ప్రభుత్వ ప్రతిష్టాత్మక పథకం Pradhan Mantri Jan Dhan Yojana (PMJDY) 12 ఏళ్లు పూర్తి చేసుకుంది. ఇప్పటివరకు దేశవ్యాప్తంగా **59 కోట్ల** బ్యాంక్ ఖాతాలు ఓపెన్ అవ్వగా, **₹3.17 లక్షల కోట్ల** డిపాజిట్లు నమోదయ్యాయి.
2014, ఆగస్టు 28న ప్రారంభమైన Pradhan Mantri Jan Dhan Yojana (PMJDY) ఆగస్టు 2026 నాటికి 12 ఏళ్లు పూర్తి చేసుకుంది. సామాన్యులను బ్యాంకింగ్ వ్యవస్థలోకి తీసుకురావడంలో ఈ పథకం కీలక పాత్ర పోషించింది. ఆగస్టు 19, 2026 నాటికి ఈ ఖాతాల్లో ఉన్న మొత్తం డిపాజిట్లు ₹3.17 లక్షల కోట్లకు చేరుకున్నాయి.
గణాంకాలు ఏం చెబుతున్నాయి?
ఈ ఖాతాల్లో 78% గ్రామీణ మరియు సెమీ-అర్బన్ ప్రాంతాలకు చెందినవే కావడం విశేషం. ముఖ్యంగా మహిళల భాగస్వామ్యం 56% గా ఉంది. సగటు డిపాజిట్ ప్రస్తుతం ₹5,356 గా నమోదైంది, ఇది పథకం ప్రారంభంతో పోలిస్తే 3.4 రెట్లు ఎక్కువ.
బ్యాంకులపై ప్రభావం
కమర్షియల్ బ్యాంకులకు PMJDY ఒక వరంలా మారింది. తక్కువ వడ్డీతో కూడిన డిపాజిట్లు అందడం వల్ల బ్యాంకుల నిధుల సేకరణ (Low-cost capital) సులభమైంది. అలాగే, Direct Benefit Transfer (DBT) లాంటి ప్రభుత్వ పథకాలకు ఈ అకౌంట్లు ప్రధాన వేదికగా మారాయి. ఇప్పటివరకు 41 కోట్లకు పైగా RuPay డెబిట్ కార్డులు జారీ అయ్యాయి. దీని ద్వారా బ్యాంకులు మైక్రో-ఇన్సూరెన్స్, పెన్షన్లు, మరియు Mudra లోన్ వంటి ఉత్పత్తులను కస్టమర్లకు చేరువ చేస్తున్నాయి.
ఎదురవుతున్న సవాళ్లు
అకౌంట్ల సంఖ్య పెరిగినప్పటికీ, బ్యాంకింగ్ రంగానికి 'మ్యూల్ అకౌంట్ల' (Mule Accounts) రూపంలో కొత్త ముప్పు పొంచి ఉంది. సైబర్ నేరగాళ్లు తక్కువ KYC ఉన్న ఖాతాలను అక్రమ లావాదేవీలకు వాడుతుండటంతో, బ్యాంకులు ఇప్పుడు AI-ఆధారిత ఫ్రాడ్ డిటెక్షన్ సిస్టమ్లపై భారీగా పెట్టుబడి పెట్టాల్సి వస్తోంది. అలాగే, ఖాతాలు నిష్క్రియంగా (Dormancy) ఉండటం బ్యాంకుల ఆపరేటింగ్ మార్జిన్లపై ప్రభావం చూపుతోంది.
భవిష్యత్తులో ఈ పథకం కేవలం అకౌంట్ ఓపెనింగ్ మాత్రమే కాకుండా, Unified Lending Interface (ULI) ద్వారా ఇన్స్టంట్ క్రెడిట్ సదుపాయాలను అందించడంపై దృష్టి పెట్టనుంది.