ఆచరణాత్మకతే ప్రధానం: ఎందుకీ నిర్ణయం?
భారతదేశ ఇంధన భద్రత విషయంలో, ఆర్థిక అంశాలకే పెద్దపీట వేస్తున్నారు. ముఖ్యంగా, రష్యా నుంచి ముడి చమురు దిగుమతులను ఆపాల్సిన అవసరం ప్రస్తుతానికి లేదని ప్రభుత్వ వర్గాలు స్పష్టం చేస్తున్నాయి. 'ఆంక్షలు లేని సంస్థల' నుంచే దిగుమతులు కొనసాగుతాయని, ఇందులో రష్యా సరఫరాదారులూ ఉంటారని తెలిపారు. దీనికి ప్రధాన కారణాలు.. ఇప్పటికే ఉన్న లాజిస్టిక్స్ (రవాణా) ఒప్పందాలు, భారీగా లభిస్తున్న ధరల తగ్గింపు (Price Discount) అని తెలుస్తోంది. సాధారణంగా, క్యార్గోలను (Cargoes) దాదాపు 10 వారాల ముందుగానే బుక్ చేసుకుంటారు. మార్చి, ఏప్రిల్ 2026 వరకు భారతీయ రేవులకు చేరాల్సిన చమురు ఇప్పటికే బుక్ అయిపోయింది.
ప్రస్తుతం, రష్యా యొక్క యురల్స్ (Urals) క్రూడ్ ఆయిల్, బ్రెంట్ (Brent) క్రూడ్ తో పోలిస్తే ఒక బ్యారెల్కు దాదాపు $10 చౌకగా లభిస్తోంది. ఫిబ్రవరి 2026 నాటికి బ్రెంట్ ధర దాదాపు $66.57 వద్ద ట్రేడ్ అవుతుంటే, ఈ డిస్కౌంట్ భారతీయ రిఫైనరీలకు ఎంతో లాభదాయకం.
వైవిధ్యీకరణ: జాగ్రత్తగా అడుగులు
వెంటనే రష్యా దిగుమతులను తగ్గించే ఆలోచన లేకపోయినా, భారత్ తన ఇంధన సరఫరా మూలాలను వైవిధ్యపరచుకోవడంలో (Diversification) వ్యూహాత్మకంగానే ముందుకు వెళ్తోంది. ఆర్థిక సర్వే 2026 (FY26) ప్రకారం, అమెరికా నుంచి ముడి చమురు దిగుమతులు 4.6% నుంచి 8.1% కి పెరిగాయి. అలాగే, యూఏఈ నుంచి వాటా 9.4% నుంచి 11.1% కి చేరింది. ఈజిప్ట్, నైజీరియా, లిబియా నుంచి కూడా దిగుమతులు పెరిగాయి.
ఇది కొత్త వ్యూహం కాకపోయినా, గతంలో ఇరాన్ పై ఆంక్షలు, 2022 నుంచి ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరుగుతున్న భౌగోళిక అనిశ్చితి నేపథ్యంలో భారత్ తన సరఫరా గొలుసును మరింత పటిష్టం చేసుకోవడానికి, రిస్కులను తగ్గించుకోవడానికి చేస్తున్న ప్రయత్నాల కొనసాగింపు.
ఆర్థికపరమైన లాభనష్టాలు, భవిష్యత్ అంచనాలు
ఒకవేళ రష్యా నుంచి దిగుమతులు అకస్మాత్తుగా నిలిచిపోతే, ప్రపంచ సరఫరాపై ప్రభావం పడి, ధరలు పెరిగి, ద్రవ్యోల్బణం (Inflation) పెరిగే అవకాశం ఉందని మూడీస్ రేటింగ్స్ వంటి సంస్థలు హెచ్చరించాయి. అయితే, ICRA విశ్లేషకుల అభిప్రాయం ప్రకారం, మార్కెట్ ధరలకు ప్రత్యామ్నాయ చమురును కొనుగోలు చేస్తే, భారత్ దిగుమతుల బిల్లు 2% లోపే పెరుగుతుందని అంచనా. రష్యా చమురుపై ప్రీ-ఆంక్షల డిస్కౌంట్లు అక్టోబర్ 2025 ముందు పెద్దగా లేవని కూడా వారు పేర్కొన్నారు.
ఇక రష్యా విషయానికొస్తే, ఆంక్షలు, తగ్గిన అంతర్జాతీయ ధరల వల్ల 2025లో వారి చమురు ఆదాయాలు దాదాపు 24% తగ్గాయి. ఈ నేపథ్యంలో, వెనిజులా వంటి దేశాల నుంచి కూడా ప్రత్యామ్నాయ సరఫరా అవకాశాలు పెరుగుతున్నాయి.
ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్ (IOC) వంటి రిఫైనరీలు రాబోయే 18-24 నెలల కాలంలో తమ ముడి చమురు దిగుమతుల వ్యూహాన్ని మెరుగుపరచుకుని, కార్యకలాపాల సామర్థ్యాన్ని, మార్జిన్లను స్థిరంగా ఉంచుకోవాలని భావిస్తున్నాయి. భారత్ వ్యూహం, అణు విద్యుత్, లిక్విఫైడ్ నేచురల్ గ్యాస్ (LNG), దేశీయ అన్వేషణ వంటి రంగాలపై కూడా దృష్టి సారించి, ఇంధన రంగంలో స్వయం సమృద్ధిని, బాహ్య షాక్ల నుంచి రక్షణను పెంచుకునే దిశగా సాగుతోంది.