యూనియన్ బడ్జెట్ 2026: కెమికల్ సెక్టార్‌కి బూస్ట్! దేశీయ తయారీకి ప్రభుత్వ చేయూత.

యూనియన్ బడ్జెట్ 2026, భారతదేశ రసాయన పరిశ్రమ (Chemical Industry)లో ఒక వ్యూహాత్మక మార్పుకు నాంది పలుకుతోంది. దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి, దేశీయ తయారీ సామర్థ్యాన్ని బలోపేతం చేయడానికి ఇది ఒక బలమైన ప్రయత్నం. ఈ రంగం 2026లో 10.9% వృద్ధి చెందుతుందని అంచనా వేస్తుండగా, ఈ బడ్జెట్ కేటాయింపులు ఆ వృద్ధిని మరింత వేగవంతం చేసి, సుస్థిరతను పెంపొందించే లక్ష్యంతో ఉన్నాయి.

కెమికల్ పార్కులు అభివృద్ధికి ఆయువుపట్టు

దేశంలో రసాయనాల తయారీ మౌలిక సదుపాయాలను బలోపేతం చేయాలనే ప్రభుత్వ సంకల్పం స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. మూడు ప్రత్యేక కెమికల్ పార్కులను ఏర్పాటు చేయనున్నారు. ఈ ప్రాజెక్టులకు 2026 బడ్జెట్ అంచనాల్లో భాగంగా ₹600 కోట్లు కేటాయించారు. ఈ పార్కులు క్లస్టర్-బేస్డ్, ప్లగ్-అండ్-ప్లే మోడల్‌లో, చాలెంజ్ రూట్ ద్వారా అభివృద్ధి చేయబడతాయి. ఇది పారిశ్రామిక కార్యకలాపాలను సులభతరం చేయడానికి, ప్రాజెక్టుల అమలును వేగవంతం చేయడానికి, దేశీయ ఉత్పత్తిని పెంచడానికి అనువైన వాతావరణాన్ని అందిస్తుంది.

సుస్థిర సాంకేతికతలకు చేయూత

పర్యావరణహిత పద్ధతుల వైపు దేశం అడుగులు వేస్తోంది. కార్బన్ క్యాప్చర్, యూటిలైజేషన్ అండ్ స్టోరేజ్ (CCUS) టెక్నాలజీలను పెద్ద ఎత్తున అమలు చేయడానికి రాబోయే ఐదేళ్లలో ₹20,000 కోట్లు కేటాయించారు. 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి, CCUS సిద్ధతను పెంచడానికి ప్రారంభంగా ₹500 కోట్లు కేటాయించారు. ఇది కెమికల్ సెక్టార్‌తో పాటు పవర్, స్టీల్, సిమెంట్, రిఫైనరీలకూ వర్తిస్తుంది. ఈ పెట్టుబడి, డీకార్బనైజేషన్ దిశగా, నెట్-జీరో లక్ష్యాలను చేరుకోవడంలో భారతదేశ నిబద్ధతను తెలియజేస్తుంది. 2025లో ప్రారంభమైన CCUS రోడ్‌మ్యాప్, టెక్నాలజీని మెరుగుపరచడం, పైలట్ ప్రాజెక్టులు నిర్వహించడం, వాణిజ్యపరమైన అమలును ప్రోత్సహించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

టారిఫ్ పునఃసమతుల్యం, వాణిజ్య పర్యవేక్షణ

దేశీయ తయారీదారులను రక్షించడానికి, వాణిజ్య పర్యవేక్షణను మెరుగుపరచడానికి, బడ్జెట్‌లో కస్టమ్స్ డ్యూటీ సంస్కరణలను ప్రవేశపెట్టారు. ఫిబ్రవరి 2, 2026 నుంచి పొటాషియం హైడ్రాక్సైడ్‌పై బేసిక్ కస్టమ్స్ డ్యూటీ (BCD) 'సున్నా' నుంచి 7.5% కి పెంచారు. అదే సమయంలో, ఎరువుల తయారీలో ఉపయోగించే నాఫ్తాపై కస్టమ్స్ డ్యూటీ మినహాయింపు ఏప్రిల్ 1, 2026న ముగుస్తుంది. ఆల్ఫా పినేన్‌పై మినహాయింపు ఫిబ్రవరి 2, 2026 నుంచే నిలిచిపోతుంది. అంతేకాకుండా, 148 కొత్త టారిఫ్ లైన్లు కస్టమ్స్ టారిఫ్ యాక్ట్, 1975లో చేర్చబడతాయి. ఇది రేట్లను సులభతరం చేస్తుంది, కీలకమైన రసాయనాలు, మొక్కల ఆధారిత సారాల పర్యవేక్షణ సామర్థ్యాన్ని పెంచుతుంది. 'మేక్ ఇన్ ఇండియా'కు మద్దతుగా, కస్టమ్స్ డ్యూటీ మినహాయింపులను సమీక్షిస్తున్నారు, ముడి పదార్థాలు, మధ్యంతర ఉత్పత్తులపై రేట్లను తగ్గించే అవకాశాలను పరిశీలిస్తున్నారు.

క్రిటికల్ మినరల్స్, సహకార సంఘాలకు మద్దతు

దేశానికి అవసరమైన వ్యూహాత్మక ఖనిజాల సరఫరాను సురక్షితం చేసుకోవడంలో భాగంగా, దేశీయ క్రిటికల్ మినరల్ ప్రాసెసింగ్ కోసం అవసరమైన క్యాపిటల్ గూడ్స్‌పై BCD మినహాయింపును అందించారు. సోలార్ గ్లాస్ తయారీకి ఉపయోగించే సోడియం యాంటిమోనేట్‌కు కూడా మినహాయింపు ఇచ్చారు. ఇది అన్వేషణ, ప్రాసెసింగ్, రీసైక్లింగ్‌పై దృష్టి సారించే భారతదేశం యొక్క విస్తృత నేషనల్ క్రిటికల్ మినరల్ మిషన్‌కు అనుగుణంగా ఉంది. అదనంగా, ప్రాథమిక సహకార సంఘాలకు పన్ను ప్రయోజనాలను కాటన్ సీడ్, పశువుల దాణాకు కూడా విస్తరించారు. ఇది కెమికల్ పరిశ్రమ విలువ గొలుసులో అనుబంధ రంగాలకు పరోక్షంగా మద్దతు ఇస్తుంది.

రంగాల వారీగా అంచనాలు, సవాళ్లు

మొత్తం మీద, భారత రసాయన పరిశ్రమ 2026లో 10.9% వృద్ధిని సాధిస్తుందని అంచనా. దేశీయ డిమాండ్, ప్రభుత్వ మద్దతు దీనికి కారణాలు. అయితే, గ్లోబల్ ఓవర్‌సప్లై, డిమాండ్‌లో అస్థిరత, పెరుగుతున్న ఇంధన ఖర్చులు వంటి సవాళ్లు ఇంకా ఉన్నాయి. బడ్జెట్‌లో ప్రకటించిన ప్రత్యేక పార్కులు, టారిఫ్ సర్దుబాట్లు వంటి చర్యలు పోటీతత్వాన్ని పెంచి, దిగుమతి ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి, భారతదేశాన్ని ఈ సంక్లిష్టతలను ఎదుర్కొని, తయారీ రంగాన్ని బలోపేతం చేయడానికి సిద్ధం చేస్తాయి.