ముడి చమురు ధరల షాక్ వేవ్
ఈసారి పశ్చిమ ఆసియాలో జరుగుతున్న సైనిక చర్యలు, ముఖ్యంగా అమెరికా, ఇజ్రాయెల్ దేశాలు ఇరాన్పై జరిపిన దాడులు, దానికి ప్రతిస్పందనగా జరిగిన పరిణామాలు ముడి చమురు ధరలను తీవ్రంగా ప్రభావితం చేశాయి. సోమవారం నాటికి బ్రెంట్ క్రూడ్ ధర 9% పెరిగి 79.42 డాలర్లకు చేరగా, యూఎస్ క్రూడ్ ధర కూడా 8.6% పెరిగి 72.61 డాలర్లకు చేరుకుంది. ఈ ఘర్షణలు వారంల తరబడి కొనసాగే అవకాశం ఉండటంతో, సరఫరాకు అంతరాయం ఏర్పడుతుందనే భయాలు మార్కెట్లో అలజడి సృష్టిస్తున్నాయి.
వ్యూహాత్మక జలమార్గాలకు ముప్పు?
ప్రపంచ సముద్ర వాణిజ్య చమురు రవాణాలో దాదాపు 20%, లిక్విఫైడ్ నేచురల్ గ్యాస్ (LNG)లో 20% వాటా కలిగిన హార్ముజ్ జలసంధి (Strait of Hormuz) ఈ ఘర్షణలకు ప్రధాన కేంద్రంగా మారింది. ప్రస్తుతం ఈ జలమార్గం తెరిచే ఉన్నప్పటికీ, షిప్పింగ్ ట్రాకింగ్ డేటా ప్రకారం అనేక ట్యాంకర్లు తమ మార్గాలను మార్చుకుంటున్నాయి లేదా బీమా పొందడంలో ఇబ్బందులు ఎదుర్కొంటున్నాయి. దీనివల్ల రోజుకు సుమారు 1.5 కోట్ల బ్యారెళ్ల చమురు రవాణా నిలిచిపోయే ప్రమాదం ఉంది. ఇది దీర్ఘకాలం కొనసాగితే, చమురు ధరలు గతంలో 1970ల నాటి ఆయిల్ సంక్షోభాన్ని మించి పెరిగే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు హెచ్చరిస్తున్నారు.
సురక్షిత పెట్టుబడుల వైపు పయనం
భౌగోళిక రాజకీయ రిస్కులు పెరగడంతో, పెట్టుబడిదారులు సంప్రదాయ సురక్షిత పెట్టుబడులైన బంగారం, ట్రెజరీ బాండ్ల వైపు మళ్లారు. బంగారం ధర 1.4% పెరిగి ఔన్సుకు 5,350 డాలర్లకు చేరుకుంది. యూఎస్ ట్రెజరీ ఫ్యూచర్స్ కూడా బలపడ్డాయి, గత వారం 10-సంవత్సరాల ట్రెజరీ ఈల్డ్స్ 4% దిగువకు పడిపోయాయి. అయితే, అమెరికా నికర ఎనర్జీ ఎగుమతిదారుగా ఉండటం, ట్రెజరీలు లిక్విడ్ హేవన్గా కొనసాగడం వల్ల డాలర్ కొంత బలాన్ని కనబరిచింది. దీనికి విరుద్ధంగా, యూరో 0.3% పడిపోయి 1.1780 డాలర్లకు చేరగా, జపాన్ యెన్ తొలుత పెరిగినా, ఆయిల్ దిగుమతిదారుగా ఉన్న జపాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ప్రభావం పడనుందనే అంచనాలతో బలహీనపడింది. గ్లోబల్ రిస్క్ సెంటిమెంట్కు సూచికగా భావించే ఆస్ట్రేలియన్ డాలర్ కూడా భారీగా పడిపోయింది.
మార్కెట్లో ఇతర ఆందోళనలు
ముడి చమురు ధరల పెరుగుదల ఒకవైపు ఆందోళన కలిగిస్తుంటే, మార్కెట్లో ఇప్పటికే ఉన్న బ్యాంకింగ్ రంగ భయాలు, ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) షేర్లలోని అధిక అస్థిరత కూడా పెట్టుబడిదారుల సెంటిమెంట్ను దెబ్బతీస్తున్నాయి. ఈ భౌగోళిక, ఆర్థిక, సాంకేతికపరమైన రిస్కుల కలయికతో యూఎస్ స్టాక్ ఫ్యూచర్స్ కూడా పడిపోయాయి. S&P 500 ఫ్యూచర్స్ 0.8%, నాస్డాక్ ఫ్యూచర్స్ 0.9% క్షీణించాయి. ఈ వారం రానున్న యూఎస్ ఆర్థిక గణాంకాలు (ఉత్పత్తి సర్వేలు, రిటైల్ అమ్మకాలు, పేరోల్ నివేదికలు) కూడా మార్కెట్ దిశను నిర్దేశించనున్నాయి. ఈ డేటాలో ఏదైనా బలహీనత కనిపిస్తే, ఫెడరల్ రిజర్వ్ వడ్డీ రేట్లను తగ్గించే అవకాశాలు పెరగవచ్చు (జూన్లో 53% అవకాశం ఉందని మార్కెట్ అంచనా వేస్తోంది).
భవిష్యత్ అంచనాలు
పశ్చిమ ఆసియా నుంచి ఎలాంటి డీ-ఎస్కలేషన్ (ఉద్రిక్తతలు తగ్గడం) సంకేతాలు వస్తాయో విశ్లేషకులు నిశితంగా గమనిస్తున్నారు. ప్రస్తుతం ఉన్న పరిస్థితులు దీర్ఘకాలిక ఘర్షణకు దారితీస్తే, ఎనర్జీ ధరలు పెరిగే అవకాశం ఉంది. రాబోయే యూఎస్ ఆర్థిక డేటా ఫెడరల్ రిజర్వ్ నిర్ణయాలపై ప్రభావం చూపుతుంది. అయితే, ఆయిల్ ధరల పెరుగుదల వల్ల ద్రవ్యోల్బణం పెరిగితే, రేట్ కట్ అవకాశాలపై ప్రభావం పడొచ్చు. ఈ భౌగోళిక అస్థిరత, అంతర్గత ఆర్థిక బలహీనతల నేపథ్యంలో అన్ని ఆస్తి వర్గాలలో (Asset Classes) అస్థిరత కొనసాగవచ్చని నిపుణులు భావిస్తున్నారు.