స్మాల్ ఫైనాన్స్ బ్యాంకులు: గోల్డ్ లోన్ల వైపు మళ్లింపు! మైక్రోఫైనాన్స్ ఒత్తిడితో కొత్త వ్యూహం!

గోల్డ్ లోన్లపై SFBల భారీ అంచనాలు

స్మాల్ ఫైనాన్స్ బ్యాంకులు (SFBs) తమ ఆస్తుల నాణ్యతను మెరుగుపరచుకోవడానికి, ఆదాయాన్ని స్థిరీకరించుకోవడానికి ఇప్పుడు గోల్డ్ లోన్ల (Gold Loans) వైపు భారీగా మొగ్గు చూపుతున్నాయి. అసురక్షిత మైక్రోఫైనాన్స్ పోర్ట్‌ఫోలియోలలో పెరుగుతున్న మొండి బకాయిలు (Bad Loans), వైవిధ్యీకరణ (Diversification) కోసం నియంత్రణ సంస్థల (Regulators) నుంచి వస్తున్న ప్రోత్సాహం నేపథ్యంలో ఈ వ్యూహాత్మక మార్పు చోటుచేసుకుంది.

ఉదాహరణకు, ESAF స్మాల్ ఫైనాన్స్ బ్యాంక్ తన గోల్డ్ లోన్ పోర్ట్‌ఫోలియో FY26 చివరి నాటికి 55% పెరిగి ₹8,858 కోట్లకు చేరుకుందని తెలిపింది. ఇది మొత్తం ఆస్తులలో 39.5% వాటాను కలిగి ఉంది, మైక్రోలోన్ల వాటా (39%)ను అధిగమించింది. ఈ వృద్ధి ESAF యొక్క సురక్షిత పోర్ట్‌ఫోలియో వాటాను గత ఏడాది 53% నుంచి **61%**కి పెంచింది. అదేవిధంగా, Jana Small Finance Bank కూడా తన గోల్డ్ లోన్ పుస్తకాన్ని ఏడాదికి 141% పెంచి ₹2,358 కోట్లకు చేర్చింది, ఇది సురక్షిత ఆస్తులపై వ్యూహాత్మక ప్రాధాన్యతను ప్రతిబింబిస్తుంది.

RBI ప్రోత్సాహం & మైక్రోఫైనాన్స్ ఒత్తిడి

రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) FY26 నుండి SFBలకు తప్పనిసరి ప్రాధాన్య రంగ రుణాల (PSL) లక్ష్యాన్ని 75% నుంచి **60%**కి తగ్గించడం, ఈ వైవిధ్యీకరణకు మరింత ఊతమిచ్చింది. దీనివల్ల SFBలు సురక్షిత ఆస్తులలో సుమారు ₹40,000 కోట్లను పెట్టుబడి పెట్టడానికి వీలు కలుగుతుంది.

అయితే, SFBల ప్రధాన వ్యాపారమైన మైక్రోఫైనాన్స్ విభాగం మాత్రం ఒత్తిడిని ఎదుర్కొంటోంది. మార్చి 2026 చివరి నాటికి SFBల మొత్తం మైక్రోఫైనాన్స్ పోర్ట్‌ఫోలియో గత త్రైమాసికంలో ఉన్న ₹55,700 కోట్ల నుంచి ₹51,800 కోట్లకు తగ్గింది. Utkarsh Small Finance Bank తన జాయింట్ లయబిలిటీ గ్రూప్ (JLG) పోర్ట్‌ఫోలియోను గత ఏడాది ₹9,207 కోట్ల నుంచి ₹5,789 కోట్లకు తగ్గించుకుంది, దాని మైక్రో లోన్లలో 13.5% NPA నిష్పత్తిని నమోదు చేసింది. Suryoday Small Finance Bank, Jana Small Finance Bank కూడా ఇదే విధమైన సంకోచాన్ని, అధిక NPA నిష్పత్తులను (16.6% వరకు) ఎదుర్కొంటున్నాయి.

మార్కెట్ పోటీ & భవిష్యత్ అంచనాలు

భారతదేశంలో గోల్డ్ లోన్ మార్కెట్ అత్యంత పోటీతో కూడుకున్నది. FY23-24 నాటికి దాదాపు ₹7.1 లక్షల కోట్ల ఆర్గనైజ్డ్ మార్కెట్ సైజుతో, మార్చి 2027 నాటికి ₹15 లక్షల కోట్లకు చేరుకోవచ్చని అంచనా. ఈ మార్కెట్‌లో బ్యాంకులు, ముఖ్యంగా ప్రభుత్వ రంగ బ్యాంకులు, NBFCలైన Muthoot Finance, Manappuram Finance వంటివి ఆధిపత్యం చెలాయిస్తున్నాయి.

కొన్ని SFBలు కోలుకుంటున్న సంకేతాలు కనిపిస్తున్నాయి. ESAF Small Finance Bank Q4 FY26 లో ₹23.5 కోట్ల నికర లాభాన్ని ఆర్జించింది. AU Small Finance Bank యూనివర్సల్ బ్యాంకింగ్ లైసెన్స్ కోసం అడుగులు వేస్తోంది. అయితే, ఈ గోల్డ్ లోన్ మార్కెట్‌లోకి SFBలు తమదైన ముద్ర వేయాలంటే, పెద్ద సంస్థలతో పోటీ పడటం, తక్కువ నిధుల ఖర్చులను (funding costs) నిర్వహించడం, మరియు తాకట్టు ఆధారిత రుణాల రిస్క్‌లను అధిగమించడం కీలకం కానుంది.