ఇప్పుడు ఇండియన్ బ్రోకరేజ్ సంస్థల తీరు మారింది. ట్రేడింగ్ కమిషన్ల మీద ఆధారపడకుండా, 'Margin Trading Facility' (MTF) ద్వారా అప్పులిస్తూ వడ్డీల రూపంలో ఆదాయాన్ని పెంచుకుంటున్నాయి. ప్రస్తుతం ఈ MTF బుక్ రికార్డు స్థాయి **₹1.52 లక్షల కోట్ల**కు చేరుకుంది.
బిజినెస్ మోడల్ మారుతోంది
గతంలో బ్రోకరేజ్ సంస్థలకు ప్రధాన ఆదాయం అంటే కేవలం ట్రేడింగ్ కమిషన్ మాత్రమే. కానీ, ఇప్పుడు పరిస్థితి మారిపోయింది. 2010లో ఒక ఆర్డర్‌కు ₹20–25 వరకు ఫీజు ఉండేది, ఇప్పుడు అది ₹3–5కి పడిపోయింది. ఈ పోటీని తట్టుకునేందుకు సంస్థలు 'లెండింగ్' వ్యాపారంలోకి దిగాయి. క్లయింట్లకు షేర్లు కొనడానికి డబ్బు అప్పుగా ఇచ్చి, వడ్డీని ఆదాయంగా పొందుతున్నాయి.
పెరిగిన MTF బుక్
ఈ మార్పు వల్ల ఇండస్ట్రీ MTF బుక్ ఏకంగా ₹1.52 లక్షల కోట్లకు చేరింది. ఇందులో Angel One వంటి సంస్థలు చాలా దూకుడుగా వ్యవహరిస్తూ, జూన్ 2026 నాటికి ₹7,150 కోట్లు వరకు లోన్ బుక్ నమోదు చేశాయి. Groww వంటి ఇతర సంస్థలు కూడా ఇదే బాటలో ఉన్నాయి, అయితే అవి ఇంకా లోన్ పోర్ట్‌ఫోలియోను విస్తరించడానికి సిద్ధంగా ఉన్నాయి.
రిస్క్ ఎక్కడ ఉంది?
వ్యాపారం పెరుగుతున్నా, ఇందులో ప్రమాదాలు కూడా పొంచి ఉన్నాయి:
- SEBI నిఘా: బ్రోకర్లకు మినిమం నెట్-వర్త్ నిబంధనలను పెంచాలని సెబీ యోచిస్తోంది.
- Wrong-way risk: ఒకవేళ మార్కెట్ క్రాష్ అయితే, సెక్యూరిటీగా తాకట్టు పెట్టిన షేర్ల విలువ పడిపోతుంది. అప్పుడు బ్రోకర్లకు లిక్విడిటీ సమస్యలు తలెత్తుతాయి.
- క్రెడిట్ రిస్క్: మార్కెట్ ఒడిదుడుకుల్లో ఈ లోన్ బుక్ ఎంతవరకు సురక్షితంగా ఉంటుందనేది ఇన్వెస్టర్లు గమనించాల్సిన కీలక విషయం.