Middle East లో ఇరాన్, అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ మధ్య భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు తీవ్రతరం కావడంతో, అంతర్జాతీయ మార్కెట్లో ముడి చమురు ధరలు ఒక్కసారిగా ఆకాశాన్ని అంటాయి. ఈ పరిణామాలతో, West Texas Intermediate (WTI) క్రూడ్ ధర 17.23% పెరిగి $106.56 వద్ద స్థిరపడగా, గ్లోబల్ బెంచ్మార్క్ అయిన Brent Crude కూడా 15.35% దూసుకుపోయి $106.92 కి చేరుకుంది. శుక్రవారం ట్రేడింగ్ ముగిసే సమయానికి WTI ధర $90.90 గా, Brent Crude ధర $92.69 గా ఉన్నాయంటే, ప్రస్తుత పెరుగుదల ఎంత భారీదో అర్థం చేసుకోవచ్చు.
భయంతో కూడిన ప్రీమియం vs. మార్కెట్ వాస్తవాలు
ఈ భారీ ర్యాలీకి ప్రధాన కారణం, ప్రాంతీయ అస్థిరతతో పాటు సరఫరాకు (Supply) అంతరాయం ఏర్పడుతుందనే భయం (Fear Premium). ఇరాన్ పార్లమెంటరీ స్పీకర్, ఈ యుద్ధం కొనసాగితే తమ చమురు రంగం దెబ్బతింటుందని, అది ఉత్పత్తి మరియు ఎగుమతులను ప్రభావితం చేస్తుందని హెచ్చరించారు. ప్రపంచ చమురు రవాణాకు కీలకమైన హార్మోజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) దగ్గర పరిస్థితి ఉద్రిక్తంగా మారింది.
సరఫరా ఆందోళనలు, వాణిజ్య అంతరాయాలు
ఇరాన్ ఆ జలసంధి తెరిచే ఉందని చెబుతున్నా, సంఘర్షణలు పెరిగితే అమెరికా లేదా ఇజ్రాయెల్ కు చెందిన ఓడలపై దాడులు జరిగే ప్రమాదం ఉంది. ఈ పరిణామాలతో, శక్తి వనరుల రవాణాకు కీలకమైన ఎగుమతి మార్గాలపై, షిప్పింగ్ రూట్స్ పై తీవ్ర ఆందోళన నెలకొంది. పలు పెద్ద షిప్పింగ్ కంపెనీలు తమ కార్యకలాపాలను నిలిపివేశాయి. యుద్ధ బీమా ప్రీమియంలు పదింతలు పెరిగాయని నివేదికలు వస్తున్నాయి.
అయితే, అమెరికా ఇంధన కార్యదర్శి క్రిస్ రైట్, ఈ ధరల పెరుగుదల తాత్కాలికమని, ఇది "కొన్ని వారాలు మాత్రమే" ఉంటుందని, "భయంతో కూడిన ప్రీమియం" అని అభివర్ణించారు. వాస్తవానికి, సరఫరాలో పెద్దగా అంతరాయం లేదని, హార్మోజ్ జలసంధి ద్వారా రవాణా యథావిధిగా జరుగుతోందని ఆయన పేర్కొన్నారు. ప్రస్తుతానికి, మార్కెట్ లో ఉన్న చమురు నిల్వలు (Inventory Levels) కూడా ఈ అంతరాయాలను తట్టుకునేలా ఉన్నాయని, మార్కెట్ లో గణనీయమైన మిగులు (Surplus) ఉందని ఇంటర్నేషనల్ ఎనర్జీ ఏజెన్సీ (IEA) కూడా తెలిపింది. 2026 నాటికి Brent క్రూడ్ సగటున $60 డాలర్లు, WTI $52 డాలర్ల వరకు తగ్గుతుందని J.P. Morgan, EIA వంటి సంస్థలు అంచనా వేస్తున్నాయి.
భవిష్యత్ అంచనాలు
అయినప్పటికీ, వాస్తవ పరిస్థితులు మరోలా ఉన్నాయని కొందరు విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఇరాన్ ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలు (Energy Infrastructure) దెబ్బతింటున్నాయని, దీని వల్ల వారి ఆదాయ వనరులు బలహీనపడుతున్నాయని చెబుతున్నారు. ఖతార్ లోని Ras Laffan LNG ఫెసిలిటీస్ వంటి కీలక ఇంధన కేంద్రాలు కూడా దాడుల కారణంగా తాత్కాలికంగా మూతపడ్డాయి. ఇది యూరోపియన్ గ్యాస్ మార్కెట్లలో ధరల పెరుగుదలకు కారణమైంది. దీర్ఘకాలికంగా ఈ ఉద్రిక్తతలు కొనసాగితే, చమురు ధరలు మరింత పెరిగే అవకాశం ఉందని, మార్కెట్ లో రిస్క్ ప్రీమియం కొనసాగవచ్చని అంచనా వేస్తున్నారు. ప్రస్తుతం ఉన్న భౌగోళిక రాజకీయ పరిస్థితులపైనే చమురు ధరల భవిష్యత్తు ఆధారపడి ఉంటుంది.