పొదుపుల మళ్లింపు: బ్యాంకులపై ప్రభావం
దేశీయంగా ప్రజల పొదుపు విధానంలో వస్తున్న మార్పులు బ్యాంకింగ్ రంగాన్ని కలవరపెడుతున్నాయి. ఒకప్పుడు బ్యాంక్ డిపాజిట్లే ప్రధాన ఆదరువుగా ఉండేవి. కానీ, ఇప్పుడు చాలామంది తమ డబ్బును ఈక్విటీలలో పెట్టుబడిగా పెడుతున్నారు. 2025-26 ఆర్థిక సర్వే ప్రకారం, గృహాల ఆర్థిక పొదుపులలో బ్యాంక్ డిపాజిట్ల వాటా 2012లో 57.9% ఉండగా, 2025 నాటికి **35.2%**కి పడిపోయింది. మరోవైపు, ఈక్విటీలలో పెట్టుబడులు గణనీయంగా పెరిగాయి. 2017 నుంచి సిస్టమాటిక్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ ప్లాన్ (SIP)ల ద్వారా నెలవారీ సగటు పెట్టుబడులు ఏడు రెట్లు పెరిగాయి.
ఈ మార్పు వల్ల, పెద్ద ప్రాజెక్టులకు, మౌలిక సదుపాయాల కల్పనకు అవసరమైన నిధులను బ్యాంకులు సేకరించడం కష్టమవుతోంది. ఇందుకోసం కొత్త ఫండింగ్ వ్యూహాలు అవసరమని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
పన్నుల విధానంలో మార్పు ఎందుకు?
SBI ఛైర్మన్ సీఎస్ సెట్టీ మాట్లాడుతూ, ప్రపంచవ్యాప్తంగా చాలా దేశాల్లో బ్యాంక్ డిపాజిట్లు లేదా ఈక్విటీలకు ప్రత్యేక పన్ను రాయితీలు ఉండవని, భారత మార్కెట్ పరిపక్వత సాధించిన నేపథ్యంలో, మనం కూడా ఆ స్థాయికి చేరుకోవాలని సూచించారు. ప్రస్తుతం, బ్యాంక్ డిపాజిట్లపై వచ్చే వడ్డీని ఆదాయ పన్ను స్లాబ్ ప్రకారం (గరిష్టంగా 30% వరకు) పన్ను విధిస్తున్నారు. అదే సమయంలో, దీర్ఘకాలిక ఈక్విటీ లాభాలపై (₹1.25 లక్షల వరకు) 12.5% మాత్రమే పన్ను, అంతకంటే ఎక్కువ లాభాలపై 15-20% పన్నుతో పాటు సెక్యూరిటీస్ ట్రాన్సాక్షన్ టాక్స్ (STT) కూడా ఉంది. ఈ వ్యత్యాసం వల్ల, ఎక్కువ ఆదాయం కోరుకునేవారు ఈక్విటీల వైపు మొగ్గు చూపుతున్నారని, ఇది బ్యాంకులకు అందుబాటులో ఉండే డిపాజిట్ల మొత్తాన్ని తగ్గిస్తోందని బ్యాంకర్లు వాపోతున్నారు.
మారుతున్న ఆర్థిక రంగం
బ్యాంక్ డిపాజిట్లు 2020 నుంచి 2026 మధ్య కాలంలో సుమారు 10.3% వార్షిక వృద్ధి రేటుతో ₹240 లక్షల కోట్లకు పైగా చేరాయి. అయితే, మ్యూచువల్ ఫండ్స్ లోని అసెట్స్ అండర్ మేనేజ్మెంట్ (AUM) 2025 డిసెంబర్ నాటికి ₹80 లక్షల కోట్లకు చేరుకుని, 25% వార్షిక వృద్ధిని నమోదు చేశాయి. ఈ పరిణామం ప్రజల ఆర్థిక ప్రవర్తనలో ఒక పెద్ద మార్పును సూచిస్తుంది.
SBI, దేశంలోనే అతిపెద్ద పబ్లిక్ సెక్టార్ బ్యాంక్. 2024 ఆర్థిక సంవత్సరానికి గాను సుమారు 22.55% డిపాజిట్ మార్కెట్ వాటాను కలిగి ఉంది. ఈ నేపథ్యంలో, పోటీలో నిలదొక్కుకోవడానికి, ఆర్థిక వృద్ధికి తోడ్పాటు అందించడానికి బ్యాంకులు తమ ఫండింగ్ వ్యూహాలను మార్చుకోవాల్సి వస్తోంది.
పోటీ మరియు భవిష్యత్ అంచనాలు
2026 జనవరి 30 నాటికి, SBI సుమారు 12.09x ప్రైస్-టు-ఎర్నింగ్స్ (P/E) నిష్పత్తితో ట్రేడ్ అవుతోంది. ఇది ప్రైవేట్ రంగ బ్యాంకులైన ICICI బ్యాంక్ (17.12x), HDFC బ్యాంక్ (18.59x), Axis Bank (16.11x) కంటే తక్కువ. జనవరి 30, 2026 నాటికి SBI మార్కెట్ క్యాపిటలైజేషన్ సుమారు ₹9,94,643.3 కోట్ల వద్ద ఉంది. దేశం భారీ మౌలిక సదుపాయాల అభివృద్ధికి 2030 నాటికి US$1.7 ట్రిలియన్ల పెట్టుబడులు అవసరమని అంచనా. అయితే, ఈ రంగంలో సంస్థాగత పెట్టుబడులు తక్కువగా ఉండటం ఒక సవాలు. బ్యాంకులు స్థిరమైన, తక్కువ ఖర్చుతో కూడిన నిధులను ఆకర్షించడానికి మార్గాలను అన్వేషిస్తున్నాయి.
పొదుపుదారుల నుంచి డిపాజిట్లను ఆకర్షించడంలో బ్యాంకింగ్ రంగం ఎదుర్కొంటున్న సవాలుకు ఈ పన్నుల సమానత్వం (Tax Parity) కోరిక అద్దం పడుతుంది. పొదుపుదారులు మరింత అవగాహనతో వ్యవహరిస్తున్నందున, బ్యాంకులు సాంప్రదాయ డిపాజిట్ ఉత్పత్తులకు మించి ఆవిష్కరణలు చేయాల్సి ఉంటుంది. అనుకూలమైన పన్ను విధానాలు, డిపాజిట్లను ఆకర్షించడానికి బ్యాంకులు ఆర్థిక సంస్థలతో కలిసి పనిచేయడం, కొత్త వ్యూహాలు అమలు చేయడం కీలకం కావచ్చు. జాతీయ పొదుపు, ఆర్థికాభివృద్ధికి సమతుల్య వాతావరణాన్ని నిర్ధారించడానికి, ఆర్థిక సాధనాలు, వాటి పన్నుల విధానాలలో పునఃపరిశీలన అవసరమని ప్రస్తుత ట్రెండ్ సూచిస్తోంది.