ఇరాన్ ప్రభుత్వం పెట్రోల్ ధరలపై కీలక నిర్ణయం తీసుకుంది. అధిక మొత్తంలో ఇంధనాన్ని వాడే వినియోగదారులకు ధరను రెట్టింపు చేస్తూ సెప్టెంబర్ 8, 2026 నుంచి కొత్త నిబంధనలను అమలులోకి తెచ్చింది. దేశీయంగా ఇంధన డిమాండ్ ఉత్పత్తిని మించిపోవడంతో ఈ నిర్ణయం తీసుకున్నట్లు సమాచారం.
ధరల పెంపు ఎవరికి వర్తిస్తుంది?
ఇరాన్ ప్రభుత్వం తాజాగా అమల్లోకి తెచ్చిన నిబంధనల ప్రకారం, నెలకు 110 లీటర్ల కోటా కంటే ఎక్కువ ఇంధనాన్ని వాడే వినియోగదారులపై భారం పడనుంది. గతంలో 5,000 టోమన్ల (tomans) గా ఉన్న ధరను, ఇప్పుడు నేరుగా 10,000 టోమన్లకు పెంచారు. అయితే, సామాన్య ప్రజలపై భారం పడకుండా మొదటి 110 లీటర్ల వరకు పాత ధరనే కొనసాగిస్తున్నారు. ఈ మార్పు కేవలం 15% మంది వినియోగదారులకే పరిమితం కావడం విశేషం.
ఎందుకు ఈ నిర్ణయం?
ప్రస్తుతం ఇరాన్ తీవ్రమైన సప్లై-డిమాండ్ గ్యాప్తో ఇబ్బంది పడుతోంది. ఆగస్టు 2026 నాటికి ఇంధన వినియోగం రోజుకు 145 మిలియన్ లీటర్లకు చేరుకోగా, రిఫైనరీల సామర్థ్యం మాత్రం కేవలం 122 మిలియన్ లీటర్లు మాత్రమే. ఈ లోటును పూడ్చుకోవడానికి ప్రభుత్వం విదేశాల నుంచి ఖరీదైన దిగుమతులు చేసుకోవాల్సి వస్తోంది, ఇది ఖజానాపై తీవ్ర ఒత్తిడిని పెంచుతోంది.
ఆర్థిక పరిస్థితులు ఎలా ఉన్నాయి?
ఇరాన్ ప్రస్తుతం 67% వార్షిక ద్రవ్యోల్బణంతో (inflation) కొట్టుమిట్టాడుతోంది. అంతేకాకుండా, అక్కడి కరెన్సీ విలువ పడిపోయి, డాలర్తో పోలిస్తే 2.2 మిలియన్ రియాల్స్ స్థాయికి పడిపోయింది. ఈ పరిస్థితుల్లో సబ్సిడీల భారాన్ని తగ్గించుకోవడానికి ఈ పెంపు తప్పనిసరి అని ప్రభుత్వం చెబుతోంది. ధరల పెంపు ద్వారా వచ్చే ఆదాయాన్ని మళ్లీ ప్రజలకే పంపిణీ చేస్తామని ప్రభుత్వం హామీ ఇచ్చింది.
గ్లోబల్ మార్కెట్పై ఎఫెక్ట్
చమురు ఉత్పత్తి చేసే కీలక దేశాల్లో ఒకటి కావడంతో, ఇరాన్ తీసుకునే ప్రతి చిన్న నిర్ణయం గ్లోబల్ ఆయిల్ మార్కెట్పై ప్రభావం చూపుతుంది. గతంలో సబ్సిడీల తొలగింపుపై ప్రజల నుంచి వ్యతిరేకత వచ్చి, దేశంలో అశాంతి నెలకొన్న దాఖలాలు ఉండటంతో.. ఈసారి ప్రభుత్వం చాలా జాగ్రత్తగా వ్యవహరిస్తోంది. అయితే, అంతర్జాతీయ ఆంక్షల నడుమ ఇరాన్ ఇంధన రంగంలో వస్తున్న ఈ మార్పులు ప్రపంచవ్యాప్త ఇంధన సరఫరాపై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతాయోనని ఎనర్జీ అనలిస్టులు నిశితంగా గమనిస్తున్నారు.