ఇరాన్ క్రూడ్ దిగుమతులు: ఇండియాకు ఊరట.. కానీ పేమెంట్లే చిక్కుముడి!

యూఎస్ వాయివర్ తో పునఃప్రారంభమైన దిగుమతులు

అమెరికా నుంచి వచ్చిన తాత్కాలిక అనుమతి (US Treasury waiver) తో, ఇరాన్ క్రూడ్ దిగుమతులు పునఃప్రారంభం కానున్నాయి. ఈ మేరకు 'పింగ్ షున్' అనే ట్యాంకర్ సుమారు 600,000 బ్యారెల్స్ ఇరాన్ క్రూడ్ తో మార్చి 4న లోడ్ అయి, ఏప్రిల్ 4 నాటికి ఇండియాలోని వదీనార్ పోర్ట్ కు చేరుకునే అవకాశం ఉంది. మార్చి 20 నాటికి ఓడల్లో ఉన్న క్రూడ్ దిగుమతులకు ఈ అనుమతి వర్తిస్తుంది. ప్రస్తుతం గ్లోబల్ ఆయిల్ సరఫరాను పెంచి, ధరలను తగ్గించేందుకు ఈ వాయివర్ ను అమెరికా జారీ చేసింది. అయితే, ఇది కేవలం తాత్కాలిక ఏర్పాటు మాత్రమే. ప్రస్తుతానికి బ్రెంట్ క్రూడ్ ధర సుమారు $106.73 గా ఉంది.

పేమెంట్లే అతి పెద్ద అడ్డంకి

రెగ్యులర్ గా ఇరాన్ తో ఆయిల్ వ్యాపారం చేయడానికి అతి పెద్ద సమస్య పేమెంట్ వ్యవస్థ. ఇరాన్, దాని బ్యాంకులు అంతర్జాతీయ SWIFT సందేశ వ్యవస్థ (SWIFT international messaging system) నుంచి బహిష్కరించబడ్డాయి. దీనివల్ల ఆర్థిక లావాదేవీలు చాలా క్లిష్టంగా మారాయి. యూరోల రూపంలో గతంలో జరిగిన పేమెంట్లు కూడా ఇప్పుడు సరిగా జరగడం లేదు. దీంతో, అమెరికా అనుమతి ఉన్నప్పటికీ, భారతీయ రిఫైనరీలకు ఇరాన్ క్రూడ్ కు డబ్బు చెల్లించడం కష్టంగానే ఉంది. సురక్షితమైన, నిరంతరాయమైన పేమెంట్ విధానం లేకపోతే, దిగుమతులు నిలకడగా ఉండే అవకాశం లేదు.

ఇంధన భద్రత కోసం ఇండియా ప్రయత్నాలు

ఇండియా తన రోజువారీ క్రూడ్ ఆయిల్ అవసరాల్లో సుమారు 88% (రోజుకు దాదాపు 5.5-5.6 మిలియన్ బ్యారెల్స్) దిగుమతులపైనే ఆధారపడుతుంది. ముఖ్యంగా పశ్చిమ ఆసియాలో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతల నేపథ్యంలో, ఇండియా తన ఇంధన అవసరాల కోసం అనేక మార్గాలను అన్వేషిస్తోంది. ఇటీవల రష్యా నుంచి దిగుమతులు పెరిగాయి (2024లో 37%), అదే సమయంలో ఇరాక్, ఆఫ్రికా, లాటిన్ అమెరికా నుంచి కూడా కొనుగోళ్లు పెంచుతోంది. 'పింగ్ షున్' ట్యాంకర్ రాక ముఖ్యమైనదే అయినా, ఇది ఇండియా విస్తృత ఇంధన భద్రతా ప్రణాళికలో ఒక చిన్న భాగం మాత్రమే. మరోవైపు, చైనా ఇప్పటికీ ఇరాన్ చమురు ఎగుమతుల్లో 90% పైగా కొనుగోలు చేస్తోంది, ప్రధానంగా దాని చిన్న రిఫైనరీల ద్వారా.

గత ఒప్పందాలు, ప్రస్తుత ధరలు

2019 వరకు ఇండియా ఇరాన్ క్రూడ్ కు పెద్ద కొనుగోలుదారుగా ఉండేది. అప్పుడు ఇరాన్ మంచి డీల్స్, అంటే చౌక షిప్పింగ్, ఎక్కువ పేమెంట్ గడువులను అందించేది. గ్లోబల్ ధరలతో పోలిస్తే ఇరాన్ క్రూడ్ మంచి డిస్కౌంట్ తో లభించేది. కానీ, ఇటీవల పెరిగిన గ్లోబల్ సరఫరా సమస్యల వల్ల, ఈ డిస్కౌంట్లు తగ్గిపోయాయి. ప్రస్తుతం ఇరాన్, బ్రెంట్ క్రూడ్ ధరలకు దగ్గరగా, అంటే సుమారు $106.73 దగ్గర ధరలను అడుగుతోంది. దీనివల్ల, పునఃప్రారంభమైన దిగుమతుల ద్వారా గతంలో లభించినంత ధర ప్రయోజనం ఇప్పుడు ఉండకపోవచ్చు.

రిఫైనరీలకు ప్రస్తుత సవాళ్లు

అమెరికా వాయివర్ ఉన్నప్పటికీ, రిఫైనరీలకు ఆచరణాత్మక సమస్యలు అలాగే ఉన్నాయి. ముఖ్యంగా పేమెంట్ పద్ధతి, లావాదేవీల రిస్క్ గురించి ఆందోళనలు ఉన్నాయి. చైనా భారీగా ఇరాన్ ఆయిల్ కొనుగోలు చేస్తుండటంతో, కొత్త కొనుగోలుదారులకు పెద్దగా అవకాశం లేదని తెలుస్తోంది. ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్ (IOC), భారత్ పెట్రోలియం (BPCL) వంటి భారతీయ రిఫైనరీలు తక్కువ ప్రైస్-టు-ఎర్నింగ్స్ (P/E) నిష్పత్తులతో (5.3-6.4x రేంజ్ లో) ట్రేడ్ అవుతున్నాయి. ఇది అధిక వృద్ధి కంపెనీలుగా కాకుండా, స్థిరమైన, లాభదాయకమైన వ్యాపారాలుగా పెట్టుబడిదారులు చూస్తున్నారని సూచిస్తుంది. రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్ 21-23x P/E తో, పెద్ద, విభిన్నమైన కంపెనీగా విలువ కట్టబడుతోంది. ఇరాన్ క్రూడ్ పై తగ్గిన డిస్కౌంట్, తాత్కాలిక వాయివర్ కారణంగా, భారతీయ రిఫైనరీలకు రష్యా ఆయిల్ కొనుగోళ్ల సమయంలో లభించినంత లాభం ఇప్పుడు కనిపించడం లేదు.

భవిష్యత్ ప్రణాళికలు

మారుతున్న గ్లోబల్ ఎనర్జీ మార్కెట్లో, 'పింగ్ షున్' ట్యాంకర్ ప్రయాణం తాత్కాలిక విధాన మార్పుకు ప్రతిస్పందన. ఇండియా దీర్ఘకాలిక ఇంధన భద్రత కోసం వివిధ ప్రాంతాల నుంచి ఆయిల్ పొందడం, స్టాక్ లను నిర్వహించడం, అందుబాటు ధరల్లో కొనుగోలు అవకాశాలను అన్వేషించడం కొనసాగిస్తుంది. ఇరాన్ తో స్థిరమైన వాణిజ్యం కోసం పేమెంట్ కష్టాలను అధిగమించడం కీలకం. మధ్యప్రాచ్యంలోని ఉద్రిక్తతలు గ్లోబల్ ఆయిల్ మార్కెట్లను ప్రభావితం చేస్తున్న నేపథ్యంలో, ఈ పరిణామాలు ఆసక్తికరంగా మారాయి.