సరఫరా గొలుసుపై నీలినీడలు
మధ్యప్రాచ్యంలో పెరుగుతున్న భౌగోళిక-రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు (Geopolitical Tensions), భారత్ యొక్క దిగుమతులపై గణనీయమైన ప్రభావాన్ని చూపనున్నాయి. గ్లోబల్ ట్రేడ్ రీసెర్చ్ ఇనిషియేటివ్ (GTRI) విడుదల చేసిన నివేదిక ప్రకారం, $98.7 బిలియన్ల విలువైన వస్తువుల సరఫరాకు ఆటంకం ఏర్పడే ప్రమాదం ఉంది. ఇది కేవలం ఇంధన వనరులకే పరిమితం కాకుండా, ఎరువులు, పారిశ్రామిక ముడిసరుకులు, ఇంకా పచ్చి వజ్రాల వంటి కీలకమైన వాటి సరఫరాను కూడా దెబ్బతీసే అవకాశం ఉంది.
ఇంధన రంగంపై తీవ్ర ప్రభావం
భారత్ తన ఇంధన అవసరాల కోసం మధ్యప్రాచ్యంపై ఎక్కువగా ఆధారపడుతోంది. 2025 నాటికి, దేశం $13.9 బిలియన్ల విలువైన లిక్విఫైడ్ పెట్రోలియం గ్యాస్ (LPG)ను దిగుమతి చేసుకుంటుంది. ఇది మొత్తం ఎల్పీజీ దిగుమతుల్లో దాదాపు సగానికి సమానం. ప్రస్తుతం రెండు వారాల నిల్వలు మాత్రమే అందుబాటులో ఉండటంతో, సరఫరాలో ఏ చిన్న అంతరాయం ఏర్పడినా, కోట్లాది మంది ప్రజల వంట గ్యాస్ లభ్యతపై తక్షణ ప్రభావం పడుతుంది.
ఇక రిఫైన్డ్ ఫ్యూయల్స్ (Refined Fuels) మరియు పెట్రోలియం కోక్ (Petroleum Coke) దిగుమతులు, వరుసగా $1.9 బిలియన్లు మరియు $1.3 బిలియన్లు విలువైనవి కూడా ప్రమాదంలో ఉన్నాయి. సిమెంట్, అల్యూమినియం, పవర్ ప్లాంట్ల వంటి వాటికి కీలకమైన ఇంధనంగా వాడే పెట్రోలియం కోక్ సరఫరాలో అంతరాయం ఏర్పడితే, ఉత్పత్తి వ్యయాలు విపరీతంగా పెరిగి, మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులు నెమ్మదిస్తాయి.
అలాగే, దేశం యొక్క కీలకమైన $9.2 బిలియన్ల విలువైన లిక్విఫైడ్ నేచురల్ గ్యాస్ (LNG) దిగుమతులు, ఇవి మొత్తం అవసరాల్లో దాదాపు 70% వరకు ఉన్నాయి, కూడా ఇదే విధమైన ముప్పును ఎదుర్కొంటున్నాయి. ఇటీవల ఓడల కదలికలపై ఆంక్షల కారణంగా పెట్రోనెట్ ఎల్ఎన్జీ, గెయిల్ (GAIL)కు సరఫరాలను నిలిపివేసినట్లు వార్తలు వచ్చాయి.
ముడి చమురు, ద్రవ్యోల్బణంపై ఆందోళన
మధ్యప్రాచ్యం నుంచి భారత్ దిగుమతి చేసుకునే ముడి చమురు (Crude Oil) విలువ $50.8 బిలియన్లకు చేరుకుంటుంది. ఇది మొత్తం ముడి చమురు దిగుమతుల్లో దాదాపు సగం. సుమారు 30 రోజుల నిల్వలు అందుబాటులో ఉండటంతో, సరఫరాలో దీర్ఘకాలిక అంతరాయాలు ఏర్పడితే, ఇంధన ధరలు ఆకాశాన్నంటడం ఖాయం. ఇది రవాణా ఖర్చులను పెంచడమే కాకుండా, ద్రవ్యోల్బణాన్ని (Inflation) తీవ్రతరం చేస్తుంది. రైతులు తమ ట్రాక్టర్లు, నీటి పంపులకు వాడే డీజిల్ ఖర్చు కూడా పెరగనుంది.
వ్యవసాయ రంగం, ఎరువులపై ప్రభావం
వ్యవసాయ రంగం కూడా దిగుమతి చేసుకునే ఎరువులపై (Fertilizers) ఎక్కువగా ఆధారపడుతుంది. మధ్యప్రాచ్యం నుంచి వచ్చే ఎరువుల విలువ $3.7 బిలియన్లుగా ఉంది. కీలకమైన మిశ్రమ (Mixed) మరియు నత్రజని (Nitrogenous) ఎరువుల దిగుమతులు, మొత్తం దిగుమతుల్లో 30% పైగా ఉండటంతో, సరఫరాలో కొరత ఏర్పడితే, ముఖ్యమైన సీజన్లలో పంట దిగుబడులు తగ్గుముఖం పట్టవచ్చు. దీనితో పాటు, ప్రభుత్వంపై సబ్సిడీ భారం పెరిగి, ఆహార ధరలు కూడా పెరిగే అవకాశం ఉంది.
వజ్రాలు, ప్లాస్టిక్స్, ఖనిజాలు - పలు రంగాలపై ప్రభావం
భారత్ యొక్క విలువైన వజ్రాల పరిశ్రమ (Diamond Industry) కూడా ఈ ప్రభావానికి గురయ్యే అవకాశం ఉంది. మధ్యప్రాచ్యం నుంచి దిగుమతి అయ్యే పచ్చి వజ్రాల (Rough Diamonds) విలువ $6.8 బిలియన్లు. ఈ సరఫరాలో అంతరాయం ఏర్పడితే, సూరత్ వంటి ప్రాసెసింగ్ కేంద్రాల కార్యకలాపాలు నిలిచిపోయి, ఉపాధి అవకాశాలు దెబ్బతింటాయి.
అలాగే, ప్లాస్టిక్స్ పరిశ్రమ కూడా $1.2 బిలియన్ల విలువైన పాలిథిలిన్ పాలిమర్ (Polyethylene Polymer) దిగుమతులపై ఆధారపడుతుంది. ప్యాకేజింగ్, పైపులు, వినియోగ వస్తువుల తయారీకి ఇవి చాలా అవసరం.
నిర్మాణ రంగం (Construction Sector) కూడా సున్నపురాయి (Limestone - $483 మిలియన్ల దిగుమతులు), జిప్సం వంటి కీలక ముడిసరుకుల కొరత వల్ల అధిక వ్యయాలను ఎదుర్కోవాల్సి రావచ్చు.
లోహాలు, విస్తృత సరఫరా షాక్
ఈ అంతరాయం లోహాల (Metals) సరఫరా గొలుసులను కూడా ప్రభావితం చేస్తుంది. ఉక్కు తయారీకి వాడే డైరెక్ట్ రెడ్యూస్డ్ ఐరన్ (Direct Reduced Iron - $190 మిలియన్లు), విద్యుత్, పునరుత్పాదక ఇంధన మౌలిక సదుపాయాలలో ఉపయోగించే కాపర్ వైర్ (Copper Wire - $869 మిలియన్లు) వంటి కీలక లోహాల దిగుమతులు కూడా ప్రమాదంలో ఉన్నాయి.
GTRI వ్యవస్థాపకుడు అజయ్ శ్రీవాస్తవ హెచ్చరిస్తూ, హార్మోజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) ద్వారా జరిగే సరఫరాలలో దీర్ఘకాలిక అంతరాయాలు ఏర్పడితే, అది ఇంధనం నుంచి తయారీ రంగానికి అవసరమైన ముడిసరుకుల వరకు, ఎగుమతి పరిశ్రమల వరకు విస్తృతమైన సరఫరా షాక్ (Supply Shock)కు దారితీయవచ్చని తెలిపారు.