PFC, REC విలీన ప్రక్రియలో కీలకమైన అడ్డంకి.. కేవలం వ్యూహాత్మక లక్ష్యాలు మాత్రమే కాకుండా, ఆర్థిక, నియంత్రణాపరమైన అంశాలు. ప్రభుత్వం తన మెజారిటీ వాటాను, అంటే 51% కంటే ఎక్కువను నిలుపుకోవడానికి దాదాపు ₹25,000 కోట్ల నుండి ₹35,000 కోట్ల వరకు అదనపు పెట్టుబడి పెట్టాల్సి వస్తుందని అంచనా. ప్రస్తుత ఆర్థిక సవాళ్లు.. అంటే బలహీనపడుతున్న రూపాయి, పెరుగుతున్న ద్రవ్యోల్బణం.. వంటి వాటి నేపథ్యంలో ఈ భారం ప్రభుత్వానికి మరింత భారంగా మారింది.
ప్రస్తుతం, కేంద్ర ప్రభుత్వం PFCలో 55.99% వాటాను, RECలో 52.63% వాటాను కలిగి ఉంది. అయితే, ప్రతిపాదిత షేర్ల మార్పిడి (Share Swap) తర్వాత, ఈ విలీన సంస్థలో ప్రభుత్వ వాటా 42-43% కి పడిపోయే అవకాశం ఉంది. ఇది కంపెనీల చట్టం (Companies Act) ప్రకారం 'ప్రభుత్వ కంపెనీ'గా వర్గీకరించడానికి అవసరమైన 51% నిబంధన కంటే తక్కువ. ఈ అంతరాన్ని పూడ్చడానికి ప్రభుత్వం ప్రిఫరెన్స్ షేర్లను జారీ చేయడం లేదా ఈక్విటీని ఇంజెక్ట్ చేయడం వంటి మార్గాలను పరిశీలిస్తోంది.
ఈ విలీనం ద్వారా, భారతదేశంలోనే అతిపెద్ద ప్రభుత్వ రంగ విద్యుత్ ఫైనాన్స్ సంస్థను సృష్టించాలని లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నారు. ఈ నూతన సంస్థ ₹17 లక్షల కోట్లకు పైగా లోన్ బుక్తో, కీలకమైన విద్యుత్ ప్రాజెక్టులకు నిధులు సమకూర్చడంలో ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తుంది. PFC మార్కెట్ విలువ సుమారు ₹1.47 ట్రిలియన్ (P/E రేషియో 5.7) కాగా, REC విలువ దాదాపు ₹912 బిలియన్ (P/E రేషియో 5.6).
ప్రస్తుతం భారత ఆర్థిక వ్యవస్థ అనేక సవాళ్లను ఎదుర్కొంటోంది. అంతర్జాతీయంగా పెరుగుతున్న ముడి చమురు ధరలు, విదేశీ పెట్టుబడిదారుల ఉపసంహరణల నేపథ్యంలో రూపాయి విలువ డాలర్తో పోలిస్తే ₹96 వద్ద ట్రేడ్ అవుతోంది. అధిక ద్రవ్యోల్బణం కూడా ప్రభుత్వ బడ్జెట్పై, కరెంట్ అకౌంట్పై భారం పెంచుతున్నాయి. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో, ప్రభుత్వానికి ఈ భారీ మొత్తాన్ని పెట్టుబడిగా పెట్టడం ఆర్థికంగా ఎంతవరకు సాధ్యమనేది ప్రశ్నార్థకం. 2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరానికి ద్రవ్యోల్బణాన్ని 4.8% వద్ద నియంత్రించాలని RBI లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నందున, ప్రభుత్వ వ్యయాలకు ఉన్న అవకాశాలు పరిమితంగానే ఉన్నాయి.
ఇంకో ముఖ్యమైన రిస్క్ ఏంటంటే, PFC, REC రెండింటి బాండ్ ఒప్పందాలు (Bond Agreements). ఈ ఒప్పందాల ప్రకారం, ప్రభుత్వం 50% కంటే ఎక్కువ వాటాను కలిగి ఉండాలి. ప్రభుత్వ వాటా 51% కంటే తగ్గితే, అది 'కంట్రోల్ మార్పు'గా పరిగణించబడి, ఈ బాండ్ నిబంధనలను ఉల్లంఘించినట్లు అవుతుంది. దీనివల్ల బాండ్ల రీపేమెంట్ వెంటనే చేయాల్సి రావడం లేదా వడ్డీ రేట్లు పెంచడం వంటి పరిణామాలు తలెత్తవచ్చు. ఇది విలీనమైన సంస్థ ఆర్థిక వ్యవస్థను తొలిదశలోనే దెబ్బతీస్తుంది. ఫిచ్ రేటింగ్స్ (Fitch Ratings) ఇప్పటికే PFC, RECలకు 'BBB-' రేటింగ్ను, స్టెబుల్ ఔట్లుక్ను ఇచ్చింది.
ఇలాంటి సవాళ్లు ఉన్నప్పటికీ, విశ్లేషకులు (Analysts) PFC, RECల వ్యక్తిగత పనితీరుపై సానుకూల దృక్పథాన్ని కలిగి ఉన్నారు. PFCకి 14 మంది విశ్లేషకుల నుంచి 'స్ట్రాంగ్ బై' రేటింగ్, సగటున ₹491.15 టార్గెట్ ప్రైస్ ఉంది, ఇది దాదాపు 12% అప్సైడ్ను సూచిస్తోంది. RECకి 18 మంది విశ్లేషకుల నుంచి 'స్ట్రాంగ్ బై' రేటింగ్, సగటున ₹473.43 టార్గెట్ ప్రైస్ ఉంది, ఇది 31% కంటే ఎక్కువ అప్సైడ్ను సూచిస్తోంది. అయితే, గత సంవత్సరంలో REC షేర్ ధర 12% పైగా పడిపోవడం, విలీనంలోని రిస్కులపై ఇన్వెస్టర్లలో కొంత అప్రమత్తతను సూచిస్తోంది. విలీన లక్ష్యాలు నెరవేరడానికి, వాటా సమస్య పరిష్కారం కావడానికి ఏప్రిల్ 1, 2027 వరకు సమయం ఉంది. ఈ లోపు అన్ని ఆర్థిక, నియంత్రణాపరమైన సమస్యలను పరిష్కరించుకోవాల్సి ఉంటుంది.