పశ్చిమ ఆసియాలో నెలకొన్న అనిశ్చితి, ముఖ్యంగా స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హార్ముజ్ సమీపంలో అంతరాయాలు.. గ్లోబల్ ఎనర్జీ, కమోడిటీ మార్కెట్లపై తీవ్ర ప్రభావం చూపాయి. దీంతో కీలక పాలిమర్ల ధరలు ఈ సంఘర్షణల ప్రారంభం నుంచి సుమారు 35-60% పెరిగాయి. భారతదేశ టెక్స్టైల్ పరిశ్రమకు (రంగంలో 45% వాటా) కీలకమైన మోనోఇథిలిన్ గ్లైకాల్ (MEG) వంటి ముడి సరుకుల ధరలు టన్నుకు సుమారు $200 పెరిగి $800కు చేరాయి. మౌలిక సదుపాయాల కోసం ఉపయోగించే పాలివినైల్ క్లోరైడ్ (PVC), ప్యాకేజింగ్ కోసం వాడే పాలీప్రొపైలిన్ (PP) ధరలు కూడా గణనీయంగా పెరిగి, సరఫరా కష్టమైంది.
ఈ సుంకాల రద్దు వల్ల ప్రభుత్వానికి సుమారు ₹1,800 కోట్ల ఆదాయం (సుమారు $193 మిలియన్లు) నష్టం వాటిల్లుతుందని అంచనా.
ఇండియా పెట్రోకెమికల్స్ లో బలహీనతలు & గ్లోబల్ సవాళ్లు:
భారత పెట్రోకెమికల్ రంగం గణనీయమైన వృద్ధిని సాధించే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, ప్రస్తుతం దిగుమతులపై ఎక్కువగా ఆధారపడుతోంది. దేశీయంగా దాదాపు 45% వరకు పెట్రోకెమికల్ ఇంటర్మీడియేట్స్ను దిగుమతి చేసుకుంటున్నారు. GAIL, ఇండియన్ ఆయిల్ కార్పొరేషన్ (IOC), హిందుస్థాన్ పెట్రోలియం కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ (HPCL) వంటి అతిపెద్ద దేశీయ ఉత్పత్తిదారులు.. చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమలపై (MSMEs) ధరల నియంత్రణలో గణనీయమైన ప్రభావాన్ని చూపుతున్నారు.
దేశీయ దిగ్గజాల విస్తరణ ప్రాజెక్టులు పూర్తి కావడానికి 1-3 సంవత్సరాలు పట్టే అవకాశం ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో, అంతర్జాతీయంగా అనిశ్చితి, అధిక డిమాండ్ ఉన్నప్పుడు సరఫరాలో లోటు ఏర్పడే ప్రమాదం ఉంది.
చైనా భారీ పెట్రోకెమికల్ ఓవర్సప్లై కూడా ఇండియాకు ఒక పెద్ద తలనొప్పిగా మారింది. PVC వంటి రసాయనాలలో చైనాది ప్రపంచంలోనే అతిపెద్ద ఉత్పత్తి భాగం. ఇది ప్రపంచ ధరలను ప్రభావితం చేయడమే కాకుండా, చైనా నుంచి వచ్చే చౌక దిగుమతులు భారత మార్కెట్ను ముంచెత్తే ప్రమాదం ఉంది. స్వయం సమృద్ధిని కోరుకుంటున్న భారతదేశానికి ఇది పెను సవాలుగా మారింది.
సుంకాల రద్దుతో సమస్య పరిష్కారం అవుతుందా?
ప్రస్తుత ప్రపంచ సంక్షోభం కేవలం భారతదేశంలోని అంతర్గత బలహీనతలను బయటపెట్టింది. దేశీయ ఉత్పత్తి సామర్థ్యం తక్కువగా ఉండటం, దిగుమతులపై ఆధారపడటమే అసలు సమస్య. అతిపెద్ద దేశీయ కంపెనీల ధరల నియంత్రణ, సుంకాల రద్దుతో పరిష్కారం కాని సమస్య. GAIL, IOC, HPCL వంటి సంస్థలు తమ సామర్థ్యాన్ని పెంచడానికి చేస్తున్న పెట్టుబడులు పూర్తి కావడానికి ఏళ్ల సమయం పడుతుంది.
చైనా ఓవర్సప్లై ముప్పు కూడా పెద్దది. చైనా కంపెనీలు చౌకగా ఉత్పత్తులను మార్కెట్లోకి వదిలి, దేశీయ కంపెనీలకు పోటీని పెంచవచ్చు. ప్రభుత్వం ముందు క్లిష్టమైన ఎంపిక ఉంది: ఒకటి, ఆదాయాన్ని గణనీయంగా కోల్పోయి తక్షణ ఉపశమనం అందించడం; రెండు, దేశీయ పరిశ్రమను కాపాడేందుకు సుంకాలు విధించడం, ఇది ధరల స్థిరత్వ లక్ష్యాలకు విరుద్ధంగా మారవచ్చు.
వృద్ధి అవకాశాలు & ప్రభుత్వ ప్రణాళికలు:
ఈ తాత్కాలిక ఆటంకాలు ఉన్నప్పటికీ, భారత పెట్రోకెమికల్ రంగం బలమైన వృద్ధిని సాధిస్తుందని అంచనా. 2023-2030 మధ్యకాలంలో ఏటా 7.5% వృద్ధి రేటుతో, 2030 నాటికి ఈ రంగం విలువ $65.3 బిలియన్లకు చేరుకోవచ్చని అంచనా. ఉత్పత్తి ఆధారిత ప్రోత్సాహకం (PLI) వంటి ప్రభుత్వ పథకాలు, 'మేక్ ఇన్ ఇండియా' కార్యక్రమాలు దేశీయ ఉత్పత్తిని పెంచి, దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించేందుకు లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి. అయితే, కొత్త సామర్థ్యాలు ఎంత వేగంగా అందుబాటులోకి వస్తాయి, ముఖ్యంగా చైనా వంటి దేశాల ఓవర్సప్లైతో పోటీ పడే సామర్థ్యంపైనే ఈ రంగం దీర్ఘకాలిక విజయం ఆధారపడి ఉంటుంది.