RBI కీలక నిర్ణయం: ప్రకృతి వైపరీత్యాల బాధితులకు శుభవార్త.. బ్యాంకులకూ వెసులుబాటు!

ప్రకృతి వైపరీత్యాలతో నష్టపోయిన రుణగ్రహీతలకు (borrowers) సకాలంలో సహాయం అందించేందుకు రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) ఒక కీలకమైన, కొత్త ఫ్రేమ్‌వర్క్‌ను అందుబాటులోకి తెచ్చింది. ఇది కఠినమైన నియమాల ఆధారిత విధానం నుంచి సూత్రాల ఆధారిత విధానానికి (principle-based approach) మారనుంది. దీంతో ఆర్థిక సంస్థలకు కార్యకలాపాల్లో మరింత స్వేచ్ఛ లభిస్తుంది.

బ్యాంకులు, నాన్-బ్యాంకింగ్ ఫైనాన్షియల్ కంపెనీలు (NBFCs) ఇప్పుడు విపత్తు తీవ్రతను బట్టి, రుణాల చెల్లింపు షెడ్యూళ్లను మార్చడం, మారటోరియంలను పొడిగించడం, వాయిదాలను పునర్వ్యవస్థీకరించడం వంటివి చేయవచ్చు. కొన్ని సందర్భాల్లో, అంతరాయం కలిగిన నగదు ప్రవాహాలను (cash flows) పునరుద్ధరించడానికి అదనపు నిధులను కూడా అందించవచ్చు.

అయితే, ఒక కీలకమైన షరతు ఏమిటంటే, వైపరీత్యం సంభవించడానికి ముందు 30 రోజుల కంటే ఎక్కువ బకాయిల్లో లేని 'స్టాండర్డ్' రుణ ఖాతాలు మాత్రమే పునర్వ్యవస్థీకరణకు అర్హత పొందుతాయి. ఇది రుణ క్రమశిక్షణ దెబ్బతినకుండా చూడటంతో పాటు, నిజంగా నష్టపోయిన వారికే ఉపశమనం చేరేలా చేస్తుంది.

ఇదిలా ఉండగా, బ్యాంకింగ్ రంగం చారిత్రాత్మకంగా అత్యల్ప 2.15% స్థూల నిరర్ధక ఆస్తుల (Gross NPA) నిష్పత్తితో దూసుకెళ్తోంది (సెప్టెంబర్ 2025 నాటికి). ఇది దశాబ్ద కాలంలోనే అత్యల్పం. అయితే, వ్యవసాయ రంగంలో మాత్రం వరదలు, కరువుల తర్వాత NPAలు పెరిగిన చరిత్ర ఉంది. 2017-18లో ఇవి గరిష్టంగా **11.2%**కి చేరి, ఆ తర్వాత కోలుకున్నాయి.

మరోవైపు, ఈ వెసులుబాట్ల వల్ల కొన్ని నష్టభయాలు (risks) కూడా పొంచి ఉన్నాయి. కొందరు విమర్శకుల ప్రకారం, 'స్టాండర్డ్' ఖాతాలకు మాత్రమే పరిమితం చేయడం వల్ల, విపత్తులతో తీవ్రంగా నష్టపోయిన చాలా మంది రుణగ్రహీతలు ఈ ఉపశమనానికి దూరమయ్యే అవకాశం ఉంది. ఇది బ్యాంకుల ఆస్తుల నాణ్యతకే (asset quality) ప్రాధాన్యతనిచ్చి, రుణగ్రహీతల తక్షణ అవసరాలను పట్టించుకోనట్లు అవుతుంది. ఇది ఆర్థిక ఇబ్బందులను వాయిదా వేయడమే తప్ప, పూర్తి పరిష్కారం చూపదు.

రాష్ట్ర స్థాయి బ్యాంకర్ల కమిటీలు (SLBCs), జిల్లా కన్సల్టేటివ్ కమిటీలు (DCCs) వంటి స్థానిక సంస్థలపై ఆధారపడటం వల్ల నిర్ణయాల్లో జాప్యం జరగవచ్చని, స్థానిక ఒత్తిళ్లకు లోనయ్యే అవకాశం ఉందని కూడా ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి. విస్తృతమైన విపత్తుల తర్వాత నష్ట అంచనాలు, సహాయక చర్యలు చేపట్టడం కష్టమైనప్పుడు ఇది పెద్ద సవాలుగా మారుతుంది. గతంలో కూడా RBI, రుణ ఉపశమన పథకాల (DRS)తో ముడిపడి ఉన్న నైతిక ప్రమాదం (moral hazard)పై ఆందోళనలు వ్యక్తం చేసింది.

చారిత్రక డేటా ప్రకారం, ప్రకృతి వైపరీత్యాలు సంభవించిన రెండు మూడు సంవత్సరాల్లో బ్యాంకింగ్ రంగ NPA నిష్పత్తిని 0.5% నుంచి 0.6% వరకు పెంచుతాయని పరిశోధనలు చెబుతున్నాయి. గతంలో ఉత్తరాఖండ్ వరదల వంటి విపత్తులు, పునర్వ్యవస్థీకరణల వల్ల మొదట్లో రుణపుస్తకాలను మెరుగుపరిచినప్పటికీ, ఆ తర్వాత రాయితీలు ముగియడంతో NPAలు పెరిగాయి.

ఏప్రిల్ 1, 2026 నుండి అమలులోకి రానున్న ఈ కొత్త ఫ్రేమ్‌వర్క్, RBI తన నియంత్రణ విధానాన్ని మరింత సూత్రాలు, ఫలితాల ఆధారితంగా (outcome-based) మార్చుకునే వ్యూహాన్ని సూచిస్తుంది. ఇది ఆర్థిక సంస్థలకు సౌలభ్యాన్ని కల్పిస్తూనే, స్థిరత్వాన్ని కాపాడే లక్ష్యంతో రూపొందించబడింది. దీని విజయం, ఆర్థిక సంస్థలు ఈ నిబంధనలను ఎంత క్రమశిక్షణతో అమలు చేస్తాయనే దానిపై, అలాగే నష్టపోయిన రుణగ్రహీతలకు సకాలంలో ఉపశమనం అందించడం, ఆరోగ్యకరమైన బ్యాలెన్స్ షీట్లను కాపాడుకోవడం మధ్య సమతుల్యతను సాధించడంపై ఆధారపడి ఉంటుంది.