ఇండియన్ పబ్లిక్ సెక్టార్ బ్యాంకులు (PSBs) తమ అగ్రికల్చరల్ లెండింగ్ పద్ధతిని పూర్తిగా మారుస్తున్నాయి. ఇకపై కేవలం రైతులకే కాకుండా, పూర్తి వ్యవసాయ వాల్యూ చైన్కు రుణాలు ఇచ్చేలా One District One Product (ODOP) పథకంతో ఈ బ్యాంకులు అనుసంధానం కానున్నాయి.
ప్రస్తుతం బ్యాంకులు కేవలం వ్యక్తిగత రైతులకు పంట రుణాలు ఇవ్వడంపైనే దృష్టి పెడుతున్నాయి. అయితే, ఈ పాత పద్ధతికి స్వస్తి పలికి, వ్యవసాయ రంగాన్ని ఒక వ్యవస్థగా (Ecosystem) పరిగణించాలని ప్రభుత్వం నిర్ణయించింది. ఇందులో భాగంగా రైతులు, లాజిస్టిక్స్, మరియు ఫుడ్ ప్రాసెసింగ్ యూనిట్లను కలిపి 'క్లస్టర్'గా అభివృద్ధి చేస్తారు.
ఎందుకు ఈ మార్పు?
గతంలో విత్తనాలు, ఎరువుల కోసం రుణాలు అందేవి కానీ, పంట కోత తర్వాత అవసరమయ్యే కోల్డ్ స్టోరేజ్, రవాణా సౌకర్యాలకు తగినంత మూలధనం అందేది కాదు. దీనివల్ల భారీగా పంట నష్టం జరిగేది. ఇప్పుడు ఈ వాల్యూ చైన్ మొత్తానికి ఫండింగ్ ఇవ్వడం ద్వారా గ్రామీణ ఆర్థిక వ్యవస్థను బలోపేతం చేయాలని ప్రభుత్వం యోచిస్తోంది.
బ్యాంకులపై బాధ్యత
ఈ కొత్త విధానాన్ని అమలు చేయడానికి బ్యాంకులకు 6 నెలల గడువు ఇచ్చారు. ఈ లోపు బ్యాంకులు తమ మేనేజ్మెంట్ ఇన్ఫర్మేషన్ సిస్టమ్స్ (MIS)ని అప్డేట్ చేసుకోవాలి. ఇందులో 'Farmer Producer Organizations' (FPOs) కీలక పాత్ర పోషించనున్నాయి. రైతులకు, ప్రాసెసర్లకు మధ్య వారధిగా ఉంటూ రుణ ప్రక్రియను సులభతరం చేస్తాయి.
రిస్క్ కారకాలు
ఈ మార్పు మంచిదే అయినా, బ్యాంకులు కొత్త సవాళ్లను ఎదుర్కోవాల్సి ఉంటుంది. క్లస్టర్ మొత్తానికి రుణాలు ఇవ్వడం అంటే, కేవలం పంటపైనే కాకుండా, చిన్న చిన్న లాజిస్టిక్స్ సంస్థల రిస్క్ను కూడా బ్యాంకులు లెక్కించాల్సి ఉంటుంది. వ్యవసాయ రంగంలో సాధారణంగా బ్యాంకుల GNPA (Gross Non-Performing Assets) కాస్త ఎక్కువగా ఉండే అవకాశం ఉన్నందున, ఈ ఇంటిగ్రేటెడ్ ఎక్స్పోజర్లను బ్యాంకులు ఎలా మేనేజ్ చేస్తాయన్నదే ఇప్పుడు ఇన్వెస్టర్ల ముందున్న ప్రధాన ప్రశ్న.
రాబోయే క్వార్టర్లలో బ్యాంకులు ఈ కొత్త రోడ్మ్యాప్ను ఎలా అమలు చేస్తున్నాయి, ఆస్తుల నాణ్యత (Asset Quality) పై దీని ప్రభావం ఎలా ఉందనేది నిశితంగా గమనించాలి.