ఇరాన్ యుద్ధం: చమురు ధరల్లో పెనుమంట! గ్లోబల్ సప్లైకి తీవ్ర ముప్పు

భూ-రాజకీయ సంక్షోభం.. పెట్రోల్ ధరలకు అగ్గిపుల్ల!

ఇరాన్ లో నెలకొన్న అశాంతి, ప్రపంచాన్ని మరోసారి భయపెడుతోంది. ఈ సంక్షోభం కారణంగా.. క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలు ఆకాశాన్ని అంటుతున్నాయి. బ్యారెల్ $110 మార్క్ ను దాటి, 2022 నాటి గరిష్ట స్థాయిలను తాకుతున్నాయి. ముఖ్యంగా, ప్రపంచ చమురు వాణిజ్యంలో 20% వాటా ఉన్న స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హోర్ముజ్ మూసివేయబడటం, ఇరాక్, కువైట్ వంటి మధ్యప్రాచ్య దేశాల ఉత్పత్తి కోతలు.. ఈ సరఫరా అంతరాయాలకు ప్రధాన కారణమయ్యాయి. ఈ పరిణామం.. ఇంధనాల దిగుమతులపై ఆధారపడిన ఆసియా, ఆఫ్రికా దేశాలను తీవ్రంగా దెబ్బతీస్తోంది. ఇప్పటికే ద్రవ్యోల్బణంతో అల్లాడుతున్న వారి ఆర్థిక వ్యవస్థలకు ఇది పెద్ద భారంగా మారింది.

మార్కెట్ లో పెను ప్రకంపనలు

ఈ సంక్షోభం నేపథ్యంలో, బ్రెంట్ క్రూడ్ ఫ్యూచర్స్ దాదాపు $116.18 కు, వెస్ట్ టెక్సాస్ ఇంటర్మీడియట్ (WTI) $116.11 వద్ద ట్రేడ్ అవుతున్నాయి. ఇది కేవలం ఒక రోజులో 20% పైగా పెరుగుదల. ఇరాన్.. స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హోర్ముజ్ ను మూసివేయడంతో, పర్షియన్ గల్ఫ్ నుండి ప్రపంచ మార్కెట్లకు చమురు రవాణా నిలిచిపోయింది. సౌదీ అరేబియా, యూఏఈ వంటి దేశాల వద్ద ఉన్న బైపాస్ పైప్‌లైన్లు రోజుకు కేవలం 50-70 లక్షల బ్యారెల్స్ వరకు మాత్రమే సరఫరా చేయగలవు, కానీ హోర్ముజ్ ద్వారా రోజుకు దాదాపు 2 కోట్ల బ్యారెల్స్ రవాణా అవుతుంది. దీనితో, ఇరాక్ దక్షిణ చమురు ఉత్పత్తి 70% తగ్గి 13 లక్షల బ్యారెల్స్ కు చేరింది. కువైట్ తన ఎగుమతులపై 'ఫోర్స్ మేజ్యూర్' ప్రకటించింది. యూఏఈ ఉత్పత్తిని జాగ్రత్తగా నిర్వహిస్తోంది. ఖతార్ కూడా LNG ఎగుమతులను నిలిపివేసింది. సౌదీ అరేబియా, యూఏఈలలో స్టోరేజ్ సామర్థ్యం వేగంగా నిండిపోతోందని, దీనివల్ల మరింత ఉత్పత్తి కోతలు తప్పవని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.

ఆసియా, ఆఫ్రికాపై తీవ్ర ప్రభావం

ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థలో ఆసియా పాత్ర కీలకం. అయితే, మధ్యప్రాచ్యం నుండి చమురు దిగుమతులపై ఎక్కువగా ఆధారపడే ఆసియా దేశాలు ఈ షాక్ తో తీవ్రంగా దెబ్బతినే ప్రమాదం ఉంది. థాయిలాండ్, దక్షిణ కొరియా, జపాన్, ఫిలిప్పీన్స్ వంటి దేశాలు 95% వరకు చమురు కోసం మధ్యప్రాచ్యంపై ఆధారపడుతున్నాయి. ఇప్పటికే దక్షిణ కొరియా Kospi సూచీ 20% పడిపోయింది. ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద చమురు దిగుమతిదారు అయిన చైనా.. తయారీ రంగంపై పెరుగుతున్న ఖర్చులతో సతమతమవుతోంది. ఐరోపా కూడా ఇదే విధమైన ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటోంది. అదే సమయంలో, నైజీరియా వంటి చమురు ఎగుమతి దేశాలు ఆదాయపరంగా లాభపడవచ్చు కానీ, అక్కడి ప్రజలు మాత్రం అధిక ధరలతో ఇబ్బంది పడాల్సి వస్తుంది. IMF ప్రోగ్రామ్స్ లో ఉన్న ఆఫ్రికా దేశాలకు ఇది మరింత భారంగా మారింది. విదేశీ మారక నిల్వలు తగ్గిపోతున్నాయి. సూడాన్, గాంబియా, సెంట్రల్ ఆఫ్రికన్ రిపబ్లిక్, లెసోతో, జింబాబ్వే వంటి దేశాలు తీవ్ర ప్రమాదంలో ఉన్నాయి.

భవిష్యత్ అంచనాలు.. ముప్పు పొంచి ఉంది

G7 దేశాల ఆర్థిక మంత్రులు అత్యవసర చమురు నిల్వలను విడుదల చేయడంపై చర్చిస్తున్నప్పటికీ, భవిష్యత్ అనిశ్చితితో కూడుకున్నది. గోల్డ్‌మన్ సాక్స్ విశ్లేషకుల ప్రకారం, హోర్ముజ్ సంక్షోభం వల్ల ధరల్లో $14 రిస్క్ ప్రీమియం జోడించబడింది. అంతరాయాలు కొనసాగితే ధరలు $100 పైకి చేరవచ్చని వారు అంచనా వేస్తున్నారు. అయితే, J.P. Morgan మాత్రం 2026 నాటికి బ్రెంట్ క్రూడ్ సగటున $60 ఉంటుందని భావిస్తోంది. కానీ, ఇది సరఫరా-గిరాకీపై ఆధారపడి ఉంటుంది. డ్యుయిష్ బ్యాంక్ మాత్రం.. అత్యంత ప్రతికూల పరిస్థితుల్లో ధరలు $200 కు చేరవచ్చని, ఇది ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థను 'స్టాగ్ ఫ్లేషన్' లోకి నెట్టవచ్చని హెచ్చరిస్తోంది. ఇరాన్ లో కొత్త నాయకత్వం రావడంతో, పరిస్థితులు వెంటనే చక్కబడతాయని ఆశించడం కష్టమే. విమాన ఇంధన ధరలు 72% పెరగడం వంటి పరిణామాలు.. ప్రపంచ సరఫరా గొలుసులపై మరింత ద్రవ్యోల్బణ ఒత్తిడిని పెంచుతున్నాయి.