భారతీయ బ్యాంకులు అప్పుల్లో కూరుకుపోయిన కంపెనీలను కాపాడటం (రెస్క్యూ) కంటే, వాటిని లిక్విడేషన్ (మూసివేయడం) చేయడానికే ఎక్కువ మొగ్గు చూపుతున్నాయి. పునరుద్ధరణ (రీస్ట్రక్చరింగ్) ద్వారా ఎక్కువ లాభం వచ్చినా, ఈ 'లిక్విడేషన్ మైండ్సెట్' రుణ పరిష్కార ప్రక్రియను సంక్లిష్టంగా మారుస్తోంది.
భారతదేశ రుణ పరిష్కార వ్యవస్థలో ఒక పెద్ద సవాలు ఎదురవుతోంది. అప్పుల్లో కూరుకుపోయిన కంపెనీలను కాపాడే ప్రణాళికల కంటే, రుణదాతలు (బ్యాంకులు) వాటిని లిక్విడేట్ చేయడానికే మొగ్గు చూపుతున్నారు. పునరుద్ధరణ ప్రణాళికల ద్వారా ఎక్కువ ఆర్థిక విలువ లభించే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, ఈ ధోరణి కొనసాగుతోంది. ఈ సమస్య ఇన్సాల్వెన్సీ అండ్ బ్యాంక్క్రప్టసీ కోడ్ (IBC) ప్రక్రియ వల్లనే కాకుండా, లోన్ శాంక్షన్ చేసే సమయంలోనే ఏర్పడే 'లిక్విడేషన్ మైండ్సెట్' కారణంగా వస్తోందని విశ్లేషకులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
లోన్ శాంక్షన్ సమయంలోనే రిస్క్ లెక్కలు
ఒక కంపెనీ అప్పుల్లో కూరుకుపోవడానికి చాలా సంవత్సరాల ముందే, బ్యాంకులు తమ లోన్ రికవరీని ఆస్తులను అమ్మడంపై ఆధారపడి లెక్కిస్తాయి. ఇదే అత్యంత క్లిష్టమైన పరిస్థితి (Worst-case scenario)గా భావిస్తాయి. ఈ లెక్కలే బ్యాంకులకు అంతర్గతంగా ఒక కొలమానంగా మారతాయి. కంపెనీ దివాలా తీసినప్పుడు, ఈ ముందుగా నిర్ణయించిన, సంప్రదాయబద్ధమైన రికవరీ లక్ష్యాల నుండి బ్యాంక్ అధికారులు మారడం కష్టమవుతుంది. పునరుద్ధరణ ప్రణాళిక దీర్ఘకాలంలో ఎక్కువ విలువను అందించే అవకాశం ఉన్నప్పటికీ, పాత లెక్కలే ప్రామాణికంగా నిలుస్తాయి.
IBCపై ప్రభావం
ఈ ప్రవర్తన ఇన్సాల్వెన్సీ ప్రక్రియకు ఒక అడ్డంకిగా మారుతుంది. IBC చట్టం వ్యాపారాల పునరుద్ధరణ, విలువ పరిరక్షణకు ప్రాధాన్యతనిచ్చినా, అప్పు ఇచ్చే సమయంలో చేసిన లెక్కలు వ్యాపార పునరుజ్జీవనం వల్ల వచ్చే ప్రయోజనాలను అధిగమిస్తున్నాయి. IBC చట్టంలో మార్పులు చేసినప్పటికీ, బ్యాంకు అంతర్గత క్రెడిట్ ఎవాల్యుయేషన్, రిస్క్ మేనేజ్మెంట్ ఫ్రేమ్వర్క్లో ఈ పక్షపాతం (Bias) ఉండటం వల్ల ఫలితాలు మారడం కష్టమవుతోంది.
ఇన్వెస్టర్లకు అర్థం చేసుకోవాల్సిన విషయాలు
బ్యాంకింగ్ రంగంలో ఇన్వెస్టర్లకు ఇది చాలా ముఖ్యం. ఎందుకంటే, ఒత్తిడిలో ఉన్న ఆస్తుల (Stressed Assets) రికవరీ సామర్థ్యం, ఈ ముందుగా నిర్ణయించిన లిక్విడేషన్ అంచనాలకే పరిమితం అవుతుంది. భవిష్యత్ వృద్ధికి అవకాశాలను పెంచడం కంటే, ఇదే పరిమితిగా మారుతుంది. భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) ద్రవ్య విధాన నిర్ణయాలు, ద్రవ్యోల్బణం వంటి ఆర్థిక ఒత్తిళ్లను ఎదుర్కొంటున్న ఈ తరుణంలో ఇది మరింత ప్రాధాన్యత సంతరించుకుంది.
ముందుకు చూడాల్సిన అంశాలు
ప్రభుత్వ, ప్రైవేట్ రంగ బ్యాంకుల ఆదాయాల స్థిరత్వంపై విశ్లేషకులు నిశితంగా పరిశీలిస్తున్న ఈ సమయంలో, రుణ పరిష్కార సామర్థ్యం ఒక కీలక అంశంగా మారింది. బ్యాంకులు తమ మొండి బకాయిలపై (Bad Loans) బలమైన రికవరీ రేట్లను చూపడం ఆరోగ్యకరమైన బ్యాలెన్స్ షీట్కు సంకేతంగా పరిగణిస్తారు. ఒక బ్యాంకు నిరంతరం సంక్లిష్టమైన పునరుద్ధరణ కంటే లిక్విడేషన్ను ఎంచుకుంటే, అది రిస్క్ విషయంలో మరింత సంప్రదాయవాద విధానాన్ని సూచిస్తుంది. ఇది దీర్ఘకాలంలో రికవరీ విలువలో గణనీయమైన వృద్ధికి ఆటంకం కలిగించవచ్చు.
భవిష్యత్తులో, రుణ పద్ధతులలో మార్పులు లేదా నియంత్రణ మార్గదర్శకాలు బ్యాంకులను వ్యాపార రక్షణా ప్రణాళికలకు (Business Rescue Plans) మరింత విలువ ఇచ్చేలా ప్రోత్సహిస్తాయా అనేది మార్కెట్ ట్రాక్ చేస్తుంది. విజయవంతంగా పునరుద్ధరించగల సామర్థ్యం ఉన్న బ్యాంకులు, కేవలం లిక్విడేషన్ చేసే వాటి కంటే దీర్ఘకాలంలో విలువను కాపాడుకోవడంలో, సృష్టించడంలో మెరుగైన స్థితిలో ఉండవచ్చు.
