భారత్ భారీ DAP కొనుగోలు: ప్రపంచ ధరలు ఆకాశానికి! ఇరాన్ పరిణామాలతో మార్కెట్లో అలజడి

గ్లోబల్ మార్కెట్లపై భారత్ కొనుగోలు ప్రభావం

భారతదేశం నుంచి వచ్చిన ఈ అతిపెద్ద DAP కొనుగోలు, గ్లోబల్ ఫెర్టిలైజర్ మార్కెట్లో ప్రకంపనలు సృష్టిస్తోంది. ఇండియన్ పొటాష్ లిమిటెడ్ (IPL) సంస్థ, టన్నుకు $930-$935 (CFR) చొప్పున ఈ భారీ ఆర్డర్ చేసింది. ఇరాన్ ఘర్షణల వల్ల సరఫరా గొలుసులో ఏర్పడిన అంతరాయాలకు ఇది ప్రత్యక్ష ప్రతిస్పందన. ఈ నిర్ణయం భారత్ వ్యవసాయ రంగానికి అవసరమైన కీలక ఎరువులను సేకరించడమే కాకుండా, ప్రాంతీయ అస్థిరత వల్ల నిత్యావసర వస్తువుల మార్కెట్లు ఎలా ప్రభావితమవుతాయో తెలియజేస్తోంది.

ధరల పెరుగుదలకు కారణాలేంటి?

ఈ ఒక్క డీల్ మాత్రమే భారత్ వార్షిక DAP దిగుమతుల్లో సుమారు పావు వంతుకు సమానం. దీనితో ప్రపంచవ్యాప్తంగా DAP లభ్యత అకస్మాత్తుగా తగ్గిపోయింది. గతంలోతో పోలిస్తే ధరలు గణనీయంగా పెరిగాయి. గల్ఫ్ దేశాల నుంచి DAP ధరలు జనవరి 2025లో టన్నుకు $583 నుంచి ఆగస్టు 2025 నాటికి దాదాపు $800కు చేరుకున్నాయి. భారత్ ప్రస్తుత కొనుగోలు, ఘర్షణలకు ముందున్న $667.50 టన్ను ధర కంటే దాదాపు 39-40% ఎక్కువ. ఈ భారీ కొనుగోలు అందుబాటులో ఉన్న సప్లైలో ఎక్కువ భాగాన్ని తీసేసుకోవడంతో, ఇతర కొనుగోలుదారులకు ధరలు పెరిగేలా చేసింది. భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతల వల్ల పెరిగిన ఇంధన, రవాణా ఖర్చులు కూడా CFR ధరలు పెరగడానికి దోహదపడుతున్నాయి.

భారత్ పాత్ర, సరఫరా సమస్యలు

భారతదేశం ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద DAP దిగుమతిదారు. ఏటా గ్లోబల్ ట్రేడ్‌లో 30-50% వాటాను కలిగి ఉంటుంది. 2019లో దాదాపు 5.97 మిలియన్ టన్నుల DAP దిగుమతి చేసుకోగా, 2025లో డిమాండ్ 5 మిలియన్ టన్నులకు పైగా ఉంటుందని అంచనా. ఈ మధ్యకాలంలో DAP కొనుగోలుతో పాటు, ఇంతకంటే ఎక్కువ ధరలకు 2.5 మిలియన్ టన్నుల యూరియా దిగుమతి ఒప్పందం కూడా జరిగింది. సరఫరాపై ఆందోళనల నేపథ్యంలో కొనుగోళ్లు పెరుగుతున్నాయని ఇది సూచిస్తోంది. మిడిల్ ఈస్ట్‌లోని సంఘర్షణలు, ముఖ్యంగా ఇంధన, ఎరువుల రవాణాకు కీలకమైన హార్మోజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) వద్ద ఏర్పడిన సమస్యలు సరఫరా గొలుసుపై ప్రభావం చూపుతున్నాయి. గ్లోబల్ సీ-బోర్న్ ఫెర్టిలైజర్ ట్రేడ్‌లో సుమారు మూడింట ఒక వంతు, ఎక్కువగా యూరియా, ఫాస్ఫేట్లు ఈ జలసంధి గుండానే వెళ్తాయి. దీనివల్ల రవాణా ఖర్చులు పెరిగి, మార్గాలు పొడవుగా మారి, పోర్టుల్లో ఆలస్యం జరుగుతోంది. చైనా, మొరాకో, సౌదీ అరేబియా, రష్యా, జోర్డాన్ వంటి ప్రధాన DAP ఎగుమతిదారులు, ప్రపంచ ఎగుమతుల్లో 80% సరఫరా చేస్తుంటారు, వీరంతా సంక్లిష్టమైన మార్గాలను ఎదుర్కొంటున్నారు. చైనా ఎగుమతి పరిమితులు కూడా ప్రపంచ లభ్యతను తగ్గించాయి. ఈ సంక్షోభం కొనసాగితే, 2026 ప్రారంభంలో ధరలు 15-20% వరకు పెరిగే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు అంచనా వేస్తున్నారు.

ప్రభుత్వ బడ్జెట్‌పై, రైతులపై భారం

భారత్ దిగుమతి చేసుకునే ఎరువులపై, ముఖ్యంగా ఫాస్ఫేట్ల (సుమారు 90%) కోసం ఎక్కువగా ఆధారపడుతుంది. ఇది ధరల హెచ్చుతగ్గులకు, సరఫరా కొరతకు గురయ్యేలా చేస్తుంది. దిగుమతి ఖర్చులు పెరగడం, సబ్సిడీలు ఇచ్చే భారత ప్రభుత్వానికి ఆర్థికంగా పెద్ద భారాన్ని మోపుతోంది. సబ్సిడీ ధరలు, వాస్తవ దిగుమతి ఖర్చుల మధ్య వ్యత్యాసం పెరుగుతుంది. ఇది సబ్సిడీల కేటాయింపుల్లో బడ్జెట్ ఒత్తిడిని పెంచే అవకాశం ఉంది. OCP గ్రూప్, ది మొజాయిక్ కంపెనీ వంటి కొన్ని ప్రధాన ఎగుమతిదారుల మార్కెట్ శక్తి కూడా ధరలు, లభ్యతను ప్రభావితం చేయవచ్చు. అధిక ఖర్చులు, సరఫరా సమస్యలు కొనసాగితే, రైతులు ఎరువుల వాడకాన్ని తగ్గించుకోవచ్చు. దీనివల్ల పంట దిగుబడులు తగ్గి, ఆహార భద్రతకు దీర్ఘకాలంలో ముప్పు వాటిల్లే అవకాశం ఉంది. ప్రభుత్వం రాబోయే ఖరీఫ్ సీజన్‌కు సరిపడా ఎరువుల నిల్వలు ఉన్నాయని ధృవీకరించినప్పటికీ, ప్రపంచ సరఫరా రిస్క్‌లు ఆందోళనగానే ఉన్నాయి.

ఎరువుల ధరల భవిష్యత్తు

కొత్త ఉత్పత్తి సామర్థ్యం అందుబాటులోకి రావడంతో, 2026లో గ్లోబల్ DAP ధరలు కొద్దిగా తగ్గుముఖం పట్టే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, మార్కెట్ గట్టిగానే ఉండే అవకాశం ఉంది. 2026లో వ్యవసాయ లాభదాయకతకు ఎరువుల ఖర్చులు ప్రధాన ఆందోళనగానే మిగిలిపోతాయి. భౌగోళిక రాజకీయ సంఘటనలు స్వల్పకాలిక ధరల పెరుగుదలకు కారణమైనప్పటికీ, దీర్ఘకాలిక వ్యవసాయ ట్రెండ్‌లు, గట్టిగా ఉన్న పంట మార్కెట్లు ఎరువుల కంపెనీల ఆదాయాలు, ధరల స్థిరత్వాన్ని ప్రభావితం చేసే ప్రధాన కారకాలుగా ఉంటాయని అంచనా వేస్తున్నారు.