RBI వ్యూహాత్మక పునర్నిర్మాణం: దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు కొత్త ఊపు!
శుక్రవారం RBI విడుదల చేసిన ఈ విస్తృతమైన విధాన ప్రకటన, భారతదేశ ఆర్థిక వ్యవస్థను మరింత పటిష్టం చేయడానికి ఒక వ్యూహాత్మక అడుగు. కేవలం కస్టమర్ల రక్షణ, ఆర్థిక చేరిక లక్ష్యాలను దాటి, ఆవిష్కరణ (Innovation) మరియు వ్యవస్థాగత స్థిరత్వం (Systemic Stability) మధ్య సమతుల్యతను సాధించడానికి RBI ప్రయత్నిస్తోంది. దీని ద్వారా దేశీయ సంస్థల పోటీతత్వాన్ని పెంచి, ప్రపంచ ఆర్థిక అనిశ్చితి మధ్య స్థిరమైన పెట్టుబడులను ఆకర్షించాలని చూస్తోంది. పెరుగుతున్న ఆర్థిక విస్తరణకు మద్దతిస్తూనే, నూతన రిస్కులను ముందుగానే అంచనా వేసి, ఎదుర్కొనే సామర్థ్యం గల వ్యవస్థను నిర్మించడం RBI ప్రధాన లక్ష్యం.
కస్టమర్ల నమ్మకాన్ని, డిజిటల్ భద్రతను పెంపుడు
RBI ఎజెండాలో కస్టమర్ల రక్షణకు అధిక ప్రాధాన్యత ఇవ్వబడింది. ముఖ్యంగా తప్పుదోవ పట్టించే అమ్మకాలు (Mis-selling), రుణాల వసూలు పద్ధతులు, అనధికారిక ఎలక్ట్రానిక్ లావాదేవీలకు బాధ్యతాయుతమైన పరిమితుల (Liability Limits)పై డ్రాఫ్ట్ మార్గదర్శకాలను త్వరలో విడుదల చేయనుంది. ఇకపై చిన్న మొత్తంలో జరిగే మోసాల బాధితులకు ₹25,000 వరకు పరిహారం అందించే ప్రతిపాదన ఒక కీలకమైన రక్షణ కవచంగా నిలుస్తుంది. అంతేకాకుండా, డిజిటల్ చెల్లింపుల భద్రతను మెరుగుపరచడానికి, సీనియర్ సిటిజన్లు వంటి సున్నితమైన వినియోగదారుల కోసం లేయర్డ్ క్రెడిట్ లిమిట్స్, అధునాతన ప్రమాణీకరణ (Advanced Authentication) వంటి చర్యలను పరిశీలించనుంది. డిజిటల్ ఫైనాన్స్ రక్షణలో ప్రపంచ పోకడలకు అనుగుణంగా ఈ మార్పులు ఉన్నాయి.
MSMEలకు అండ, రుణ లభ్యత విస్తరణ
ఆర్థిక చేరిక, సూక్ష్మ, చిన్న, మధ్య తరహా పరిశ్రమలకు (MSMEs) రుణ లభ్యతను పెంచడం RBI వ్యూహంలో ప్రధాన అంశాలు. ఈ ప్రతిపాదనల్లో అత్యంత ముఖ్యమైనది, MSMEలకు అందించే కొలేటరల్-ఫ్రీ (Collateral-Free) రుణ పరిమితిని ₹10 లక్షల నుండి ₹20 లక్షలకు రెట్టింపు చేయడం. ఇది ఈ రంగానికి రుణ ప్రవాహాన్ని గణనీయంగా మెరుగుపరుస్తుందని భావిస్తున్నారు, అయితే బ్యాంకుల రిస్క్ తీసుకునే సామర్థ్యంపై దీని ప్రభావం ఆధారపడి ఉంటుంది. రియల్ ఎస్టేట్ ఇన్వెస్ట్మెంట్ ట్రస్ట్లకు (REITs) కూడా బ్యాంకులు రుణాలు ఇచ్చేందుకు అనుమతి లభించనుంది. లీడ్ బ్యాంక్ స్కీమ్, బిజినెస్ కరెస్పాండెంట్ మోడల్ వంటి కీలక పథకాలను సమీక్షించడం ద్వారా డేటా నాణ్యత, డెలివరీ మెకానిజమ్స్ మెరుగుపడతాయి.
NBFCలు, UCBల సాధికారత
అర్బన్ కో-ఆపరేటివ్ బ్యాంకుల (UCBs) రుణ సామర్థ్యం, పాలన మెరుగుపరచబడతాయి. వీటిలో అసురక్షిత రుణాలు, నామినల్ సభ్యులకు ఇచ్చే రుణాలపై పరిమితులు పెంచబడతాయి. పెద్ద UCBల కోసం గృహ రుణ నిబంధనలలో టెనార్, మారటోరియం అవసరాలను తొలగించడం ద్వారా సడలింపులు ఇవ్వబడతాయి. 'మిషన్-SAKSHAM' పేరుతో 1.4 లక్షలకు పైగా ఉద్యోగులకు నైపుణ్య శిక్షణ ఇవ్వడం ద్వారా పాలన, సాంకేతిక సామర్థ్య అంతరాలను తగ్గించనుంది. మరోవైపు, పబ్లిక్ ఫండ్స్ లేని, కస్టమర్ ఇంటర్ఫేస్ లేని చిన్న NBFCలకు (ఆస్తి పరిమాణం ₹1,000 కోట్ల వరకు) రిజిస్ట్రేషన్ నుండి మినహాయింపు లభించవచ్చు. అలాగే, కొన్ని ఎంటిటీలకు బ్రాంచ్ విస్తరణ నిబంధనలలో సడలింపులు ఉంటాయి.
ఆర్థిక మార్కెట్ల లోతు, మూలధన ప్రవాహాలు
ఆర్థిక మార్కెట్లను మరింత లోతుగా చేయడానికి, ఎక్స్టర్నల్ కమర్షియల్ బారోయింగ్స్ (ECBs) కోసం సవరించిన నిబంధనలు ఖరారు చేయబడ్డాయి. వాలంటరీ రిటెన్షన్ రూట్ (VRR) కింద మొత్తం పెట్టుబడి పరిమితిని తొలగించాలని ప్రతిపాదించారు. ఈ మార్పులు విదేశీ పోర్ట్ఫోలియో పెట్టుబడులను ఆకర్షించి, భారతదేశాన్ని ప్రపంచ మూలధన మార్కెట్ పద్ధతులతో అనుసంధానించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి. కార్పొరేట్ బాండ్ ఇండెక్స్లపై డెరివేటివ్స్, కార్పొరేట్ బాండ్లపై టోటల్ రిటర్న్ స్వాప్స్ (TRS) ఫ్రేమ్వర్క్ కూడా అభివృద్ధి దశలో ఉంది. అధీకృత డీలర్ బ్యాంకులు, స్టాండ్-ఎలోన్ ప్రైమరీ డీలర్లకు ఫారిన్ ఎక్స్ఛేంజ్ లావాదేవీలలో మరిన్ని సౌలభ్యాలు లభించడంతో, ఆర్థిక వ్యవస్థ మరింత డైనమిక్గా మారనుంది.