బంగారం బాండ్స్: ధరల ఆర్నెందుకు సర్కార్ బడ్జెట్ కు భారీ షాక్! ఇన్వెస్టర్లకు లాభాలు, ప్రభుత్వానికి కష్టాలు

ఇన్వెస్టర్లకు పండగే, ప్రభుత్వానికి కష్టాలే

బంగారం ధరలు ఆకాశాన్ని అంటుతున్న నేపథ్యంలో Sovereign Gold Bonds (SGBs) ఇన్వెస్టర్లకు కాసుల పంట పండిస్తున్నాయి. 2018-2019 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ₹2,800 నుండి ₹3,300 వరకు గ్రామాయిదాకు జారీ అయిన బాండ్స్ ఇప్పుడు ₹16,000లకు పైగా రిడెంప్షన్ రేటుతో భారీ లాభాలను ఆర్జించి పెడుతున్నాయి. ప్రపంచ మార్కెట్లలోని పరిణామాలు, బలహీనపడుతున్న రూపాయి కరెన్సీ ఈ ర్యాలీకి కారణమవుతున్నాయి. దీని ప్రభావంతో ప్రభుత్వ ఖజానాపై తీవ్ర ఒత్తిడి పడుతోంది. రాబోయే బడ్జెట్లో గోల్డ్ రిజర్వ్ ఫండ్ కోసం కేటాయించిన ₹700 కోట్ల మొత్తం సరిపోదని అంచనా వేస్తున్నారు. ఇప్పటికే 2025 ఆర్థిక సంవత్సరానికి గాను, బడ్జెట్ లో కేటాయించిన దానికంటే మూడు రెట్లు ఎక్కువగా, దాదాపు ₹28,000 కోట్లకు పైగా సవరించిన కేటాయింపులు జరిగినట్లు తెలుస్తోంది. ఇదే తరహాలో బంగారం ధరలు పెరుగుతూ పోతే, భవిష్యత్ లోనూ ఇదే పరిస్థితి కొనసాగే అవకాశం ఉంది. జనవరి 2026 నాటికి బంగారం ధరలు ప్రస్తుతం ₹16,500 నుండి ₹17,000 వరకు చేరుకున్నాయి.

SGBల అసలు లక్ష్యం, ప్రస్తుత వాస్తవం

2015లో Sovereign Gold Bonds పథకాన్ని ప్రారంభించినప్పుడు పరిస్థితి వేరుగా ఉండేది. అప్పట్లో బంగారం ధరలు సుమారు ₹2,600 గ్రామాయిదాగా ఉండేవి. ప్రజల బంగారంపై ఉన్న మక్కువను, వారి పొదుపును దేశీయంగానే పెట్టుబడిగా పెట్టేలా ప్రోత్సహించడం, తద్వారా బంగారం దిగుమతులను తగ్గించడం ఈ పథకం ముఖ్య ఉద్దేశ్యం. అయితే, ఆరంభంలో ఈ బాండ్లకు అంతగా ఆదరణ లభించలేదు. ఇప్పుడు బంగారం ధరలు ఊహించని స్థాయిలో పెరగడంతో, ఈ బాండ్స్ ప్రభుత్వానికి ఖరీదైన అప్పుగా మారాయి. ఇన్వెస్టర్లకు మాత్రం ఊహించని లాభాలను తెచ్చిపెట్టాయి. ప్రస్తుతం ప్రభుత్వ మొత్తం రుణాలలో SGBల వాటా ₹2 లక్షల కోట్ల కంటే తక్కువే ఉన్నా, ఈ పెరుగుదల బడ్జెట్ పై ప్రభావం చూపుతోంది.

భవిష్యత్ పథకాలకు గుణపాఠాలు

SGBల అనుభవం భవిష్యత్ లో ఇలాంటి మార్కెట్-లింక్డ్ ఆర్థిక పథకాలను రూపొందించేటప్పుడు ప్రభుత్వానికి కొన్ని కీలకమైన పాఠాలను నేర్పింది. మొదటిది, విదేశీ కరెన్సీలతో ముడిపడిన అప్పుల విషయంలో ధరల ఒడిదుడుకులను ఎదుర్కోవడానికి సరైన హెడ్జింగ్ (Hedging) వ్యూహాలను అనుసరించాలి. రెండవది, SGBలకు ఇచ్చిన క్యాపిటల్ గెయిన్స్ (Capital Gains) పన్ను మినహాయింపును పునఃపరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉంది. చివరగా, చిరు పెట్టుబడిదారులను ఆకర్షించే పథకాలను క్రమబద్ధమైన, స్థిరమైన పెట్టుబడుల (Systematic Investment Plans - SIPs) తరహాలో రూపొందిస్తే, దీర్ఘకాలంలో పెట్టుబడిదారులకు, ప్రభుత్వానికి ఇద్దరికీ ప్రయోజనకరంగా ఉంటుంది.