భారత మైక్రోఫైనాన్స్ లోన్ పోర్ట్‌ఫోలియో జూన్ 2026 నాటికి **₹3.3 లక్షల కోట్లకు** చేరింది. ఇందులో NBFC-MFIలు **44.3%** వాటాను సొంతం చేసుకున్నాయి. బ్యాంకులు నేరుగా ఇచ్చే రుణాలు **27%** కి తగ్గినా, ఈ రంగానికి ప్రధాన నిధులు అవే సమకూరుస్తున్నాయి.
2026 జూన్ ముగిసే సమయానికి భారత మైక్రో-లెండింగ్ రంగం కీలక మార్పులకు లోనైంది. పరిశ్రమ గణాంకాల ప్రకారం, మొత్తం లోన్ పోర్ట్‌ఫోలియో ₹3.29 లక్షల కోట్లుగా నమోదైంది. ఇందులో NBFC-MFIలు 44.3% వాటాతో అగ్రస్థానంలో నిలిచాయి. గత కొన్నేళ్లుగా వీటి మార్కెట్ ప్రభావం గణనీయంగా పెరిగింది.
బ్యాంకుల వ్యూహం ఏంటి?
వాణిజ్య బ్యాంకులు తమ నేరుగా ఇచ్చే రుణాలను తగ్గించుకోవడం వల్ల వాటి వాటా **25% నుంచి 27%**కి పరిమితమైంది. ఇది బ్యాంకులు ఈ రంగం నుంచి తప్పుకుంటున్నాయని అర్థం కాదు. బ్యాంకులు తమ మైక్రోఫైనాన్స్ రుణాలను ఇతర రిటైల్ పోర్ట్‌ఫోలియోలకు మార్చడం ద్వారా రిపోర్టింగ్ విధానంలో మార్పులు చేశాయి.
అంతేకాకుండా, NBFC-MFIలకు అవసరమైన కొత్త డెట్ క్యాపిటల్‌లో 80% పైగా బ్యాంకుల నుంచే అందుతోంది. అంటే, క్షేత్రస్థాయిలో రుణాలు వసూలు చేసే కష్టతరమైన పనిని వదిలేసి, ఆ బాధ్యతను నిపుణులైన NBFCలకు అప్పగించి, కేవలం ఫండింగ్ పార్టనర్‌గా బ్యాంకులు కొనసాగుతున్నాయి.
ఇన్వెస్టర్లు గమనించాల్సిన రిస్క్ అంశాలు:
- అప్పుల భారం: రుణగ్రహీతలపై భారం పెరగడం వల్ల ఆర్థిక పరిస్థితులు ఒడిదుడుకులకు గురైతే డిఫాల్ట్‌లు పెరిగే అవకాశం ఉంది.
- హై-టికెట్ లోన్లు: ₹75,000 కంటే ఎక్కువ ఉన్న రుణాల సంఖ్య పెరగడం, పాత మైక్రోఫైనాన్స్ రిస్క్ ప్రొఫైల్‌ను మారుస్తోంది.
- అసెట్ క్వాలిటీ: జూన్ 2026 నాటికి డెలిinquency మెట్రిక్స్ (PAR 31-180 రోజులు) 1.6% నుండి 1.89% మధ్య ఉన్నాయి. ఇవి రాబోయే కాలంలో ఎలా ఉంటాయనేదే కీలకం.
ప్రస్తుతం యాక్టివ్ రుణగ్రహీతల సంఖ్య 6.5 కోట్లకు పడిపోయింది. భౌగోళికంగా చూస్తే, ఉత్తరాది కంటే తమిళనాడు వంటి దక్షిణ భారత రాష్ట్రాల్లోనే క్రెడిట్ యాక్టివిటీ ఎక్కువగా కనిపిస్తోంది.