భారత్ తన గ్రీన్ ఎనర్జీ లక్ష్యాలను చేరుకోవడానికి అవసరమైన 23 కీలక ఖనిజాలలో 15 ఖనిజాల కోసం పూర్తిగా దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతోందని CII, EY నివేదిక హెచ్చరించింది. దీంతో ఎలక్ట్రిక్ వాహనాలు (EV), బ్యాటరీ, పునరుత్పాదక ఇంధన రంగాల్లోని కంపెనీలకు కొత్త సరఫరా గొలుసు (Supply Chain) సమస్యలు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది.
కొత్త ఇంధన భద్రతా సమస్య
భారత్ ఇప్పుడు శిలాజ ఇంధనాల దిగుమతులపైనే కాకుండా, భవిష్యత్ సాంకేతికతలకు అత్యవసరమైన ఖనిజాల కోసం కూడా విదేశాలపై ఆధారపడాల్సిన పరిస్థితి ఏర్పడింది. కాన్ఫెడరేషన్ ఆఫ్ ఇండియన్ ఇండస్ట్రీ (CII) మరియు EY విడుదల చేసిన సంయుక్త నివేదిక ప్రకారం, గ్రీన్ ఎనర్జీ పరివర్తనకు అవసరమైన 23 కీలక ఖనిజాలలో 15 ఖనిజాల కోసం భారతదేశం పూర్తిగా దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతోంది. ముఖ్యంగా లిథియం, కోబాల్ట్, నికెల్, అరుదైన భూ మూలకాలు (Rare Earth Elements) వంటివి ప్రస్తుతం ఇంధన భద్రతకు కొత్త సవాళ్లుగా మారాయి.
సరఫరా గొలుసులో ఆందోళనలు
ప్రపంచ ఖనిజాల శుద్ధి మరియు ప్రాసెసింగ్ సామర్థ్యం కొన్ని దేశాలలో, ముఖ్యంగా చైనాలో అధికంగా కేంద్రీకృతమై ఉంది. ఉదాహరణకు, గ్రాఫైట్ శుద్ధిలో 93%, అరుదైన భూ మూలకాల ప్రాసెసింగ్లో 85%, కోబాల్ట్ ప్రాసెసింగ్లో 79%, మరియు లిథియం ప్రాసెసింగ్లో 70% వాటా చైనాదే. ఈ కేంద్రీకరణ భారతీయ తయారీదారులకు (Manufacturers) అంతరాయాలు, ధరల అస్థిరత వంటి ప్రమాదాలను తెచ్చిపెడుతుంది. ఇది EV బ్యాటరీలు, సోలార్ ప్యానెల్స్, ఎలక్ట్రానిక్ భాగాల తయారీపై ప్రభావం చూపుతుంది.
భవిష్యత్తులో డిమాండ్ అంచనాలు
భారతదేశం పునరుత్పాదక ఇంధన రంగం, బ్యాటరీ నిల్వ (Battery Storage), మరియు ఎలక్ట్రిక్ మొబిలిటీ (Electric Mobility) వంటి రంగాలలో భారీగా పెట్టుబడులు పెడుతున్నందున, ఈ ఖనిజాల డిమాండ్ రాబోయే దశాబ్దాలలో విపరీతంగా పెరిగే అవకాశం ఉంది. 2025 నుండి 2070 మధ్య, భారతదేశానికి సుమారు 6.6 కోట్ల టన్నుల రాగి, 4.6 కోట్ల టన్నుల గ్రాఫైట్, 1.95 కోట్ల టన్నుల సిలికాన్, మరియు 1.15 కోట్ల టన్నుల నికెల్ అవసరం ఉంటుందని అంచనా. ఈ డిమాండ్ను తీర్చడానికి కొత్త వనరులను కనుగొనడమే కాకుండా, దేశీయ శుద్ధి సామర్థ్యాలను పెంచడం అత్యవసరం.
ప్రభుత్వ వ్యూహాలు
ఈ ప్రమాదాలను తగ్గించడానికి, భారత ప్రభుత్వం 'నేషనల్ క్రిటికల్ మినరల్స్ మిషన్' వంటి కార్యక్రమాలను ప్రారంభించింది. అలాగే, విదేశాలలో ఖనిజ ఆస్తులను సేకరించడానికి 'ఖనిజ్ బిదేశ్ ఇండియా లిమిటెడ్ (KABIL)' ను ఏర్పాటు చేసింది. ఈ చర్యల ద్వారా, దేశ సరఫరా గొలుసును వైవిధ్యపరచడం (Diversify) మరియు ఒకే మూలంపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు.
ఇన్వెస్టర్లకు సూచన
ఇన్వెస్టర్లు ఈ రంగం పరిణామాన్ని నిశితంగా గమనించాలి. EV, బ్యాటరీ, మరియు పునరుత్పాదక ఇంధన రంగాల కంపెనీల లాభదాయకత, స్థిరత్వం ముడి పదార్థాల లభ్యతపై ఆధారపడి ఉంటుంది. దేశీయ ఖనిజ అన్వేషణ, ప్రభుత్వ విదేశీ కొనుగోళ్లు, మరియు స్థానిక రీసైక్లింగ్ మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధి వంటి అంశాలు పెట్టుబడి నిర్ణయాలలో కీలక పాత్ర పోషిస్తాయి.