SBI మరియు బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా డిజిటల్ పేమెంట్స్ మోసాల గుర్తింపు వేదిక ఏర్పాటులో ముందున్నాయి

స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (SBI) మరియు బ్యాంక్ ఆఫ్ బరోడా (BoB), మిగిలిన 12 పబ్లిక్ సెక్టార్ బ్యాంకులతో కలిసి, ఒక కీలకమైన డిజిటల్ పేమెంట్ ఇంటెలిజెన్స్ ప్లాట్‌ఫామ్‌ను నిర్మించడానికి సిద్ధమవుతున్నాయి. ఇండియన్ డిజిటల్ పేమెంట్ ఇంటెలిజెన్స్ కార్పొరేషన్ (IDPIC) అని పిలువబడే ఈ కొత్త సంస్థ, బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలో నిజ సమయంలో జరిగే మోసపూరిత లావాదేవీలను గుర్తించడం మరియు నిరోధించడంపై దృష్టి సారిస్తుంది.

IDPIC, రూ. 500 కోట్ల అధీకృత మూలధనం (authorised capital) మరియు రూ. 200 కోట్ల చెల్లించిన మూలధనంతో (paid-up capital) సెక్షన్ 8 కంపెనీగా స్థాపించబడుతుంది. SBI మరియు BoB ప్రతి ఒక్కరూ రూ. 10 కోట్ల చొప్పున ప్రారంభ పెట్టుబడి పెడతాయి మరియు బోర్డులో సీనియర్ అధికారులు ఉంటారు. భారతీయ రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) ఇప్పటికే కంపెనీ యొక్క ఆర్టికల్స్ ఆఫ్ అసోసియేషన్ (articles of association) కు ఆమోదం తెలిపింది, ఇది ఈ చొరవకు బలమైన నియంత్రణ మద్దతును సూచిస్తుంది.

గత ఆర్థిక సంవత్సరంలో (FY23) రూ. 12,230 కోట్లుగా ఉన్న బ్యాంకింగ్ మోసాలు, మార్చి 2024 తో ముగిసిన ఆర్థిక సంవత్సరంలో దాదాపు మూడు రెట్లు పెరిగి రూ. 36,014 కోట్లకు చేరుకున్న నేపథ్యంలో ఈ చర్య తీసుకోబడింది. ఈ ప్లాట్‌ఫామ్, 'మ్యూల్ అకౌంట్స్' (mule accounts) వంటి వివిధ వనరుల నుండి డేటాను సమగ్రపరచడం ద్వారా, అనుమానాస్పద కార్యకలాపాలను ముందుగానే గుర్తించడానికి ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్ (AI) మరియు మెషిన్ లెర్నింగ్ (ML) ను ఉపయోగించుకుంటుంది.

ప్రభావం: ఈ చొరవ భారతదేశంలో డిజిటల్ లావాదేవీల భద్రతను గణనీయంగా పెంచుతుందని, తద్వారా కస్టమర్ల విశ్వాసాన్ని పెంచుతుందని మరియు మోసం వల్ల కలిగే ఆర్థిక నష్టాలను తగ్గిస్తుందని భావిస్తున్నారు. కేంద్రీకృత ఇంటెలిజెన్స్ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేయడం ద్వారా, బ్యాంకులు అధునాతన మోసపూరిత పథకాలను ఎదుర్కోవడానికి మరింత సమర్థవంతంగా సహకరించుకోగలవు. ఇది బ్యాంకింగ్ రంగం యొక్క కార్యాచరణ సామర్థ్యం మరియు ఆర్థిక స్థిరత్వాన్ని మెరుగుపరచగలదు, పబ్లిక్ సెక్టార్ బ్యాంకుల పట్ల పెట్టుబడిదారుల సెంటిమెంట్‌ను పెంచే అవకాశం ఉంది.
రేటింగ్: 9/10

కష్టమైన పదాల వివరణ:

• మ్యూల్ అకౌంట్స్ (Mule Accounts): నేరస్థులు అక్రమ డబ్బును మళ్లించడానికి ఉపయోగించే బ్యాంక్ ఖాతాలు. ఖాతాదారులను మోసం చేసి వారి ఖాతాలను మోసపూరిత లావాదేవీల కోసం ఉపయోగించుకోవడానికి వీటిని తరచుగా ఏర్పాటు చేస్తారు.
• సెక్షన్ 8 కంపెనీ (Section 8 Company): కంపెనీల చట్టం, 2013లోని సెక్షన్ 8 కింద నమోదు చేయబడిన కంపెనీ, ఇది వాణిజ్యం, కళ, విజ్ఞానం, క్రీడలు, విద్య, పరిశోధన, సామాజిక సంక్షేమం, మతం, దాతృత్వం, పర్యావరణ పరిరక్షణ లేదా అలాంటి ఏదైనా లక్ష్యాన్ని ప్రోత్సహించడానికి ఏర్పాటు చేయబడుతుంది. ఏదైనా లాభాలు ఉంటే, అవి దాని లక్ష్యాలను ప్రోత్సహించడానికి ఉపయోగించబడతాయి మరియు సభ్యులకు డివిడెండ్‌లు పంపిణీ చేయబడవు.
• AI/ML (ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్/మెషిన్ లెర్నింగ్): AI అనేది యంత్రాల ద్వారా మానవ మేధస్సు ప్రక్రియల అనుకరణ. ML అనేది AI యొక్క ఉప-సెట్, ఇది సిస్టమ్‌లను స్పష్టంగా ప్రోగ్రామ్ చేయకుండానే అనుభవం నుండి స్వయంచాలకంగా నేర్చుకోవడానికి మరియు మెరుగుపరచడానికి వీలు కల్పిస్తుంది.
• అధీకృత మూలధనం (Authorised Capital): ఒక కంపెనీ వాటాదారులకు జారీ చేయడానికి అనుమతించబడిన గరిష్ట షేర్ మూలధనం.
• చెల్లించిన మూలధనం (Paid-up Capital): వాటాదారులు తాము కొనుగోలు చేసిన షేర్ల కోసం చెల్లించిన మూలధనం మొత్తం.