SBI చీఫ్ C S సెట్టీ వార్నింగ్: డిజిటల్ రిస్కులు పెరుగుతున్నాయి.. 'వికసిత్ భారత్' కు ఎంత క్యాపిటల్ కావాలి?

డిజిటల్ ఫైనాన్స్: కొత్త ప్రమాదాల హెచ్చరిక

దేశంలో డిజిటల్ ఫైనాన్స్ వేగంగా విస్తరిస్తున్న నేపథ్యంలో, కొత్త రకాల ప్రమాదాలు పొంచి ఉన్నాయని SBI ఛైర్మన్ C S సెట్టీ హెచ్చరించారు. ఫైనాన్షియల్ సెక్టార్ లో సైబర్ దాడులు, ఆపరేషనల్ బలహీనతలు, ఆల్గారిథమిక్ బయాస్ వంటి సమస్యలు పెరుగుతున్నాయని ఆయన CII వార్షిక బిజినెస్ సమ్మిట్ లో పేర్కొన్నారు. టెక్నాలజీతో పాటు ఆర్థిక వ్యవస్థలో పటిష్టత కూడా పెరగాలని, దీనికోసం పాలన (Governance), క్యాపిటల్ బఫర్లు, సైబర్ సెక్యూరిటీ డిఫెన్సులను నిరంతరం బలోపేతం చేయాల్సిన అవసరం ఉందని సెట్టీ అన్నారు. డిజిటల్ ఫైనాన్షియల్ సర్వీసులను విస్తరించడంతో పాటు, ముఖ్యంగా చిన్న, మధ్య తరహా వ్యాపారాలకు (SMEs) క్రెడిట్ అందుబాటును పెంచడానికి ప్రాథమిక విశ్వాసం (Basic Trust) చాలా కీలకమని ఆయన నొక్కి చెప్పారు. వేగవంతమైన ఆవిష్కరణలు (Innovation) కస్టమర్ల నమ్మకాన్ని దెబ్బతీయకూడదని ఆయన అభిప్రాయపడ్డారు.

'వికసిత్ భారత్' కోసం భారీ పెట్టుబడులు

డిజిటల్ రిస్కులను పక్కన పెడితే, 2047 నాటికి 'వికసిత్ భారత్' లక్ష్యాన్ని చేరుకోవడానికి భారతదేశానికి భారీ స్థాయిలో పెట్టుబడులు అవసరమని సెట్టీ మరో కీలక విషయాన్ని లేవనెత్తారు. రాబోయే దశాబ్దాల్లో ₹3,000 లక్షల కోట్లు నుంచి ₹3,500 లక్షల కోట్ల పెట్టుబడులు అవసరమని అంచనా. కేవలం 2035 నాటికే ₹600 లక్షల కోట్లు నుంచి ₹650 లక్షల కోట్ల వరకు నిధులు కావాల్సి ఉంది. ఈ ప్రతిష్టాత్మక లక్ష్యాలను చేరుకోవడానికి పాత ఆర్థిక పద్ధతులలో మార్పులు రావాలి. గతంలో తమ బ్యాలెన్స్ షీట్లలో 90% వరకు డిపాజిట్లపై ఆధారపడిన బ్యాంకులు, ఇప్పుడు ప్రజల పొదుపులు మ్యూచువల్ ఫండ్లు, బీమా, పెన్షన్ ఉత్పత్తుల వైపు మళ్లడాన్ని గమనిస్తున్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో, ఈ దీర్ఘకాలిక అవసరాలను బ్యాంకులు మాత్రమే తీర్చలేవని, బాండ్ మార్కెట్లను విస్తరించడం, మ్యూచువల్ ఫండ్స్, పెన్షన్ ఫండ్స్, ఇన్సూరెన్స్ కంపెనీల వంటి సంస్థల భాగస్వామ్యాన్ని పెంచడం అవసరమని సెట్టీ అన్నారు. ప్రభుత్వ పెట్టుబడులు (Public Capital Expenditure) కూడా గణనీయంగా పెరిగాయి. 2014-15 ఆర్థిక సంవత్సరంలో ₹2 లక్షల కోట్లుగా ఉన్నది, 2026-27 ఆర్థిక సంవత్సరానికి బడ్జెట్ లో ₹12.2 లక్షల కోట్లకు చేరుకుంది. ఇది ప్రైవేట్ పెట్టుబడులకు, మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి చోదక శక్తిగా నిలుస్తోంది.

పొదుపుల మళ్లింపు: బ్యాంకు డిపాజిట్ల నుంచి మార్కెట్ వైపు

గత దశాబ్ద కాలంలో భారతీయ గృహాల ఆర్థిక వ్యవహారాల్లో స్పష్టమైన మార్పు కనిపించింది. ఒకప్పుడు బ్యాంకు డిపాజిట్లే ప్రధానంగా ఉండేవి. కానీ ఇప్పుడు మార్కెట్ ఆధారిత ఆర్థిక ఉత్పత్తుల వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారు. గృహాల స్థూల ఆర్థిక పొదుపుల్లో మ్యూచువల్ ఫండ్ల వాటా 2011-12 ఆర్థిక సంవత్సరంలో సుమారు 0.9% ఉండగా, 2022-23 ఆర్థిక సంవత్సరానికి **~6%**కు పెరిగింది. 2025 ఆర్థిక సంవత్సరంలో నికర ఆర్థిక పొదుపుల్లో ఇది దాదాపు 13% వరకు చేరవచ్చని అంచనా, డైరెక్ట్ ఈక్విటీ వాటా 2% మాత్రమే. ఇది ఈక్విటీ పెట్టుబడులపై ప్రజల్లో పెరుగుతున్న విశ్వాసాన్ని, ముఖ్యంగా మ్యూచువల్ ఫండ్స్, సిస్టమాటిక్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ ప్లాన్స్ (SIPs) ద్వారా పెట్టుబడులు పెట్టడాన్ని సూచిస్తుంది. ఈ ధోరణి ఆర్థిక సంస్థలకు నిధులు సమకూర్చే విధానాన్ని మారుస్తోంది. దీనివల్ల డిపాజిట్ బేస్ పై ప్రభావం పడవచ్చు, కొత్త వ్యూహాలు అవసరం కావచ్చు. టెక్నాలజీ వల్ల భారతీయ క్యాపిటల్ మార్కెట్ కూడా బాగా పరిణామం చెందింది. నేషనల్ స్టాక్ ఎక్స్ఛేంజ్ (NSE) బిలియన్ల కొద్దీ ఆర్డర్లను ప్రాసెస్ చేస్తోంది. UPI వంటి డిజిటల్ పేమెంట్ వ్యవస్థలు లావాదేవీలను విప్లవాత్మకంగా మార్చాయి, ఆర్థిక చేరిక (Financial Inclusion) మరియు సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరిచాయి.

అభివృద్ధికి అవసరమైన నిర్మాణ సంస్కరణలు

'వికసిత్ భారత్' లక్ష్యాలను సాధించడానికి, కేవలం ఆవిష్కరణలు (Innovation) సరిపోవు, ఆర్థిక వ్యవస్థలో నిర్మాణ సంస్కరణలు (Structural Reforms) కూడా అవసరమని సెట్టీ అన్నారు. మౌలిక సదుపాయాలపై ప్రభుత్వ వ్యయం కీలకమైనప్పటికీ, ప్రైవేట్ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడానికి బలమైన వ్యూహాలు ఉండాలి. నేషనల్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ అండ్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ ఫండ్ (NIIF), నేషనల్ బ్యాంక్ ఫర్ ఫైనాన్సింగ్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ అండ్ డెవలప్‌మెంట్ (NaBFID) వంటి సంస్థలు, అలాగే ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ ట్రస్ట్‌లు (InvITs), రియల్ ఎస్టేట్ ఇన్వెస్ట్‌మెంట్ ట్రస్ట్‌లు (REITs) వంటి సాధనాలు మౌలిక సదుపాయాల ఫైనాన్సింగ్ వ్యవస్థను మరింత లోతుగా మార్చడానికి, గ్లోబల్ క్యాపిటల్‌ను ఆకర్షించడానికి కీలకం. భారతీయ స్టాక్ మార్కెట్ కూడా గణనీయంగా పరిణతి చెంది, ప్రపంచంలోనే నాల్గవ అతిపెద్ద క్యాపిటల్ మార్కెట్‌గా అవతరించింది. టెక్నాలజీ పుణ్యమా అని ట్రేడింగ్ మరింత ప్రజాదరణ పొందింది, పారదర్శకత పెరిగింది. అయితే, డిజిటల్ ఫైనాన్స్ లో వస్తున్న మార్పులకు అనుగుణంగా నియంత్రణ చట్రం (Regulatory Framework) కూడా మారాలి. ఆవిష్కరణలకు, వినియోగదారుల రక్షణకు, వ్యవస్థాగత స్థిరత్వానికి మధ్య సమతుల్యం పాటించాలి. ఫైనాన్స్ రంగంలోకి వస్తున్న బిగ్‌టెక్ (BigTech) సంస్థలు కూడా ఒక పోటీ వాతావరణాన్ని సృష్టిస్తున్నాయి. వాటి స్కేల్, పరిధికి అనుగుణంగా 'ఒకే రిస్క్ - ఒకే రెగ్యులేషన్' (Same Risk – Same Regulation) సూత్రాన్ని వర్తింపజేస్తూనే, నియంత్రణ సంస్థలు అప్రమత్తంగా ఉండాలి.

SBI ఎదుర్కొంటున్న నిర్దిష్ట సవాళ్లు

బలమైన వృద్ధి అంచనాలు ఉన్నప్పటికీ, విశ్లేషకులు స్టేట్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (SBI) పట్ల సానుకూల దృక్పథాన్ని కలిగి ఉన్నారు. చాలామంది 'BUY' రేటింగ్స్, ₹1,200-₹1,300 మధ్య టార్గెట్ ప్రైస్‌లను సూచిస్తున్నారు. అయినప్పటికీ, SBI కొన్ని నిర్దిష్ట ఆర్థిక ఒత్తిళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. దీని నెట్ ఇంటరెస్ట్ మార్జిన్స్ (NIMs) **2.93%**గా ఉన్నాయి, ఇది ICICI బ్యాంక్, HDFC బ్యాంక్ వంటి పోటీదారుల కంటే తక్కువ. దీనివల్ల క్వార్టర్లీ నెట్ ఇంటరెస్ట్ ఆదాయంలో లోటు కనిపించింది. SBI సుమారు ₹27.42 లక్షల కోట్ల కంటింజెంట్ లయబిలిటీలను (Contingent Liabilities) కూడా కలిగి ఉంది. వడ్డీ కవరేజ్ నిష్పత్తి (Interest Coverage Ratio) కూడా తక్కువగా ఉంది. SBI ఎదుర్కొంటున్న ఈ నిర్దిష్ట ఆర్థిక అంశాలు, వేగంగా విస్తరిస్తున్న డిజిటల్ ఫైనాన్స్ వల్ల కలిగే సాధారణ బలహీనతలతో కలిసి, ఛైర్మన్ సెట్టీ చెప్పినట్లుగా, సంభావ్య సవాళ్లను అధిగమించడానికి, దేశ అభివృద్ధి పథానికి మద్దతు ఇవ్వడానికి పెరిగిన పటిష్టత, మెరుగైన పాలన, విశ్వాసం యొక్క ప్రాముఖ్యతను నొక్కి చెబుతున్నాయి.