భారత్ ఇంధన డిమాండ్: రికార్డు స్థాయికి.. కానీ దిగుమతులపై ఆధారపడటంతో ఆందోళనలు

డిమాండ్ దూకుడు: కొత్త శిఖరాలకు భారత్ ఇంధన వినియోగం

భారతదేశం యొక్క శుద్ధి చేసిన పెట్రోలియం ఉత్పత్తుల వినియోగం FY27 నాటికి 250.8 మిలియన్ టన్నులకు చేరుకుంటుందని అంచనాలు వెలువడ్డాయి. ఇది ప్రస్తుత FY26 సవరించిన అంచనా కంటే 2.8% ఎక్కువ. పెట్రోల్, విమానయాన టర్బైన్ ఇంధనం (ATF), లిక్విఫైడ్ పెట్రోలియం గ్యాస్ (LPG), డీజిల్, నాఫ్తా వంటి ఇంధనాల డిమాండ్ ఈ పెరుగుదలకు ప్రధాన చోదకాలు.

కోవిడ్ మహమ్మారి కాలం మినహా, భారత్ ఏటా పెట్రోలియం ఉత్పత్తుల వినియోగంలో కొత్త రికార్డులను సృష్టిస్తూనే ఉంది. FY25లో 239.2 మిలియన్ టన్నుల వినియోగం నమోదు కాగా, FY26లో ఇది 244 మిలియన్ టన్నులకు చేరుతుందని, FY27లో 250.8 మిలియన్ టన్నులకు పెరుగుతుందని అంచనా. ఇంటర్నేషనల్ ఎనర్జీ ఏజెన్సీ (IEA) ప్రకారం, రాబోయే దశాబ్దంలో ప్రపంచ చమురు డిమాండ్ వృద్ధికి భారత్ ప్రధాన చోదక శక్తిగా నిలవనుంది.

దిగుమతులపై ఆధారపడటం - అసలు సమస్య

దేశంలో రిఫైనరీ సామర్థ్యం 258 మిలియన్ టన్నులు/సంవత్సరం ఉన్నప్పటికీ, వినియోగం పెరుగుతున్నా, దేశీయ ముడి చమురు ఉత్పత్తి మాత్రం నిలిచిపోయింది. ఈ అంతరం కారణంగా, భారత్ ముడి చమురు దిగుమతులపై 88% కంటే ఎక్కువగా ఆధారపడుతోంది. దీంతో ప్రపంచ చమురు ధరల అస్థిరత, సరఫరాలో అంతరాయాలు దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతున్నాయి. గతంలో అధిక దిగుమతులపై ఆధారపడినప్పుడు, కరెంట్ అకౌంట్ లోటుపై (Current Account Deficit) భారం పెరగడంతో పాటు, కరెన్సీ విలువ పడిపోయే ప్రమాదం కూడా ఏర్పడింది.

రంగాల వారీగా తీరు

FY27లో డీజిల్ వినియోగం 2.5% పెరిగి 96.4 మిలియన్ టన్నులకు చేరనుంది. పెట్రోల్ డిమాండ్ 5.5% పెరిగి 44.9 మిలియన్ టన్నులకు చేరుతుందని అంచనా. విమానయాన టర్బైన్ ఇంధనం (ATF) వినియోగం 6.7% పెరిగి 9.7 మిలియన్ టన్నులకు చేరుతుంది, ఇది భారత్ యొక్క వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న పౌర విమానయాన రంగాన్ని ప్రతిబింబిస్తుంది. పెట్రోకెమికల్ ఫీడ్‌స్టాక్‌గా ఉపయోగపడే నాఫ్తా వినియోగం 8.3% పెరిగే అవకాశం ఉంది. ఈ వృద్ధి రేటు చైనా కంటే ఎక్కువగా ఉంది.

భవిష్యత్తు అంచనాలు

భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ వృద్ధి, పట్టణీకరణ, పెరుగుతున్న వినియోగదారుల అవసరాల వల్ల రాబోయే కాలంలో పెట్రోలియం ఉత్పత్తులకు డిమాండ్ కొనసాగుతుంది. దేశీయ చమురు అన్వేషణ, ఉత్పత్తిని పెంచడానికి, అలాగే దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించడానికి ప్రభుత్వ విధానపరమైన మద్దతు చాలా అవసరం. ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో, పెరుగుతున్న డిమాండ్‌ను తీర్చడానికి దిగుమతులపై ఆధారపడటం కొనసాగుతుందని నిపుణులు భావిస్తున్నారు. రిఫైనరీ సామర్థ్యాన్ని పెంచడం, పెట్రోకెమికల్స్‌లోకి విస్తరించడం వంటివి భారత్ కు కీలక వ్యూహాలుగా ఉండనున్నాయి.