ప్రపంచవ్యాప్తంగా డీజిల్, గ్యాసోలిన్ వంటి రిఫైన్డ్ ఉత్పత్తుల కొరత తీవ్రమైంది. రోజుకు **1.8 మిలియన్ బ్యారెళ్ల** లోటుతో మార్కెట్ ఒడిదుడుకులకు లోనవుతోంది. అమెరికా రిఫైనరీలు **97.4%** కెపాసిటీతో పనిచేస్తున్నప్పటికీ, రష్యా, మధ్యప్రాచ్య దేశాల్లో నెలకొన్న ఉద్రిక్తతలు సరఫరా గొలుసును దెబ్బతీస్తున్నాయి. ఈ పరిణామం భారతీయ OMCs (Oil Marketing Companies) పై ఎలాంటి ప్రభావం చూపుతుందనేది ఇప్పుడు ఆసక్తికరంగా మారింది.
ప్రస్తుతం గ్లోబల్ ఎనర్జీ మార్కెట్లలో వింత పరిస్థితి కనిపిస్తోంది. ముడి చమురు (Crude oil) ధరలు స్థిరంగా ఉన్నప్పటికీ, రిఫైన్డ్ ప్రొడక్ట్స్ అయిన డీజిల్, గ్యాసోలిన్ మరియు జెట్ ఫ్యూయల్ ధరలు మాత్రం భారీగా పెరుగుతున్నాయి. ఆగస్టు 2026 చివరి నాటికి, ప్రపంచ మార్కెట్లు రోజుకు 1.8 మిలియన్ బ్యారెళ్ల కొరతను ఎదుర్కొంటున్నాయి. శీతాకాలం సమీపిస్తుండటంతో ఈ సరఫరా సమస్య మరింత జటిలమయ్యే అవకాశం ఉంది.
ఎందుకీ కొరత?
ఈ సరఫరా గ్యాప్కు ప్రధాన కారణం రష్యాలోని రిఫైనరీలపై జరుగుతున్న దాడులు మరియు మధ్యప్రాచ్య దేశాల్లో రవాణా పరమైన అడ్డంకులు. అమెరికా తన రిఫైనరీ సామర్థ్యాన్ని 97.4% కి పెంచినా, డిమాండ్ను అందుకోలేకపోతోంది. అమెరికాలో డిస్టిలేట్ ఇన్వెంటరీలు గత ఐదేళ్ల సగటు కంటే 14% తక్కువగా ఉండటం ఆందోళన కలిగిస్తోంది.
భారతీయ కంపెనీలపై ప్రభావం
రిలయన్స్ ఇండస్ట్రీస్, ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్ (IOC), BPCL, HPCL మరియు చెన్నై పెట్రోలియం వంటి కంపెనీలు ఈ గ్లోబల్ ట్రెండ్స్ ను నిశితంగా గమనిస్తున్నాయి. గ్లోబల్ మార్కెట్లో రిఫైన్డ్ ఉత్పత్తుల కొరత ఏర్పడినప్పుడు, రిఫైనరీలకు వచ్చే గ్రాస్ రిఫైనింగ్ మార్జిన్లు (GRMs) పెరిగే అవకాశం ఉంటుంది. అయితే, ఇది నాణేనికి ఒక వైపు మాత్రమే.
అధిక కెపాసిటీతో రిఫైనరీలు పనిచేస్తున్నప్పుడు, అకస్మాత్తుగా యంత్రాలు పాడైపోయే లేదా షట్డౌన్ అయ్యే ముప్పు ఉంటుంది. అంతేకాకుండా, ఎర్ర సముద్రంలో (Red Sea) షిప్పింగ్ భీమా ప్రీమియంలు పెరగడం, రవాణా ఆలస్యం కావడం వల్ల భారతీయ కంపెనీల లాభాలపై ఒత్తిడి పడవచ్చు.
ఇన్వెస్టర్లు ఏమి చూడాలి?
ఇన్వెస్టర్లు ప్రధానంగా 'క్రాక్ స్ప్రెడ్' (Crack spread) ను గమనించాలి. అంటే ముడి చమురు ధర మరియు రిఫైన్డ్ ఉత్పత్తుల ధర మధ్య వ్యత్యాసం. ఇది ఎక్కువగా ఉంటే రిఫైనరీలకు మంచిది. అయితే, దేశీయంగా ఇంధన ధరల నియంత్రణలో ఉండటం వల్ల, మార్కెటింగ్ మార్జిన్లపై ఒత్తిడి ఉండే ప్రమాదం ఉంది. రాబోయే కాలంలో సరఫరాలో కొత్త షాక్లు వస్తాయా? లేక రిఫైనరీలు ఈ ఒత్తిడిని తట్టుకుని నిలబడతాయా? అనేది స్టాక్ ధరలను నిర్ణయించనుంది.