RBI దూకుడు: ₹10,000 పైన పేమెంట్స్ కు 1 గంట ఆలస్యం! మోసాలను అడ్డుకోవడానికే ఈ కొత్త రూల్స్

పేమెంట్ సెక్యూరిటీకి కొత్త భద్రతావలయాలు

సోషల్ ఇంజనీరింగ్ ద్వారా జరుగుతున్న 'ఆథరైజ్డ్ పుష్ పేమెంట్ (APP) ఫ్రాడ్' లపై RBI దృష్టి సారించింది. ముఖ్యంగా అత్యవసర పరిస్థితులను ఆసరా చేసుకుని జరిగే ఈ మోసాలు తీవ్ర ఆందోళన కలిగిస్తున్నాయి. రిపోర్ట్ అయిన మొత్తం మోసాలలో, ₹10,000 కంటే ఎక్కువ లావాదేవీలే వాల్యూమ్ పరంగా 45%, విలువ పరంగా 98.5% వరకు ఉన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలోనే RBI ఈ ప్రతిపాదనలు తెచ్చింది.

ఆలస్యం, భద్రతా చర్యలు ఎలా పనిచేస్తాయంటే?

ప్రతిపాదిత ఒక గంట ఆలస్యం ద్వారా, బ్యాంకులు తాత్కాలికంగా కస్టమర్ల అకౌంట్ల నుంచి డబ్బును డెబిట్ చేసి, అనుమానాస్పద కార్యకలాపాలను గుర్తించేందుకు అవకాశం కల్పిస్తాయి. వినియోగదారులకు హెచ్చరికలు పంపినా, వారు లావాదేవీని కొనసాగించాలని నిర్ణయించుకుంటేనే అది పూర్తి అవుతుంది. అయితే, వ్యాపారులు, రికరింగ్ పేమెంట్స్ వంటి వాటికి ఈ నిబంధన నుంచి మినహాయింపు ఇచ్చే అవకాశం ఉంది. అలాగే, ముందుగా ఆమోదించిన వారికి తక్షణ బదిలీల కోసం 'వైట్‌లిస్టింగ్' (Whitelisting) వంటి విధానాలు కూడా పరిశీలనలో ఉన్నాయి.

ప్రత్యేకించి బలహీన వర్గాలకు రక్షణ

కొన్ని వర్గాల వారు మోసాలకు గురయ్యే అవకాశం ఎక్కువగా ఉందని గుర్తించిన RBI, 70 ఏళ్లు పైబడిన వారికి లేదా వికలాంగులకు ₹50,000 కంటే ఎక్కువ లావాదేవీలపై అదనపు ఆథెంటికేషన్ (Authentication) ప్రతిపాదించింది. ఒక 'నమ్మకమైన వ్యక్తి'ని రెండో ఆథెంటికేటర్‌గా నియమించుకోవచ్చు. ఈ 'నమ్మకమైన వ్యక్తి' మారాలంటే 24 గంటల వేచి ఉండే సమయం తప్పనిసరి. ఈ చర్యలు ఎక్కువ మంది కస్టమర్లకు ఇబ్బంది కలగకుండా, అవసరమైన వారికి సాయం అందించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి.

కఠినమైన అకౌంట్ పర్యవేక్షణ

మోసాలకు పాల్పడేందుకు వాడే అకౌంట్లను లక్ష్యంగా చేసుకుని మరిన్ని ప్రతిపాదనలు ఉన్నాయి. అదనపు తనిఖీలు లేని అకౌంట్లలో వార్షిక ఇన్‌ఫ్లో (Inflow) ₹25 లక్షల వరకు పరిమితం చేయాలని సూచించారు. అంతకు మించిన నిధులను వెరిఫై చేసేవరకు పక్కన పెట్టేస్తారు. కార్డు పేమెంట్స్ మాదిరిగానే, అకౌంట్ లెవెల్ కంట్రోల్స్ (Limits) విధించుకునే సౌకర్యం లేదా డిజిటల్ పేమెంట్స్ మొత్తాన్ని ఒకేసారి నిలిపివేసే 'కిల్ స్విచ్' (Kill Switch) వంటివి తీసుకురావడంపై కూడా RBI పరిశీలిస్తోంది. ఈ ప్రతిపాదనలపై మే 8, 2026 వరకు అభిప్రాయాలు స్వీకరిస్తారు.