సహకార రంగానికి రుణ ప్రవాహాన్ని పెంచే RBI నిర్ణయం
భారత రిజర్వ్ బ్యాంక్ (RBI) సహకార రంగానికి రుణ సదుపాయాన్ని మెరుగుపరిచే దిశగా ఒక ముఖ్యమైన అడుగు వేసింది. జనవరి 19, 2026 నుంచి, బ్యాంకులు నేషనల్ కో-ఆపరేటివ్ డెవలప్మెంట్ కార్పొరేషన్ (NCDC)కి అందించే రుణాలను Priority Sector Lending (PSL) కేటగిరీ కింద చేర్చాలని RBI ఆదేశించింది. ఈ నిర్ణయం ద్వారా, గ్రామీణ ప్రాంతాల్లోని చిన్న సహకార సంఘాలకు, వ్యవసాయ ఆధారిత ప్రాజెక్టులకు నిధుల లభ్యత గణనీయంగా పెరిగే అవకాశం ఉంది. అయితే, ఈ PSL వర్తింపు Regional Rural Banks, Urban Cooperative Banks, Small Finance Banks, మరియు Local Area Banks లకు వర్తించదు. ఈ నిధులు మాస్టర్ డైరెక్షన్ ఆన్ Priority Sector Lending, 2025 నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఉండాలి. దీనితో NCDC తన కార్యకలాపాలను విస్తరించి, వివిధ సహకార రంగ సంస్థలకు మరింత చేయూతనివ్వగలుగుతుంది.
సహకార బ్యాంకింగ్ రంగానికి సమగ్ర సంస్కరణలు
కేవలం NCDC రుణాలకే పరిమితం కాకుండా, సహకార బ్యాంకింగ్ రంగాన్ని బలోపేతం చేయడానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం, RBI కలిసి మరిన్ని సంస్కరణలను అమలు చేస్తున్నాయి. ఆర్థిక స్థిరత్వం, పాలన, డిజిటల్ సామర్థ్యాలు, డిపాజిటర్ల రక్షణ వంటి కీలక రంగాలపై దృష్టి సారించాయి. అర్బన్ కో-ఆపరేటివ్ బ్యాంకులు (UCBs) ఇప్పుడు తమ బ్రాంచ్ నెట్వర్క్ను విస్తరించుకోవచ్చు. అంతేకాకుండా, UCBల గృహ రుణాల (Housing Loans) ఎక్స్పోజర్ పరిమితిని మొత్తం అడ్వాన్స్లలో 10% నుంచి **25%**కి పెంచారు. పాలనాపరమైన కొనసాగింపు కోసం డైరెక్టర్ల పదవీ కాలాన్ని 8 ఏళ్ల నుంచి 10 ఏళ్లకు పెంచారు. డిజిటల్ సేవలను మెరుగుపరచడంలో భాగంగా, సహకార బ్యాంకులకు ఆధార్-ఎనేబుల్డ్ పేమెంట్ సిస్టమ్ (AePS) లో చేరడానికి రుసుములను తగ్గించారు. నేషనల్ అర్బన్ కో-ఆపరేటివ్ ఫైనాన్స్ అండ్ డెవలప్మెంట్ కార్పొరేషన్ లిమిటెడ్ (NUCFCL) మరియు సహకార్ సార్థి వంటి సంస్థలు IT, ఆపరేషనల్ సపోర్ట్ అందించడానికి ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. గ్రామీణ సహకార బ్యాంకులను RBI యొక్క ఇంటిగ్రేటెడ్ ఒంబడ్స్మన్ స్కీమ్లో చేర్చడం ద్వారా ఫిర్యాదుల పరిష్కారం మెరుగుపడుతుంది. అన్ని సహకార బ్యాంకులలో డిపాజిట్లకు డిపాజిట్ ఇన్సూరెన్స్ అండ్ క్రెడిట్ గ్యారెంటీ కార్పొరేషన్ (DICGC) ద్వారా ప్రతి డిపాజిటర్కు ₹5 లక్షల వరకు బీమా భద్రత కొనసాగుతుంది.
NCDC పాత్ర, విస్తృత ప్రభావం
సహకార మంత్రిత్వ శాఖ కింద పనిచేసే NCDC, దేశవ్యాప్తంగా సహకార సంస్థలను ప్రోత్సహించడంలో, ఆర్థిక సహాయం అందించడంలో కీలక పాత్ర పోషిస్తుంది. 1963లో స్థాపించబడిన ఈ సంస్థ, వ్యవసాయ ఉత్పత్తులతో పాటు గ్రామీణ పరిశ్రమలు, నీటి సంరక్షణ, వ్యవసాయ బీమా, పశు ఆరోగ్య సేవలు వంటి అనేక రంగాలలో తన కార్యకలాపాలను విస్తరించింది. ఇప్పటివరకు, NCDC ₹60,000 కోట్లకు పైగా ఆర్థిక సహాయాన్ని అందించింది. ఇప్పుడు PSL జాబితాలో చేరడం ద్వారా, NCDC నిధుల సేకరణ సామర్థ్యం మరింత పెరిగి, రైతుల ఆదాయాన్ని రెట్టింపు చేయడం, బలహీన వర్గాలకు మద్దతు ఇవ్వడం, మహిళా సహకార సంఘాలను ప్రోత్సహించడం, వ్యవసాయ మౌలిక సదుపాయాలను అభివృద్ధి చేయడం వంటి జాతీయ లక్ష్యాలకు మరింత సమర్థవంతంగా తోడ్పడగలదు.
రంగం పనితీరు, సవాళ్లు
సహకార బ్యాంకింగ్ రంగం స్థిరమైన వృద్ధిని కనబరుస్తున్నప్పటికీ, వ్యవసాయ రుణాలలో దాని వాటా గతంలో కంటే తగ్గింది. 1996లో నేరుగా వ్యవసాయానికి అందించిన రుణాలలో సహకార బ్యాంకుల వాటా 48% ఉండగా, 2022 నాటికి ఇది **13%**కి పడిపోయింది. కమర్షియల్ బ్యాంకులు ఈ రంగంలో ఆధిపత్యం చెలాయిస్తున్నాయి. ముఖ్యంగా ఆర్థికంగా వెనుకబడిన రాష్ట్రాలలో నాన్-పెర్ఫార్మింగ్ అసెట్స్ (NPAs) ఒక పెద్ద సవాలుగా మారాయి. అయితే, తాజా గణాంకాల ప్రకారం, అర్బన్ కో-ఆపరేటివ్ బ్యాంకుల (UCB) స్థూల NPAలు సెప్టెంబర్ 2021లో 15.4% ఉండగా, సెప్టెంబర్ 2025 నాటికి **7.6%**కి తగ్గాయి. ఇది కఠినమైన నిబంధనలు, మెరుగైన రికవరీ ప్రయత్నాల ఫలితంగా కనిపిస్తోంది. ప్రస్తుత సంస్కరణలు ఈ ధోరణిని తిరగరాసి, కమర్షియల్ బ్యాంకులతో పోటీ పడేలా సహకార బ్యాంకులను తీర్చిదిద్దే లక్ష్యంతో ఉన్నాయి.
⚠️ పరిశీలించాల్సిన అంశాలు
సహకార రంగాన్ని బలోపేతం చేయడానికి జరుగుతున్న ప్రయత్నాలు ఉన్నప్పటికీ, కొన్ని సవాళ్లు మిగిలే ఉన్నాయి. NCDC ద్వారా వచ్చే నిధులు సరైన లబ్ధిదారులకు చేరి, సకాలంలో వినియోగించబడటం చాలా ముఖ్యం. దీనికి CAG-ఎంపిక చేసిన ఆడిటర్లచే కఠినమైన త్రైమాసిక ధృవీకరణ అవసరం. కొన్ని రాష్ట్రాలలో NPAల వ్యత్యాసాలు ఇంకా ఆందోళనకరంగానే ఉన్నాయి; అభివృద్ధి చెందిన ప్రాంతాల్లో 1% కంటే తక్కువగా ఉన్న NPAలు, ఆర్థికంగా బలహీనంగా ఉన్న రాష్ట్రాలలో అధికంగానే ఉన్నాయి. UCBలు, DCCBs వంటి వాటిలో 10% కంటే ఎక్కువ NPAలు ఉండటం, కొన్ని ప్రాంతాలలో ఇప్పటికీ ఒత్తిడి కొనసాగుతోందని సూచిస్తోంది. అంతేకాకుండా, పాలన మెరుగుపరచడానికి తీసుకున్న చర్యలు ఉన్నా, గతంలో బలహీనమైన నిర్వహణ, పాత టెక్నాలజీ వంటివి NBFCలతో పోలిస్తే పోటీతత్వాన్ని తగ్గించాయి. NBFCలు వేగంగా రుణ ప్రక్రియ, మెరుగైన కస్టమర్ అనుభవాన్ని అందిస్తున్నాయి. NCDC ద్వారా వచ్చే రుణాలు లీకేజీలు, ఆలస్యం లేకుండా లక్షిత లబ్ధిదారులకు చేరడమే ఈ సంస్కరణల విజయానికి కీలకం.