IEA అంచనాలలో అనూహ్య మార్పు
అంతర్జాతీయ ఇంధన సంస్థ (IEA) ప్రపంచ ఆయిల్ మార్కెట్ పై తన అంచనాలను పూర్తిగా మార్చేసింది. 2026 నాటికి మార్కెట్లో రోజుకు 17.8 లక్షల బ్యారెల్స్ లోటు (deficit) ఏర్పడుతుందని ఇప్పుడు అంచనా వేస్తోంది. ఇంతకుముందు ఇదే సంస్థ 4.1 లక్షల బ్యారెల్స్ మిగులు (surplus) ఉంటుందని తెలిపింది. ఈ మార్పు మార్కెట్ ఊహించిన దానికంటే చాలా వేగంగా బిగుసుకుపోతుందని (tightening) సూచిస్తోంది.
2026 నాటికి, స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హార్ముజ్ గుండా ఆయిల్ సరఫరా జూన్ నాటికి యథాస్థితికి వస్తుందని భావించినా, ప్రపంచ ఆయిల్ సరఫరా రోజుకు 39 లక్షల బ్యారెల్స్ తగ్గుతుందని IEA అంచనా వేస్తోంది. గతంలో ఇది రోజుకు 15 లక్షల బ్యారెల్స్ తగ్గుతుందని అంచనా వేసింది. ఈ సరఫరా క్షీణత క్రూడ్ ఆయిల్ ధరలపై తీవ్ర ఒత్తిడిని పెంచుతుందని, బ్రెంట్ క్రూడ్ ప్రస్తుతం బ్యారెల్ $107 వద్ద ట్రేడ్ అవుతోందని పేర్కొంది.
హార్ముజ్ సంక్షోభం: సరఫరా నష్టాలు, పెరిగిన రిస్క్
ప్రపంచ ఆయిల్ రవాణాలో సుమారు 20% వాటాను కలిగి ఉన్న స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హార్ముజ్, ఈ సంక్షోభానికి కేంద్ర బిందువుగా మారింది. ఫిబ్రవరిలో సంఘర్షణ ప్రారంభమైనప్పటి నుండి, ఈ స్ట్రెయిట్ లో అంతరాయాల వల్ల మొత్తం 12.8 మిలియన్ల బ్యారెల్స్ ఆయిల్ సరఫరా నష్టపోయింది. అంతేకాకుండా, ఇరాన్ ఓడలపై టోల్స్ విధించే అవకాశం ఉందని సంకేతాలు పంపింది, ఇది దీర్ఘకాలిక ఆర్థిక ప్రభావాన్ని చూపవచ్చు మరియు మార్కెట్లో రిస్క్ ప్రీమియంలను పెంచవచ్చు. 1980ల నాటి 'ట్యాంకర్ వార్' మరియు 2019లో జరిగిన సౌదీ అరామ్కో దాడులు వంటి గత సంఘటనలు, ఇలాంటివి ధరలలో అస్థిరతకు, మార్కెట్ ఆందోళనకు ఎలా దారితీశాయో గుర్తుచేస్తున్నాయి.
మార్కెట్ తీరు: భౌగోళిక రాజకీయాలు, డిమాండ్, సరఫరా
ప్రస్తుతం ఆయిల్ మార్కెట్ ను భౌగోళిక రాజకీయ ఆందోళనలే (geopolitical risk premiums) ఎక్కువగా నడిపిస్తున్నాయి. మధ్యప్రాచ్య సంఘర్షణల భయంతోనే ఏప్రిల్ లో బ్రెంట్ క్రూడ్ బ్యారెల్ $128 దాటిందని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. అధిక ధరలు, ఆర్థిక ఒత్తిళ్ల కారణంగా 2026 నాటికి ప్రపంచ ఆయిల్ డిమాండ్ రోజుకు 4.2 లక్షల బ్యారెల్స్ తగ్గుతుందని IEA అంచనా వేసినప్పటికీ, ఈ డిమాండ్ తగ్గుదల సరఫరా కొరతను పూర్తిగా భర్తీ చేయకపోవచ్చు. OPEC+ ప్రకటించిన 2.06 లక్షల బ్యారెల్స్ ఉత్పత్తి పెరుగుదల, ఈ నష్టాల స్థాయికి 'చిన్నదే' (symbolic) మరియు సరిపోదని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు. ఇటీవల UAE, OPEC నుండి వైదొలగడం కూడా ప్రపంచ సరఫరా సమీకరణాన్ని మార్చింది. ప్రపంచవ్యాప్త ఇంధన నిల్వలు (inventories) రికార్డు స్థాయిలో తగ్గుతున్నాయి, కేవలం మార్చి, ఏప్రిల్ నెలల్లోనే దాదాపు 250 మిలియన్ల బ్యారెల్స్ నిల్వలు తగ్గిపోయాయి, ఇది సరఫరాను మరింత బిగుతుగా మార్చింది.
ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం: ద్రవ్యోల్బణం, ప్రపంచ స్థిరత్వం
ఇంధన ధరలలో స్థిరమైన పెరుగుదల తీవ్రమైన, విస్తృతమైన పరిణామాలకు దారితీస్తుంది. ఏప్రిల్ లో నమోదైన మొత్తం అమెరికా ద్రవ్యోల్బణంలో 40% అధిక ఇంధన ధరల వల్లే పెరిగింది. ఆయిల్ ధరలు అధికంగానే కొనసాగితే, ద్రవ్యోల్బణం 4% దాటవచ్చని అంచనాలున్నాయి, ఇది సెంట్రల్ బ్యాంకుల విధానాలకు సవాలుగా మారుతుంది మరియు 'స్టాగ్ఫ్లేషన్' (Stagflation) ఒత్తిళ్లకు దారితీయవచ్చు. ముఖ్యంగా ఆసియాలోని దిగుమతి చేసుకునే దేశాలు (importing economies) దీనికి ఎక్కువగా ప్రభావితమవుతాయి, అంతరాయాలు కొనసాగితే వారి GDP సైతం తగ్గే అవకాశం ఉంది. గత దశాబ్దాలతో పోలిస్తే, అమెరికా ప్రస్తుతం పెట్రోలియం ఉత్పత్తుల నికర ఎగుమతిదారుగా ఉన్నప్పటికీ, ప్రపంచ ఆర్థిక వ్యవస్థ దీర్ఘకాలిక ఇంధన షాక్ లను తట్టుకునే స్థితిలో లేదు. ఈ పరిణామాలు ప్రత్యామ్నాయ ఇంధనాలకు (alternative energy) మారడాన్ని వేగవంతం చేయవచ్చు మరియు ప్రపంచ ఇంధన విధానాలను పునర్నిర్మించవచ్చు.
భవిష్యత్ ధరలపై భిన్న అభిప్రాయాలు
IEA అంచనాల ప్రకారం, ప్రపంచ ఆయిల్ నిల్వలు ఏడాది పొడవునా తగ్గుతూనే ఉంటాయి, ఇది మార్కెట్ బిగుతుగా (market tightness) కొనసాగుతుందని సూచిస్తుంది. అయితే, కొందరు విశ్లేషకులు భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు తగ్గితే ధరలలో దిద్దుబాటు (price correction) రావచ్చని భావిస్తున్నారు. స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హార్ముజ్ లోని అనిశ్చిత పరిస్థితి, ఇరాన్ వ్యూహాత్మక చర్యలు తక్షణ భవిష్యత్తుపై ప్రభావం చూపుతూనే ఉంటాయి.
