బంగారం దిగుమతుల్లో భారీ పెరుగుదల.. FTA దుర్వినియోగంపై ప్రభుత్వం ఆంక్షలు!

ప్రభుత్వం కీలక నిర్ణయం: FTA దుర్వినియోగంపై ఆంక్షలు

ఏప్రిల్ 2, 2026న, భారత ప్రభుత్వం బంగారం, వెండి, ప్లాటినం వ్యాసాల దిగుమతులపై తక్షణ ఆంక్షలు విధించింది. ముఖ్యంగా, భారతదేశం-ఆసియాన్ ఒప్పందం (India-Asean pact) వంటి ఫ్రీ ట్రేడ్ అగ్రిమెంట్ల (FTAs) దుర్వినియోగాన్ని అరికట్టడమే దీని వెనుక ప్రధాన ఉద్దేశ్యం. వ్యాపారులు సుంకాలు ఎగవేయడానికి వీటిని వాడుకుంటున్నారని ఆరోపణలున్నాయి. డైరెక్టరేట్ జనరల్ ఆఫ్ ఫారిన్ ట్రేడ్ (DGFT) ఈ ఆంక్షలు అన్ని రకాల దిగుమతులకు వర్తిస్తాయని, ఇప్పటికే ఉన్న ఒప్పందాలు, షిప్‌మెంట్‌లను కూడా ప్రభావితం చేస్తాయని స్పష్టం చేసింది. దేశీయ పరిశ్రమను రక్షించడం, పెరుగుతున్న దిగుమతి బిల్లును నియంత్రించడం ద్వారా విదేశీ మారక నిల్వలను, కరెన్సీ స్థిరత్వాన్ని కాపాడటం ప్రభుత్వ లక్ష్యం.

బంగారం దిగుమతుల్లో భారీ పెరుగుదల.. వాణిజ్య లోటు విస్తరణ

ఈ ఆంక్షలకు దారితీసిన పరిస్థితుల్లో, బంగారం దిగుమతుల్లో ఊహించని పెరుగుదల దేశ ఆర్థిక పరిస్థితిపై తీవ్ర ప్రభావం చూపుతోంది. ఏప్రిల్-ఫిబ్రవరి 2025-26 మధ్య కాలంలో బంగారం దిగుమతులు 28.73% పెరిగి $69 బిలియన్లకు చేరుకున్నాయి. గత ఏడాది ఇదే కాలంలో ఇవి $53.52 బిలియన్లుగా ఉన్నాయి. అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో బంగారం ధరలు అధికంగా ఉండటం, స్థిరమైన డిమాండ్ దీనికి ప్రధాన కారణాలు. దీనివల్ల, గత 11 నెలల్లో దేశ వాణిజ్య లోటు $310.60 బిలియన్లకు ఎగబాకింది. దేశీయంగా బంగారం ధరలు సుమారు ₹1,51,500 ప్రతి 10 గ్రాములకు చేరాయి. ద్రవ్యోల్బణం, భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో బంగారం ధరలను పెంచుతున్నాయి. ఈ పరిణామం దేశం యొక్క కరెంట్ అకౌంట్ డెఫిసిట్ (CAD) పై కూడా ఒత్తిడి పెంచుతోంది; డిసెంబర్ 2025 త్రైమాసికంలో CAD $13.2 బిలియన్లకు చేరిందని అంచనాలున్నాయి.

దేశీయ డిమాండ్.. నిర్మాణపరమైన అవసరం

భారతదేశంలో బంగారంపై ఉన్న బలమైన డిమాండ్‌కు సాంస్కృతిక కారణాలు, పెట్టుబడి అవసరాలు, ఆర్థిక అనిశ్చితుల నేపథ్యంలో హెడ్జింగ్ (hedge) గా ఉపయోగపడటం వంటివి పునాదిగా ఉన్నాయి. సంవత్సరానికి సుమారు 849 మెట్రిక్ టన్నుల బంగారం వినియోగంతో, భారత్ ప్రపంచంలోనే రెండో అతిపెద్ద బంగారు వినియోగదారుగా (చైనా తర్వాత) నిలుస్తోంది. గోల్డ్ ఈటీఎఫ్‌లు (Gold ETFs) వంటి ఆర్థిక సాధనాలకు ప్రోత్సాహం ఉన్నప్పటికీ, భౌతిక బంగారం అవసరం తగ్గడం లేదు, ఇది దిగుమతి డిమాండ్‌ను నిరంతరం పెంచుతోంది.

ప్రపంచ ధరల ప్రభావం, ఆర్థిక రిస్కులు

ప్రస్తుత బంగారం దిగుమతుల పెరుగుదలకు ప్రపంచ ధరల ఒడిదుడుకులు కూడా ఒక కారణం. భౌగోళిక రాజకీయ ఉద్రిక్తతలు, పలు దేశాల్లో ద్రవ్యోల్బణం, వివిధ దేశాల సెంట్రల్ బ్యాంకులు భారీగా బంగారం కొనుగోలు చేయడం వంటివి ధరలను పెంచుతున్నాయి. ఇది డాలర్లలో దిగుమతి ఖర్చును పెంచుతోంది. స్విట్జర్లాండ్, యూఏఈ వంటి దేశాలు భారతదేశానికి ప్రధాన బంగారం సరఫరాదారులుగా ఉన్నాయి. మరోవైపు, ఉత్పత్తి రహిత ఆస్తులైన బంగారం, వెండి వంటి వాటిపై అధిక దిగుమతి బిల్లు, మౌలిక సదుపాయాలు, తయారీ రంగం వంటి ఉత్పాదక రంగాలకు వెళ్లాల్సిన విదేశీ మారక నిల్వలను దారి మళ్లిస్తుంది. ఇది రూపాయి విలువపై (Rupee value) ఒత్తిడి తెస్తుంది. ఇటీవల వెండి దిగుమతులు కూడా 142.87% పెరిగాయి. ఇవి కూడా వాణిజ్య లోటుపై ఒత్తిడిని పెంచుతున్నాయి.

భవిష్యత్ అంచనాలు

ప్రభుత్వం విధించిన ఈ ఆంక్షలు వాణిజ్య లోటును అదుపు చేసే సంకల్పాన్ని స్పష్టంగా సూచిస్తున్నాయి. అయితే, బలమైన దేశీయ డిమాండ్‌ను అధిగమించడంలో వీటి దీర్ఘకాలిక ప్రభావం ఎలా ఉంటుందో వేచి చూడాలి. భవిష్యత్ వాణిజ్య లోటును అంచనా వేయడంలో బంగారం దిగుమతి గణాంకాలు, ప్రపంచ వాణిజ్య సరళిని విశ్లేషకులు నిశితంగా పరిశీలిస్తున్నారు.