క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలకు రెక్కలు: వెస్ట్ ఆసియా టెన్షన్స్ తో 'భయం' ప్రీమియం.. అసలు కారణం ఇదే!

'భయం' ప్రీమియం.. అసలు లెక్కేంటి?

ప్రస్తుతం బ్రెంట్ క్రూడ్ ధరలు దాదాపు 10% పెరిగాయి. దీనికి కారణం ఇరాన్ నుంచి వస్తున్న 3% సప్లై తగ్గడమే కాదు, వ్యాపారులు (Traders) భవిష్యత్తులో ఏదైనా అవాంతరం జరుగుతుందనే భయంతో 'ఫియర్ ప్రీమియం' ను జోడించడమే. దేశీయ బ్రోకరేజ్ సంస్థ Equirus విశ్లేషణ ప్రకారం, ఇలాంటి భౌగోళిక సంక్షోభాల (Geopolitical Crises) సమయంలో మార్కెట్లు అతిగా స్పందిస్తాయి. వాస్తవ సరఫరాలో తగ్గుదల కంటే ఎక్కువ ప్రీమియం చేరుతుంది. సాధారణంగా, 3% సరఫరా షాక్ 9-15% ధరల పెరుగుదలకు దారితీయొచ్చు, అంటే $70 బ్యారెల్ పై $76-$81 వరకు చేరొచ్చు. అయితే, హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) గుండా రోజుకు దాదాపు 20% గ్లోబల్ ఆయిల్, LNG రవాణా అవుతాయి. ఇక్కడ ఏదైనా అంతరాయం ఏర్పడితే, $20-$40 వరకు రిస్క్ ప్రీమియం చేరి, ధరలను $95-$110 కి తీసుకెళ్లొచ్చు. Rystad Energy అంచనా ప్రకారం, ఈ జలసంధి గుండా రోజుకు సుమారు 15 మిలియన్ బ్యారెల్స్ రవాణా అవుతాయి. దీంతో చిన్న అంతరాయం కూడా ధరలను వేగంగా పెంచుతుంది.

గతాన్ని చూస్తే.. వర్తమానం ఏంటి?

చమురు మార్కెట్లు భౌగోళిక సంఘటనలకు అతిగా స్పందించడం చరిత్రలో తరచుగా జరిగింది. 1973 నాటి అరబ్ ఆయిల్ ఎంబార్గో సమయంలో, 9% సరఫరా కోతకు ధరలు దాదాపు 300% పెరిగాయి. 1979 నాటి ఇరాన్ విప్లవం 6% సరఫరా తగ్గింపుతో ధరలను 180% పెంచింది. ఇటీవల 2022 లో రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం కారణంగా బ్రెంట్ క్రూడ్ $120 దాటింది. ప్రస్తుతం కూడా, భయం వల్ల ధరలు పెరిగి, ఆపై సరఫరా మార్గాలు మారడంతో సర్దుబాటు అయ్యే ధోరణి కనిపిస్తోంది.

అయితే, మార్కెట్ లోని అసలు పరిస్థితులు (Fundamentals) స్థిరంగా ఉన్నాయి. OPEC+ మరియు ఇతర దేశాల ఉత్పత్తి పెరుగుతోంది, నిల్వలు కూడా పుష్కలంగా ఉన్నాయి. దీంతో బ్రెంట్ క్రూడ్ సగటు ధర $60-$70 మధ్య ఉండే అవకాశం ఉంది. అయినప్పటికీ, ప్రస్తుతం హార్ముజ్ జలసంధి చుట్టూ నెలకొన్న భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు ఈ స్థిరమైన ఆర్థిక సూచికలను (Economic Indicators) పక్కకు నెట్టివేస్తున్నాయి. ఇటీవల OPEC+ దేశాలు ఏప్రిల్ నెలకు తమ ముడిచమురు ఉత్పత్తి కోటాను రోజుకు 206,000 బ్యారెల్స్ పెంచడానికి అంగీకరించాయి. ఈ చర్య మార్కెట్లను స్థిరీకరించడానికే అయినా, ప్రస్తుత ఆందోళనలను తగ్గించడంలో పెద్దగా ప్రభావం చూపలేదు.

భారత్‌కు ముప్పు.. ఎంతవరకు?

ముడిచమురును ఎక్కువగా దిగుమతి చేసుకునే భారతదేశానికి, ఈ భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు పెద్ద ఆర్థిక సవాలుగా మారాయి. భారతదేశం దిగుమతి చేసుకునే ముడిచమురులో దాదాపు 40% హార్ముజ్ జలసంధి మీదుగానే వస్తుంది. కాబట్టి, ఇక్కడ ఏదైనా అంతరాయం ఏర్పడితే, వెంటనే ప్రభావం పడుతుంది. చిన్న అంతరాయం ఏర్పడినా, రవాణా ఖర్చులు (Freight Costs), బీమా ప్రీమియంలు (Insurance Premiums) పెరిగి, దిగుమతి చేసుకునే క్రూడ్ ధరలు పెరుగుతాయి. పరిమిత స్థాయిలో ప్రతిస్పందన జరిగితే, ధరలు బ్యారెల్‌కు $5-$10 పెరగొచ్చని అంచనా. ఇరాన్ లోని చమురు కేంద్రాలపై ప్రత్యక్ష దాడి జరిగితే, ఇది $10-$12 వరకు పెరిగే అవకాశం ఉంది. హార్ముజ్ వద్ద అంతరాయం ఏర్పడితే, బ్రెంట్ క్రూడ్ ధర $90 దాటొచ్చు, ప్రాంతీయ యుద్ధం చెలరేగితే $100 మార్క్ ను దాటిపోయే ప్రమాదం ఉంది.

భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థపై దీని ప్రభావం తీవ్రంగా ఉంటుంది. విశ్లేషకుల అంచనా ప్రకారం, బ్రెంట్ క్రూడ్ ధరల్లో ప్రతి $10 పెరుగుదల, దేశ కరెంట్ అకౌంట్ లోటును (Current Account Deficit) జీడీపీలో దాదాపు 0.5% మేర పెంచుతుంది. అలాగే, రిటైల్ ఇంధన ధరలపై కూడా ఒత్తిడి పెరిగి, ద్రవ్యోల్బణానికి (Inflation) దారితీస్తుంది. కాబట్టి, దిగుమతులపై ఆధారపడే దేశాలకు భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు నేరుగా ఆర్థిక ఇబ్బందులను కలిగిస్తాయి.

భవిష్యత్ అంచనాలు.. కొనసాగే రిస్కులు

ప్రస్తుతం బేస్ లైన్ అంచనాల ప్రకారం బ్రెంట్ ధరలు $60-$70 మధ్య ఉండొచ్చని భావిస్తున్నా, భౌగోళిక ఉద్రిక్తతలు ప్రస్తుతానికి ఈ అంచనాలను పక్కన పెట్టిస్తున్నాయి. చమురు మార్కెట్ చరిత్ర చూస్తే, భవిష్యత్తులో జరగబోయే అంతరాయాలను కూడా ధరల్లో చూపిస్తుంది. సరఫరా గొలుసుల్లో (Supply Chains) సర్దుబాట్లు, ఇతర దేశాల ఉత్పత్తి పెరగడం వంటివి మార్కెట్ ను తిరిగి స్థిరపరుస్తాయి. కానీ, ఈ ప్రక్రియకు సమయం పడుతుంది. అంతర్జాతీయ ఇంధన సంస్థలు (IEA, EIA) గ్లోబల్ సప్లై-డిమాండ్ ను నిశితంగా పరిశీలిస్తున్నా, స్వల్పకాలంలో భౌగోళిక సంఘటనల ప్రభావం ఎక్కువగా ఉంటుందని అంగీకరిస్తున్నాయి. మార్కెట్ ప్రస్తుతం డిమాండ్-సప్లై fundamentals కన్నా హార్ముజ్ జలసంధిపైనే ఎక్కువ దృష్టి సారిస్తోంది. దీంతో, ధరల కదలికలను సెంటిమెంట్ (Sentiment) నిర్దేశిస్తూనే ఉంటుంది. ఇది దిగుమతి చేసుకునే దేశాల ఆర్థిక స్థిరత్వానికి, ద్రవ్యోల్బణ అంచనాలకు నిరంతరాయంగా రిస్కులను సృష్టిస్తూనే ఉంటుంది.