ప్రపంచవ్యాప్తంగా సల్ఫర్ సరఫరా సంక్షోభం (Supply Crisis) తీవ్రమవుతోంది. ఈ నేపథ్యంలో, ఇండియా కూడా తన సల్ఫర్ ఎగుమతులపై ఆంక్షలు విధించాలని యోచిస్తోంది. ఈ ప్రతిపాదన ప్రపంచ మార్కెట్లలో ఇప్పటికే ఉన్న సరఫరా లోటును, ధరల పెరుగుదలను మరింతగా పెంచే ప్రమాదం ఉంది.
సరఫరాలో తీవ్ర అంతరాయం
ఇప్పటికే చైనా 2026 మే నాటికి తన సల్ఫ్యూరిక్ యాసిడ్ ఎగుమతులను నిలిపివేస్తున్నట్లు ప్రకటించింది. దీంతో సుమారు 4.6 మిలియన్ టన్నుల సరఫరా తగ్గి, సుమారు 2.8 మిలియన్ టన్నుల లోటు ఏర్పడే అవకాశం ఉంది. దీనికి తోడు, టర్కీ కూడా ఏప్రిల్ 7, 2026 నుండి Q3 2026 వరకు దేశీయ మార్కెట్ను కాపాడుకోవడానికి సల్ఫర్ ఎగుమతులను నిషేధించింది. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో, ఫిబ్రవరి 2026 చివర్లో మధ్యప్రాచ్యంలో పెరిగిన సంఘర్షణల నేపథ్యంలో అక్కడి కీలక నౌకా మార్గాలు (Shipping routes) తీవ్ర అంతరాయాలకు గురవుతున్నాయి. హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) గుండా వెళ్లే 20-45% గ్లోబల్ సల్ఫర్, చమురు రవాణాపై ప్రభావం పడుతోంది. ఫలితంగా, గడిచిన నెలలో గ్లోబల్ సల్ఫర్ ధరలు 40% పెరిగాయి, సల్ఫ్యూరిక్ యాసిడ్ ధరలు అంతర్జాతీయంగా 50% కంటే ఎక్కువగా నమోదయ్యాయి. 2025లో ప్రపంచ సల్ఫర్ ఉత్పత్తి సుమారు 84 మిలియన్ టన్నులుగా ఉంది, ఇందులో మధ్యప్రాచ్యం కీలక సరఫరాదారుగా ఉంది.
దేశీయ అవసరాలు - ప్రపంచ ప్రభావం
భారతదేశానికి ప్రధాన ఆందోళన వ్యవసాయ రంగానికి అవసరమైన ముడి పదార్థాల సరఫరానే. సల్ఫర్ అనేది అమ్మోనియం సల్ఫేట్, సింగిల్ సూపర్ ఫాస్ఫేట్ (SSP), డైఅమ్మోనియం ఫాస్ఫేట్ (DAP) వంటి ఎరువులకు కీలకమైనది. భారతదేశం తన వార్షిక సల్ఫర్ అవసరాల్లో సగానికి పైగా, అంటే సుమారు 2 మిలియన్ మెట్రిక్ టన్నులను దిగుమతి చేసుకుంటుంది. ఇందులో దాదాపు 50% కతార్, యూఏఈ, ఒమన్ వంటి మధ్యప్రాచ్య దేశాల నుంచే వస్తుంది. ఇండియా ఏటా సుమారు 800,000 టన్నుల సల్ఫర్ను, ముఖ్యంగా చైనాకు ఎగుమతి చేస్తుంది. ఈ ఎగుమతులను పరిమితం చేయడం వల్ల దేశీయ ఎరువుల సరఫరాను పెంచడానికి సహాయపడుతుంది. ప్రభుత్వం ఇప్పటికే స్థానిక చమురు రిఫైనరీలకు ఎరువుల కంపెనీలకు ప్రాధాన్యత ఇవ్వాలని ఆదేశించింది. ఈ కీలకమైన పదార్థం సరఫరాలో ఏదైనా అంతరాయం ఏర్పడితే, భారతీయ రైతులకు ఎరువుల ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉంది, ఇది పంట దిగుబడులు, ఆహార భద్రతపై ప్రభావం చూపవచ్చు, ముఖ్యంగా ఖరీఫ్ పంటల సీజన్కు ముందు.
2024లో, భారతదేశం సుమారు $118 మిలియన్ల విలువైన సల్ఫ్యూరిక్ యాసిడ్ను దిగుమతి చేసుకుంది, ఇది అంతర్జాతీయ మార్కెట్లపై తన ఆధారపడటాన్ని తెలియజేస్తుంది.
విస్తృత మార్కెట్ ఆందోళనలు
ఇండియా ఎగుమతులపై ఆంక్షలు విధించడం అనేది కేవలం దేశీయ అవసరాల కోసమే అయినప్పటికీ, గ్లోబల్ సరఫరా గొలుసులలో (Supply Chains) ఈ చర్య పెద్ద సంక్షోభాన్ని సృష్టించవచ్చు. సల్ఫర్ మార్కెట్ చాలా బిగుతుగా మారడం వల్ల, రాగి (Copper), నికెల్ వంటి లోహాలను వెలికితీయడానికి సల్ఫ్యూరిక్ యాసిడ్ను ఎక్కువగా ఉపయోగించే మైనింగ్ రంగానికి ఇది పెద్ద ఆందోళన కలిగిస్తోంది. చిలీ, డెమొక్రాటిక్ రిపబ్లిక్ ఆఫ్ కాంగో, జాంబియాలోని ప్రధాన రాగి ఉత్పత్తిదారులు, ఇండోనేషియాలోని నికెల్ కార్యకలాపాలు ఇప్పటికే అధిక పోటీ, ఖరీదైన యాసిడ్ను ఎదుర్కొంటున్నాయి. AI మౌలిక సదుపాయాలు, ఎలక్ట్రిఫికేషన్ కారణంగా రాగికి డిమాండ్ పెరుగుతోంది, 2026 ప్రారంభంలో ధరలు రికార్డు స్థాయికి చేరుకున్నాయి.
ఇండియా వార్షిక సల్ఫర్ ఎగుమతులు, విలువ సుమారు $94.8 మిలియన్లు (ప్రధానంగా చైనాకు), కూడా తగ్గిపోతాయి, ఇది వాణిజ్యంపై ప్రభావం చూపుతుంది. ఇండియాకు కీలక సల్ఫర్ వనరు అయిన మధ్యప్రాచ్యం, గ్లోబల్ ఉత్పత్తిలో సుమారు 25% వాటాను కలిగి ఉంది. ఇక్కడి సంఘర్షణల వల్ల షిప్పింగ్, బీమా ఖర్చులు పెరిగి, ముడి పదార్థాల తుది ధరలు పెరిగాయి. 2025 చివరి నాటికి గ్లోబల్ సల్ఫర్ ధరలు సుమారు $428.67/MT నుండి $448.00/MT మధ్య ఉండగా, ఫిబ్రవరి 2026లో ఇండియా CIF ధర సుమారు ₹643.00/MTగా నమోదైంది. ఎగుమతి నిషేధాలు, భౌగోళిక రాజకీయ రిస్క్లతో ఈ ధరలు త్వరలో మరింత పెరిగే అవకాశం ఉంది.
భవిష్యత్ అంచనాలు
చైనా, టర్కీ వంటి ప్రధాన సరఫరాదారుల నుండి ఎగుమతి నిషేధాలు, కొనసాగుతున్న భౌగోళిక రాజకీయ సంఘర్షణ, వ్యవసాయం, కొత్త ఇంధన రంగాల నుండి బలమైన డిమాండ్ నేపథ్యంలో, సల్ఫర్, సల్ఫ్యూరిక్ యాసిడ్ ధరలు కొంతకాలం పాటు ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉంది. ఈ ధరల సరళిని, ఎరువులు, పారిశ్రామిక లోహాల గ్లోబల్ సరఫరా గొలుసుల స్థిరత్వాన్ని తీర్చిదిద్దడంలో ఇండియా ఎగుమతి విధానం కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. ఈ సరఫరా అంతరాయాలు, మారుతున్న డిమాండ్తో స్వల్ప, మధ్యకాలికంగా సరఫరా బిగుతుగా ఉంటుందని, ధరలు స్థిరంగా ఉంటాయని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు.