మార్జిన్ ట్రేడింగ్ (Margin Trading) పెరుగుదలపై Zerodha ఫౌండర్ Nithin Kamath ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ప్రస్తుతం మార్కెట్లో మార్జిన్ లోన్లు **₹1.43 లక్షల కోట్లకు** చేరడం, మార్కెట్ కు పెద్ద రిస్క్ అని, దీనివల్ల భారీ సెల్లింగ్ వచ్చే అవకాశం ఉందని ఆయన హెచ్చరించారు.
భారతీయ స్టాక్ మార్కెట్లలో మార్జిన్ ట్రేడింగ్ ఫెసిలిటీ (MTF) వినియోగం ఊహించని రీతిలో పెరగడంపై Zerodha ఫౌండర్ Nithin Kamath తీవ్ర హెచ్చరికలు జారీ చేశారు. కంపెనీ 16వ వార్షికోత్సవం సందర్భంగా ఆయన రాసిన లేఖలో, అప్పు చేసి మరీ షేర్ల ట్రేడింగ్ చేయడం ఆర్థిక స్థిరత్వానికి ప్రమాదకరమని స్పష్టం చేశారు.
పెరిగిన అప్పుల భారం
దేశవ్యాప్తంగా అవుట్స్టాండింగ్ మార్జిన్ లోన్లు ₹1.43 లక్షల కోట్లకు చేరుకున్నాయి, ఇది గత ఏడాదితో పోలిస్తే 53% అధికం. Zerodha విషయానికి వస్తే, కంపెనీ మార్జిన్ ట్రేడింగ్ బుక్ ₹9,000 కోట్లకు పెరిగింది. ఇందులో క్లయింట్లు తీసుకున్న అప్పు సుమారు ₹6,000 కోట్లుగా ఉంది, ఇది Zerodha నెట్ వర్త్లో 25% కి సమానం. ఈ విభాగం కంపెనీ ఆదాయంలో 10% వాటాను అందిస్తున్నప్పటికీ, రిటైల్ ఇన్వెస్టర్లకు ఇది సరికాదని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.
ఎందుకు ఈ భయం?
మార్కెట్ పెరిగేటప్పుడు లేవరేజ్ (Leverage) లాభాలను ఇస్తుంది కానీ, మార్కెట్ ఒక్కసారిగా పడిపోతే మాత్రం పరిస్థితి భయంకరంగా ఉంటుంది. షేర్ల విలువ తగ్గినప్పుడు, బ్రోకర్లు అదనపు మార్జిన్ డబ్బు డిమాండ్ చేస్తారు. క్లయింట్లు చెల్లించలేకపోతే, బ్రోకర్లు ఆ షేర్లను బలవంతంగా అమ్మేయాల్సి (Forced Liquidation) వస్తుంది.
చైన్ రియాక్షన్ ప్రమాదం
చాలామంది ఇన్వెస్టర్లు ఇలా ఒకేసారి షేర్లను అమ్మడం వల్ల మార్కెట్లో భారీ పతనం సంభవించే 'మార్కెట్ కంటాజియన్' (Market Contagion) రిస్క్ ఉందని కామత్ వివరించారు. కంపెనీల ఫండమెంటల్స్ బాగున్నా కూడా, ఇలాంటి బలవంతపు అమ్మకాల వల్ల స్టాక్ ధరలు కుప్పకూలే అవకాశం ఉంటుంది. మార్కెట్ ఇప్పుడు కొంత చల్లబడుతున్న తరుణంలో, గ్రోత్ కంటే రిస్క్ మేనేజ్మెంట్పై దృష్టి పెట్టాలని ఆయన ఇన్వెస్టర్లకు సూచించారు.