బడ్జెట్ దెబ్బకు మార్కెట్ ఢీ!
కేంద్ర ఆర్థిక మంత్రి నిర్మలా సీతారామన్ 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి గాను ప్రవేశపెట్టిన బడ్జెట్లో, డెరివేటివ్స్ (Futures and Options) పై సెక్యూరిటీస్ ట్రాన్సాక్షన్ టాక్స్ (STT) ను పెంచుతున్నట్లు ప్రకటించడంతో భారత ఈక్విటీ మార్కెట్లు ఒక్కసారిగా కుప్పకూలాయి. ఆదివారం, ఫిబ్రవరి 1న ఈ ప్రకటన వెలువడిన కొద్ది నిమిషాల్లోనే, సెన్సెక్స్ ఏకంగా 1,600 పాయింట్లకు పైగా పడిపోగా, నిఫ్టీ 50 సూచీ సుమారు 500 పాయింట్లు నష్టపోయింది. మార్కెట్ అస్థిరతను సూచించే ఇండియా VIX కూడా గణనీయంగా పెరిగింది. నిఫ్టీ మిడ్ క్యాప్ 100, స్మాల్ క్యాప్ 100 సూచీలు కూడా వరుసగా 2.7%, 3.4% మేర పడిపోగా, నిఫ్టీ క్యాపిటల్ మార్కెట్స్ సూచీ 7% క్షీణించింది.
బ్రోకరేజ్ స్టాక్స్ పై తీవ్ర ప్రభావం
ట్రేడింగ్ వాల్యూమ్స్, మార్కెట్ మౌలిక సదుపాయాలతో నేరుగా సంబంధం ఉన్న కంపెనీల షేర్లు STT పెంపుతో వెంటనే దెబ్బతిన్నాయి. దేశీయ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ అయిన BSE Ltd., మరియు ప్రముఖ బ్రోకరేజ్ సంస్థ Angel One Ltd., ఈ రెండు లిస్టెడ్ కంపెనీల షేర్లు ఇంట్రాడేలో దాదాపు 10% పడిపోయాయి. మల్టీ-కమోడిటీ ఎక్స్ఛేంజ్ (MCX) మరియు IIFL వంటి ఇతర డిస్కౌంట్ బ్రోకర్ల షేర్లు కూడా 4-6% వరకు క్షీణించాయి. అధిక లావాదేవీల పన్నులు రిటైల్ పెట్టుబడిదారుల భాగస్వామ్యాన్ని, ముఖ్యంగా డెరివేటివ్స్ విభాగంలో తగ్గిస్తాయని, తద్వారా ఈ కంపెనీల ఆదాయ మార్గాలపై ప్రభావం చూపుతుందని భయపడుతూ పెట్టుబడిదారులు ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. ఫిబ్రవరి 1, 2026 నాటికి, BSE Ltd. షేరు సుమారు ₹2,710 వద్ద ట్రేడ్ అవుతోంది, దీని మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ సుమారు ₹1,10,533 కోట్లగా ఉంది, TTM P/E నిష్పత్తి 63.36x గా నమోదైంది. Angel One Ltd. షేరు దాదాపు ₹2,450 వద్ద ట్రేడ్ అవుతూ, సుమారు ₹22,260 కోట్ల మార్కెట్ క్యాప్ను, సుమారు 29.99x TTM P/E నిష్పత్తిని కలిగి ఉంది.
STT రేట్లలో భారీ పెరుగుదల
2026-27 యూనియన్ బడ్జెట్, డెరివేటివ్స్ పై STT రేట్లలో గణనీయమైన పెరుగుదలను ప్రతిపాదించింది. ఫ్యూచర్స్ ట్రేడింగ్పై పన్ను 0.02% నుండి **0.05%**కి పెంచబడింది, ఇది 150% పెరుగుదల. ఆప్షన్స్ ట్రేడింగ్ విషయానికొస్తే, ఆప్షన్ ప్రీమియంలు మరియు ఎక్సర్సైజ్పై STT 0.1% మరియు 0.125% నుండి **0.15%**కి పెంచాలని ప్రతిపాదించారు, ఇది ఆప్షన్ ప్రీమియంలపై 50% పెరుగుదల. కమోడిటీ ఫ్యూచర్స్పై STT కూడా 0.02% నుండి **0.05%**కి పెరిగింది.
ట్రేడర్ల ఆందోళనలు, ఆదాయ లెక్కలు
Zerodha సహ-వ్యవస్థాపకుడు నితిన్ కామత్, STT పెంపుపై తన ఆందోళనలను నిరంతరం వ్యక్తం చేస్తున్నారు. 2004లో STT ప్రవేశపెట్టినప్పుడు లాంగ్ టర్మ్ క్యాపిటల్ గెయిన్స్ (LTCG) పన్ను సున్నాగా ఉండేదని, కానీ ఇప్పుడు LTCG తిరిగి ప్రవేశపెట్టడంతో పరిస్థితి మారిందని ఆయన గుర్తుచేశారు. దీంతో పెట్టుబడిదారులపై మొత్తం పన్ను భారం గణనీయంగా పెరిగిందని ఆయన వాదిస్తున్నారు. 2024 బడ్జెట్లో F&O STTని 60% పెంచినప్పుడు, బుల్ మార్కెట్ కారణంగా దాని ప్రభావం మొదట్లో కనిపించలేదని కామత్ పేర్కొన్నారు. అయితే, గత ఏడాది కాలంలో మార్కెట్ మందగమనం కారణంగా అధిక లావాదేవీల ఖర్చుల ప్రతికూల ప్రభావాలు బయటపడ్డాయని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు. అంతేకాకుండా, FY26కి STT వసూళ్లలో గణనీయమైన లోటు ఉందని, బడ్జెట్లో నిర్దేశించిన ₹78,000 కోట్ల కంటే దాదాపు 25% తక్కువగా, సుమారు ₹57,000 కోట్ల వసూళ్లు అవుతాయని అంచనా వేశారు. అధిక పన్ను రేట్లు ప్రతికూల ఫలితాలనివ్వవచ్చని, ట్రేడింగ్ వాల్యూమ్స్ తగ్గడం, ప్రభుత్వ ఆదాయం క్షీణించడం వంటి పరిణామాలకు దారితీయవచ్చని ఆయన సూచిస్తున్నారు.
రంగాల వారీగా ప్రభావం, భవిష్యత్ అంచనాలు
పెరిగిన STT, తక్కువ మార్జిన్లతో పనిచేసే హై-ఫ్రీక్వెన్సీ ట్రేడర్లు, స్కాల్పర్ల లాభదాయకత, కార్యకలాపాలపై ప్రత్యక్ష ప్రభావాన్ని చూపుతుంది. ఇది మొత్తం ట్రేడింగ్ వాల్యూమ్స్ (టర్నోవర్) తగ్గడానికి, మార్కెట్ లిక్విడిటీపై ప్రభావం చూపడానికి దారితీయవచ్చని విశ్లేషకులు భావిస్తున్నారు. ఊహాగాన కార్యకలాపాలను నియంత్రించాలనేది ప్రభుత్వ ఉద్దేశ్యం అయినప్పటికీ, రిటైల్ పెట్టుబడిదారుల భాగస్వామ్యం, ట్రేడింగ్ సెంటిమెంట్పై విస్తృత ప్రతికూల ప్రభావం పడుతుందని మార్కెట్ భాగస్వాములు భయపడుతున్నారు. STT, క్యాపిటల్ గెయిన్స్ పన్నులలో నిరంతర పెరుగుదల, ఈక్విటీ పెట్టుబడిని తక్కువ ఆకర్షణీయంగా మార్చే 'డబుల్ టాక్సేషన్' నిర్మాణంపై కూడా ఆందోళనలకు దారితీసింది. లిక్విడిటీ, మార్కెట్ లోతును పెంచడానికి, ముఖ్యంగా క్యాష్ మార్కెట్ ట్రేడ్లపై STTని తగ్గించాలని పరిశ్రమ భాగస్వాములు చారిత్రాత్మకంగా కోరుతున్నారు.
చారిత్రక నేపథ్యం, పరిశ్రమ అంచనాలు
సెక్యూరిటీస్ ట్రాన్సాక్షన్ టాక్స్ (STT) ను మొదటగా అక్టోబర్ 1, 2004న, ప్రధానంగా LTCG పన్నుకు ప్రత్యామ్నాయంగా, వసూళ్లను సులభతరం చేయడానికి భారతదేశంలో ప్రవేశపెట్టారు. అయితే, 2018లో LTCGని తిరిగి ప్రవేశపెట్టినప్పటికీ, STT రేట్లు క్రమంగా పెరుగుతూ వచ్చాయి. బడ్జెట్ 2026కి ముందు, మార్కెట్ భాగస్వాములు క్యాష్, డెరివేటివ్స్ విభాగాల మధ్య సమతుల్యతను పునరుద్ధరించడానికి, ముఖ్యంగా క్యాష్ మార్కెట్ ట్రేడ్లపై STTని తగ్గించాలని ప్రభుత్వాన్ని కోరారు. తాజా STT పెంపు ఈ అంచనాలకు విరుద్ధంగా ఉంది, మార్కెట్ లావాదేవీలపై పన్ను విధింపుపై నిరంతర దృష్టిని సూచిస్తుంది.