స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (SBI) ఆర్థికవేత్తలు కీలకమైన సూచన చేశారు. దేశ దీర్ఘకాలిక అభివృద్ధి లక్ష్యాలను చేరుకోవడానికి, మౌలిక సదుపాయాల (Infrastructure) రుణాలను ప్రయారిటీ సెక్టార్ లెండింగ్ (PSL) కిందకు తీసుకురావాలని ప్రతిపాదించారు. దీనివల్ల బ్యాంకులు తమ రుణ లక్ష్యాలను సులభంగా చేరుకోవడంతో పాటు, దేశాభివృద్ధికి అవసరమైన నిధుల లభ్యత పెరుగుతుందని భావిస్తున్నారు. అంతేకాకుండా, గృహ, విద్యా, పునరుత్పాదక ఇంధన రంగాల రుణ పరిమితులను కూడా ప్రస్తుత మార్కెట్ ధరలకు అనుగుణంగా పెంచాలని సూచించారు.
దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థలో బ్యాంకుల పాత్ర ఎంతో కీలకం. ప్రస్తుతం, భారతీయ బ్యాంకులు తమ సర్దుబాటు చేసిన నికర బ్యాంక్ క్రెడిట్ (Adjusted Net Bank Credit) లో 40% మొత్తాన్ని వ్యవసాయం, చిన్న వ్యాపారాలు వంటి నిర్దిష్ట రంగాలకు కేటాయించాల్సి ఉంటుంది. అయితే, ఈ లక్ష్యాలను చేరుకోవడం చాలా బ్యాంకులకు కష్టమవుతోందని SBI ఆర్థికవేత్తల నివేదిక పేర్కొంది. ఈ విషయాన్ని ప్రయారిటీ సెక్టార్ లెండింగ్ సర్టిఫికేట్ల (PSL Certificates) మార్కెట్ పరిమాణం కూడా తెలియజేస్తోంది. ఈ సర్టిఫికేట్ల మార్కెట్ విలువ ₹1.8 లక్షల కోట్ల (FY18) నుంచి ₹12.2 లక్షల కోట్లకు (FY25) పెరగడం దీనికి నిదర్శనం. ఈ నేపథ్యంలో, SBI ఆర్థికవేత్తలు ప్రస్తుత PSL నిబంధనల్లో మార్పులు చేయాలని సూచిస్తున్నారు.
మౌలిక సదుపాయాల వృద్ధికి ఊతం
2047 నాటికి భారత్ తన మౌలిక సదుపాయాల లక్ష్యాలను చేరుకోవడానికి భారీ మొత్తంలో దీర్ఘకాలిక పెట్టుబడులు అవసరమని ఈ నివేదిక నొక్కి చెబుతోంది. కార్పొరేట్ బాండ్ మార్కెట్ ఇంకా పూర్తిస్థాయిలో అభివృద్ధి చెందనందున, బ్యాంకు రుణాలు ప్రధాన ఆర్థిక వనరుగా మారుతున్నాయి. మౌలిక సదుపాయాల ప్రాజెక్టులను PSL కింద చేర్చడం ద్వారా, బ్యాంకులు వాటికి రుణాలివ్వడానికి మరింత ప్రోత్సాహం పొందుతాయని SBI ఆర్థికవేత్తలు అభిప్రాయపడుతున్నారు. మరో ప్రత్యామ్నాయంగా, మౌలిక సదుపాయాల రుణాలను నికర బ్యాంక్ క్రెడిట్ లెక్కల నుంచి పూర్తిగా మినహాయించాలని కూడా ప్రతిపాదించారు. ఇలా చేయడం వల్ల, బ్యాంకులు తమ ఇతర PSL బాధ్యతలను సులభంగా నెరవేర్చగలుగుతాయి.
గృహ, ఇంధన రంగాలకు కొత్త పరిమితులు
మౌలిక సదుపాయాలతో పాటు, ఇతర రంగాల రుణ పరిమితులపైనా నివేదిక దృష్టి సారించింది. పెరుగుతున్న ధరలను పరిగణనలోకి తీసుకుని, గృహ రుణాల పరిమితిని మెట్రో నగరాల్లో ₹1 కోటికి, ఇతర ప్రాంతాల్లో ₹75 లక్షలకు పెంచాలని సూచించారు. విద్యారంగ రుణాల పరిమితిని రెట్టింపు చేసి ₹50 లక్షలకు పెంచాలని, పునరుత్పాదక ఇంధన ప్రాజెక్టుల పరిమితిని ₹100 కోట్లకు చేర్చాలని సూచించారు. ముఖ్యంగా, రూఫ్టాప్ సోలార్ ప్రాజెక్టుల పరిమితిని ప్రస్తుత ₹10 లక్షల నుంచి ₹2 కోట్లకు పెంచాలని ప్రతిపాదించారు.
ఈ సూచనలు ప్రస్తుతం ఒక పరిశోధనా నివేదికలో భాగంగా మాత్రమే ఉన్నాయి. రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) విధానంలో ఎలాంటి మార్పు లేదు. ఈ ప్రతిపాదనలపై RBI ఏదైనా సమీక్ష లేదా సంప్రదింపు ప్రక్రియను ప్రారంభిస్తుందా అనేది వేచి చూడాలి. ఈ మార్పులు అమలైతే, బ్యాంకుల రుణ పుస్తకాలు మౌలిక సదుపాయాల వైపు ఎలా మళ్లుతాయి, దానివల్ల బ్యాంకుల వడ్డీ మార్జిన్లు, రిస్క్ ప్రొఫైల్స్పై ఎలాంటి ప్రభావం ఉంటుందో పెట్టుబడిదారులు గమనించాలి.