భారత కెమికల్ రంగం **$1 ట్రిలియన్** మార్కెట్‌గా ఎదిగేందుకు సిద్ధమవుతోంది. చైనా నుంచి కంపెనీలు తరలివస్తుండటం, **₹3,030 కోట్ల** 'BHAVYA Rasayan' పథకం ఈ రంగానికి ఊతమిస్తున్నాయి. అయితే, ముడి పదార్థాల దిగుమతిపై ఆధారపడటం వంటి సవాళ్లు ఇన్వెస్టర్లకు కీలకం.
ప్రపంచవ్యాప్తంగా కెమికల్ తయారీ రంగంలో పెను మార్పులు చోటుచేసుకుంటున్నాయి. చైనాపైనే ఆధారపడకుండా, సప్లై చైన్‌ను వైవిధ్యపరుచుకునే క్రమంలో అంతర్జాతీయ కంపెనీలు భారత్ వైపు చూస్తున్నాయి. దీన్నే 'చైనా-ప్లస్-వన్' (China-plus-one) వ్యూహంగా చెబుతున్నారు. ప్రస్తుతం భారత్ ప్రపంచంలో ఆరో అతిపెద్ద కెమికల్ ఉత్పత్తిదారుగా ఉన్నప్పటికీ, దాదాపు $250 బిలియన్ల మార్కెట్ పరిమాణంతో ఇంకా విస్తృతమైన అవకాశాలను కలిగి ఉంది.
హై-వాల్యూ ప్రొడక్షన్ వైపు అడుగులు
2040 నాటికి $1 ట్రిలియన్ వాల్యుయేషన్‌ను అందుకోవాలంటే, కేవలం సాధారణ కెమికల్స్ తయారీతో సరిపెట్టుకోకూడదని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది. రంగులు (Dyes), పిగ్మెంట్స్, ఫార్మాస్యూటికల్ ఇంగ్రీడియంట్స్ వంటి 'స్పెషాలిటీ కెమికల్స్'పై ఫోకస్ పెంచడం ద్వారా లాభాలను (Profit Margins) పెంచుకోవచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నారు. సాంకేతిక పరిజ్ఞానం, నైపుణ్యం కలిగిన మానవ వనరుల సాయంతో భారతీయ సంస్థలు అంతర్జాతీయ స్థాయిలో పోటీపడేందుకు సిద్ధమవుతున్నాయి.
BHAVYA Rasayan పథకం ప్రాముఖ్యత
ఈ లక్ష్యాలను చేరుకోవడానికి ₹3,030 కోట్ల బడ్జెట్‌తో 'BHAVYA Rasayan' పథకాన్ని ప్రారంభించారు. 2031 ఆర్థిక సంవత్సరం వరకు కొనసాగే ఈ స్కీమ్ ద్వారా పెద్ద ఎత్తున కెమికల్ పార్కులను ఏర్పాటు చేయనున్నారు. ప్రస్తుతం దేశంలో తయారీ ప్రక్రియలు విడివిడిగా ఉండటం వల్ల రవాణా ఖర్చులు పెరుగుతున్నాయి. ఈ పార్కుల ద్వారా ఉత్పత్తి ప్రక్రియను ఒకే చోట కేంద్రీకృతం చేసి, సప్లై చైన్‌ను సమర్థవంతంగా మార్చడం దీని ముఖ్య ఉద్దేశ్యం.
ఇన్వెస్టర్లు గమనించాల్సిన రిస్కులు
అవకాశాలు ఎంత ఉన్నా, సవాళ్లను విస్మరించకూడదు. ముఖ్యంగా ప్రాథమిక ముడి పదార్థాల (Feedstocks) కోసం భారత్ ఇప్పటికీ విదేశాలపైనే ఆధారపడుతోంది. గ్లోబల్ మార్కెట్‌లో ధరల్లో వచ్చే హెచ్చుతగ్గులు నేరుగా కంపెనీల లాభాలపై ప్రభావం చూపుతాయి. అలాగే, కొత్తగా నిర్మించే కెమికల్ పార్కుల నిర్మాణం ఎంత త్వరగా పూర్తవుతుందనేది కీలకమైన అంశం. పరిశోధన మరియు అభివృద్ధి (R&D) రంగంలో మరింత పెట్టుబడి అవసరమని, వీటిని ఇన్వెస్టర్లు నిశితంగా గమనించాలని ఆర్థిక నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.