబడుతుంది. ఇటీవల ధరల అస్థిరత ఉన్నప్పటికీ, ప్రధాన ఆర్థిక సంస్థలు కేంద్ర బ్యాంకుల బంగారు డిమాండ్ యొక్క నిర్మాణాత్మక ధోరణి చెక్కుచెదరలేదని నమ్ముతున్నాయి. బ్లూమ్‌బెర్గ్-సంబంధిత పుకార్లను RBI వేగంగా తిరస్కరించిన తీరు, సంస్థాగత ఆదేశం బ్యాలెన్స్ షీట్ వైవిధ్యీకరణపై మరియు భవిష్యత్ వ్యవస్థాగత షాక్‌ల నుండి సార్వభౌమ నిల్వలను రక్షించడంపై దృష్టి సారించిందని సూచిస్తుంది.