షేర్లను తాకట్టు పెట్టి అప్పు తీసుకోవడం ద్వారా లిక్విడిటీ పొందే వీలున్నా, ఇప్పుడు మార్కెట్ రిస్క్ పెరిగింది. జూలై 1, 2026 నుంచి అమల్లోకి వచ్చిన కొత్త RBI నిబంధనల ప్రకారం, వ్యక్తిగత ఎక్స్‌పోజర్ పరిమితిని **₹1 కోటికి** ఫిక్స్ చేశారు. మార్జిన్ కాల్స్ మరియు ఫోర్స్డ్ లిక్విడేషన్ గురించి ఇన్వెస్టర్లు తెలుసుకోవాల్సిన ముఖ్యమైన విషయాలు ఇక్కడ ఉన్నాయి.
షేర్లను లేదా మ్యూచువల్ ఫండ్లను తాకట్టు పెట్టి (Pledging) తక్షణ నగదు పొందడాన్ని Loan Against Shares (LAS) అంటారు. అయితే, జూలై 1, 2026 నుంచి రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) ఈ విభాగంలో కఠినమైన నిబంధనలను ప్రవేశపెట్టింది.
కొత్త RBI నిబంధనల ముఖ్యాంశాలు
ఈ కొత్త రూల్స్ ప్రకారం, ఒక వ్యక్తి గరిష్టంగా ₹1 కోటి వరకు మాత్రమే లోన్ పొందగలరు. అలాగే, రుణదాతల రక్షణ కోసం LTV (Loan-to-Value) రేషియోలను నిర్ణయించారు:
- లిస్టెడ్ షేర్లు: LTV గరిష్టంగా 60% (ఉదాహరణకు, ₹10 లక్షల విలువైన షేర్లకు ₹6 లక్షలు మాత్రమే లోన్).
- ఈక్విటీ మ్యూచువల్ ఫండ్స్, REITs, InvITs: గరిష్టంగా 75%.
- డెట్ ఫండ్స్, టాప్-రేటెడ్ బాండ్స్: గరిష్టంగా 85%.
- IPO/స్టాక్ మార్కెట్ పెట్టుబడుల కోసం: లోన్ పరిమితి కేవలం ₹25 లక్షలు.
మార్జిన్ కాల్స్ మరియు లిక్విడేషన్ రిస్క్
మార్కెట్ ఒక్కసారిగా పడిపోయినప్పుడు, తాకట్టు పెట్టిన షేర్ల విలువ తగ్గుతుంది. దీనివల్ల LTV పరిమితిని దాటితే, బ్యాంకులు 'మార్జిన్ కాల్' చేస్తాయి. అంటే, మీరు అదనపు షేర్లను తాకట్టు పెట్టాలి లేదా లోన్ మొత్తాన్ని తగ్గించాలి. దీనికి 7 రోజులు గడువు ఇస్తారు. ఈ లోపు మీరు స్పందించకపోతే, బ్యాంకులు మీ షేర్లను అమ్మేసే (Forced Liquidation) అధికారం కలిగి ఉంటాయి.
పన్ను మరియు ఇతర చిక్కులు
మీ షేర్లను తాకట్టు పెట్టినప్పుడు ఎలాంటి క్యాపిటల్ గెయిన్స్ టాక్స్ ఉండదు. కానీ, బ్యాంక్ మీ షేర్లను అమ్మేస్తే మాత్రం అది 'ట్యాక్సబుల్ ట్రాన్సాక్షన్' కిందకు వస్తుంది, దీనివల్ల మీకు అనవసరమైన పన్ను భారం పడవచ్చు. ఒకవేళ అమ్మిన తర్వాత కూడా అప్పు తీరకపోతే, ఆ బ్యాలెన్స్ మొత్తానికి మీరే బాధ్యత వహించాల్సి ఉంటుంది. కాబట్టి, మార్కెట్ ఒడిదుడుకులు ఉన్నప్పుడు మీ LTV బఫర్‌ను ఎల్లప్పుడూ జాగ్రత్తగా పర్యవేక్షించుకోవాలని నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు.