నేపాల్ నుంచి శుద్ధి చేసిన వంట నూనె దిగుమతులు 2023 నుంచి 17 రెట్లు పెరిగి, 2025 నాటికి **804,000 టన్నులకు** చేరుకున్నాయి. ఈ డ్యూటీ-ఫ్రీ దిగుమతుల వల్ల దేశీయ రిఫైనరీలకు సరైన పోటీ లేదని, ఇది స్థానిక రైతుల పంట ధరలపై కూడా ప్రభావం చూపుతుందని భారతీయ రిఫైనర్లు ఆరోపిస్తున్నారు. దేశీయంగా విలువ జోడింపును (Value Addition) కాపాడేందుకు వాణిజ్య ఒప్పందాలను సమీక్షించాలని పరిశ్రమ కోరుతోంది.
Detailed Coverage
భారతీయ వంట నూనె పరిశ్రమపై నేపాల్ దిగుమతుల ప్రభావం
భారతదేశ వంట నూనె పరిశ్రమ నేపాల్ నుంచి శుద్ధి చేసిన నూనెల దిగుమతులు భారీగా పెరగడంతో తీవ్ర ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటోంది. డేటా ప్రకారం, 2023లో కేవలం 47,295 టన్నులుగా ఉన్న ఈ దిగుమతులు, 2025 నాటికి 804,000 టన్నులకు అంటే దాదాపు 17 రెట్లు పెరిగాయి. 2026 మొదటి ఐదు నెలల్లోనే 284,976 టన్నుల దిగుమతులు నమోదయ్యాయి, ఇది దేశీయ రిఫైనింగ్ రంగాన్ని ఆందోళనకు గురిచేస్తోంది.
దేశీయ రిఫైనరీలకు, పన్ను ఆదాయానికి నష్టం
సౌత్ ఆసియన్ ఫ్రీ ట్రేడ్ ఏరియా (SAFTA) ఒప్పందం ప్రకారం, నేపాల్ నుంచి శుద్ధి చేసిన వంట నూనె భారతదేశంలో రాయితీ ధరలకు, తరచుగా సుంకం (Customs Duty) లేకుండా లేదా తక్కువ సుంకాలతో దిగుమతి అవుతోంది. అయితే, ఇతర దేశాల నుంచి దిగుమతి అయ్యే ముడి (Crude) వంట నూనెపై 16.5%, శుద్ధి చేసిన నూనెపై 35.75% సుంకాలు వర్తిస్తున్నాయి. స్థానికంగా ముడి నూనెను దిగుమతి చేసుకుని శుద్ధి చేసే భారతీయ రిఫైనర్లు, ఈ ధర వ్యత్యాసం తమ వ్యాపారానికి నష్టదాయకమని వాదిస్తున్నారు. అంతేకాకుండా, ఈ డ్యూటీ-ఫ్రీ దిగుమతుల వల్ల ప్రతి సంవత్సరం సుమారు ₹2,000 కోట్ల నుంచి ₹2,500 కోట్ల వరకు పన్ను ఆదాయాన్ని ప్రభుత్వం కోల్పోతోందని అంచనా.
స్థానిక రైతులకు, స్వయం సమృద్ధి లక్ష్యాలకు ముప్పు
భారతదేశం ఏటా 24-25 మిలియన్ టన్నుల వంట నూనె అవసరంలో దాదాపు 40% మాత్రమే ఉత్పత్తి చేస్తోంది. దేశ పారిశ్రామిక వ్యవస్థ దిగుమతి చేసుకున్న ముడి నూనెను దేశీయంగా శుద్ధి చేయడంపై ఆధారపడి ఉంది, ఇది ఉపాధిని, ఇతర పరిశ్రమలను ప్రోత్సహిస్తుంది. దేశీయ రిఫైనింగ్ కార్యకలాపాలు మందగిస్తే, ఆవాలు, సోయాబీన్ వంటి స్థానిక నూనె గింజలకు డిమాండ్ కూడా తగ్గుతుందని పరిశ్రమ నిపుణులు ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తున్నారు. ఇది మధ్యప్రదేశ్, మహారాష్ట్ర, రాజస్థాన్ వంటి ప్రధాన ఉత్పత్తి రాష్ట్రాల్లోని రైతులకు వారి పంటలకు ధరలు తగ్గడానికి దారితీయవచ్చు. ఈ ధోరణి, కేంద్ర ప్రభుత్వ వంట నూనెల రంగంలో స్వయం సమృద్ధిని పెంచే ప్రయత్నాలకు ఆటంకం కలిగించవచ్చు.
రంగం భవిష్యత్తు - పెట్టుబడిదారులకు సూచనలు
వంట నూనె, FMCG రంగాల్లోని కంపెనీలను ట్రాక్ చేస్తున్న పెట్టుబడిదారులు, ప్రభుత్వం వాణిజ్య నియమాలను లేదా సుంకాల విధానాలను సమీక్షిస్తుందా లేదా అనేది గమనించాలి. Adani Wilmar, Patanjali Foods వంటి దేశీయ దిగ్గజాలతో పాటు పలు ప్రాంతీయ కంపెనీలు ఈ వాతావరణంలో పనిచేస్తున్నప్పటికీ, వాటి లాభాలు శుద్ధి చేసిన నూనెల ల్యాండెడ్ కాస్ట్, ముడి నూనె ధరలపై ఆధారపడి ఉంటాయి. వాణిజ్య విధానాల సమీక్షలపై ప్రభుత్వ ప్రకటనలను, దిగుమతి డేటాను నిశితంగా పరిశీలించడం ద్వారా, దేశీయ రిఫైనర్ల పోటీ వాతావరణం ఎలా మారుతుందో అంచనా వేయవచ్చు.