కాన్పూర్లో SBI కస్టమర్ లాకర్ నుండి ₹50 లక్షల విలువైన నగలు మాయం కావడం, RBI లాకర్ నిబంధనలను మరోసారి తెరపైకి తెచ్చింది. బ్యాంకు బాధ్యత వార్షిక అద్దెకు 100 రెట్లు మాత్రమే పరిమితమని, లాకర్లోని వస్తువులకు బీమా ఉండదని ఈ ఘటన గుర్తుచేస్తోంది.
కాన్పూర్లో కలకలం
ఉత్తరప్రదేశ్లోని కాన్పూర్లో ఒక SBI కస్టమర్ తన బ్యాంక్ లాకర్ నుండి సుమారు ₹50 లక్షల విలువైన నగలు, ఇతర విలువైన వస్తువులు మాయమయ్యాయని ఫిర్యాదు చేశారు. 2003లో అప్పటి స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ట్రావన్కోర్ (SBT)లో తెరిచిన లాకర్ను ఇటీవల యాక్సెస్ చేసినప్పుడు ఈ విషయం బయటపడింది. ఈ ఘటనపై స్థానిక పోలీసులు బ్యాంకు సిబ్బందిపై FIR నమోదు చేసి, దర్యాప్తు ప్రారంభించారు. లాకర్లోకి అనధికారికంగా ఎవరైనా ప్రవేశించారా లేదా భద్రతా లోపం ఉందా అనే కోణంలో విచారణ జరుగుతోంది.
RBI నిబంధనలు ఏం చెబుతున్నాయి?
ఈ ఘటన కస్టమర్లకు ఒక ముఖ్యమైన హెచ్చరిక లాంటిది. బ్యాంక్ లాకర్లలోని వస్తువులకు బ్యాంకు బీమా కల్పించదు. బ్యాంకులకు ఉన్న బాధ్యత కేవలం లాకర్ రూమ్కు భద్రత కల్పించడం వరకే. అందులో ఏముందో బ్యాంకులకు రికార్డులు ఉండవు, వాటి విలువకు వారు బాధ్యత వహించరు.
RBI నిబంధనల ప్రకారం, దొంగతనం, దోపిడీ లేదా ఉద్యోగుల మోసం వల్ల నష్టం జరిగితే, బ్యాంకు బాధ్యత అనేది ఆ లాకర్కు చెల్లించే వార్షిక అద్దెకు 100 రెట్లు మాత్రమే పరిమితం. ఉదాహరణకు, వార్షిక అద్దె ₹3,000 అయితే, బ్యాంకు గరిష్ట బాధ్యత ₹3 లక్షలు మాత్రమే అవుతుంది. దీంతో, అసలు నష్టపోయిన విలువకు, బ్యాంకు ఇచ్చే పరిహారానికి మధ్య చాలా పెద్ద వ్యత్యాసం ఉంటుంది.
కస్టమర్ల జాగ్రత్తలు
లాకర్లలో విలువైన వస్తువులు దాచుకునేవారు చాలా జాగ్రత్తగా ఉండాలి. వస్తువుల కొనుగోలు బిల్లులు, ఫోటోలు, స్వతంత్ర వాల్యుయేషన్ సర్టిఫికెట్లు వంటివి సేకరించి, వాటి కాపీలను లాకర్ బయట భద్రపరచుకోవాలి. ఏదైనా వివాదం తలెత్తినప్పుడు, ఆ వస్తువులు తమవేనని నిరూపించుకోవడానికి ఇవి ఉపయోగపడతాయి.
బ్యాంకులకు ఆపరేషనల్ రిస్క్
ఇలాంటి సంఘటనలు బ్యాంకులు తమ ఆపరేషనల్ రిస్క్లను అంచనా వేసుకోవడానికి, నిర్వహించుకోవడానికి దోహదం చేస్తాయి. ముఖ్యంగా విలీనాలు లేదా బ్రాంచ్ల మూసివేతల సమయంలో ఈ రిస్క్లు ఎక్కువగా ఉంటాయి. అయితే, SBI వంటి పెద్ద బ్యాంకులకు ఇది పెద్ద ఆర్థికపరమైన ముప్పు కాకపోవచ్చు.
కాన్పూర్లో జరుగుతున్న దర్యాప్తు ఫలితాలు కీలకం కానున్నాయి. ఈ కేసు భవిష్యత్తులో బ్యాంకు బాధ్యత, భద్రతా ప్రోటోకాల్ల అమలుపై ఒక ప్రమాణాన్ని నెలకొల్పే అవకాశం ఉంది.