RBI కొత్త రూల్స్! డిజిటల్ వాలెట్లకు కఠిన ఆంక్షలు.. మారనున్న ట్రాన్సాక్షన్ లిమిట్స్

భారీ పెట్టుబడులు తప్పనిసరి

ముఖ్యంగా, బ్యాంకులు కాని పేమెంట్ సిస్టమ్ ఆపరేటర్లు (Non-bank entities) తమ వ్యాపారాలను కొనసాగించడానికి భారీ స్థాయిలో పెట్టుబడులు పెట్టాల్సి ఉంటుంది. కంపెనీకి లైసెన్స్ (Authorization) రావడానికి కనీసం ₹5 కోట్ల నెట్ వర్త్ (Net Worth) ఉండాలి. అయితే, లైసెన్స్ వచ్చిన మూడు సంవత్సరాలలోపు దీన్ని ₹15 కోట్లకు పెంచాలి. దీని ద్వారా ఈ డిజిటల్ పేమెంట్ కంపెనీల ఆర్థిక స్థిరత్వం పెరుగుతుందని RBI భావిస్తోంది.

ట్రాన్సాక్షన్స్, బ్యాలెన్స్‌లపై కొత్త పరిమితులు

కొత్త నిబంధనల ప్రకారం, ప్రీపెయిడ్ పేమెంట్ ఇన్స్ట్రుమెంట్స్ (PPIs) లో ఉంచగల బ్యాలెన్స్, జరిపే ట్రాన్సాక్షన్లపై కఠినమైన పరిమితులు విధించారు. పూర్తి KYC (Know Your Customer) చేయించుకున్న PPIs ₹2 లక్షల వరకు బ్యాలెన్స్ మెయింటెయిన్ చేయవచ్చు. అలాగే, నెలకు ₹25,000 వరకు పీర్-టు-పీర్ (Peer-to-peer) ఫండ్ ట్రాన్స్‌ఫర్‌లకు పరిమితి ఉంటుంది. అంతేకాకుండా, PPIs లో క్యాష్ లోడింగ్ (Cash Loading) కూడా ప్రతి ట్రాన్సాక్షన్‌కు ₹10,000 గా పరిమితం చేయబడింది.

స్మాల్ PPIs పై కఠిన నిబంధనలు

అంతేకాకుండా, మినిమమ్ KYC తో పనిచేసే స్మాల్ PPIs (Small PPIs) పై నియంత్రణ కొనసాగుతుంది. వీటికి ₹10,000 బ్యాలెన్స్ క్యాప్ (Balance Cap) ఉంటుంది. ముఖ్యంగా, వీటి ద్వారా ఫండ్ ట్రాన్స్‌ఫర్లు లేదా విత్‌డ్రాలు (Withdrawals) చేయడానికి వీలుండదు. ఇవి కేవలం సాధారణ చెల్లింపుల కోసమే ఉపయోగపడతాయి.

ఇంటర్‌ఆపరేబిలిటీ తప్పనిసరి

వినియోగదారులకు మెరుగైన సేవలు అందించేందుకు, పూర్తి KYC PPIs తప్పనిసరిగా ఇంటర్‌ఆపరేబిలిటీ (Interoperability) కలిగి ఉండాలి. దీనికోసం ఇప్పటికే ఉన్న కార్డ్ నెట్‌వర్క్‌లు (Card Networks) లేదా Unified Payments Interface (UPI) ను ఉపయోగించాల్సి ఉంటుంది. దీనివల్ల వేర్వేరు ప్లాట్‌ఫామ్‌ల మధ్య సులభంగా లావాదేవీలు జరపవచ్చు. అయితే, PPIs తో విదేశీ లావాదేవీలు (Cross-border usage) మాత్రం అనుమతించబడవు.

కస్టమర్ ప్రొటెక్షన్ కు ప్రాధాన్యత

వినియోగదారుల భద్రతను (Customer Protection) మరింత పెంచుతూ, అన్ని ఛార్జీలు, నిబంధనల గురించి ముందుగానే స్పష్టంగా తెలియజేయాలని RBI సూచించింది. ఫిర్యాదుల పరిష్కారానికి (Grievance Redressal) పటిష్టమైన యంత్రాంగాన్ని ఏర్పాటు చేసుకోవాలి. అన్ని PPI issuers, RBI యొక్క Integrated Ombudsman Scheme ను పాటించాలి. రీఫండ్ (Refund) విషయంలో, బ్యాలెన్స్ లిమిట్స్ దాటినా, వెంటనే కస్టమర్ PPI కి క్రెడిట్ చేయాలి.

ఆపరేషనల్ సేఫ్ గార్డ్స్

బ్యాంకులు కాని issuers, తప్పనిసరిగా షెడ్యూల్డ్ కమర్షియల్ బ్యాంకులలో (Scheduled Commercial Banks) ప్రత్యేక ఎస్క్రో అకౌంట్స్ (Escrow Accounts) నిర్వహించాలి. రోజువారీగా బ్యాలెన్స్‌లకు, అవుట్‌స్టాండింగ్ లయబిలిటీస్‌కు మధ్య రికన్సిలియేషన్ (Reconciliation) జరగాలి. PPIs ఒక సంవత్సరం పాటు యాక్టివ్‌గా లేకపోతే డీయాక్టివేట్ (Deactivated) అవుతాయి. మరో సంవత్సరం కూడా యాక్టివ్‌గా లేకపోతే క్లోజ్ (Closed) చేయబడతాయి. అప్పుడు మిగిలిన బ్యాలెన్స్‌ను కస్టమర్ అకౌంట్‌కు తిరిగి పంపాలి.

దేశంలో డిజిటల్ చెల్లింపుల వ్యవస్థను ఒకే పద్ధతిలో, సురక్షితంగా మార్చడమే ఈ సమగ్ర మార్పుల వెనుక RBI లక్ష్యం. రిస్క్ కంట్రోల్స్, ఆపరేషనల్ స్ట్రెంత్ ను మెరుగుపరచడం ద్వారా, వేగంగా అభివృద్ధి చెందుతున్న డిజిటల్ ఎకానమీలో ఇన్నోవేషన్, ఆర్థిక స్థిరత్వం మధ్య సమతుల్యం సాధించాలని RBI యోచిస్తోంది.