RedSeer రిపోర్ట్: భారతీయ మహిళలు ఆర్థికంగా సూపరే.. అయినా ఎందుకు వెనుకబడే ఉన్నారు?

అడాప్షన్ గ్యాప్: భారతదేశంలో వెనుకబడిన ఆర్థిక శక్తి

డిజిటల్ ఇన్‌ఫ్రాస్ట్రక్చర్, ఆర్థిక చేరిక కార్యక్రమాల్లో పురోగతి సాధించినప్పటికీ, భారతదేశ బ్యాంకింగ్, ఫైనాన్షియల్ సర్వీసెస్, ఇన్సూరెన్స్ (BFSI) రంగం ఒక నిరంతర వైరుధ్యాన్ని ఎదుర్కొంటోంది: మహిళలు అత్యంత నమ్మకమైన, క్రమశిక్షణ కలిగిన కస్టమర్లుగా నిరూపించుకున్నప్పటికీ, ప్రధాన ఆర్థిక ఉత్పత్తుల్లో వారి ప్రాతినిధ్యం గణనీయంగా తక్కువగా ఉంది. RedSeer Strategy Consultants తాజాగా విడుదల చేసిన "Designing for Her: Unlocking Women's FinTech Adoption in India" అనే నివేదిక ప్రకారం, అసలు సమస్య యాక్సెస్ లేకపోవడం కాదు, అడాప్షన్ (ఉత్పత్తులను స్వీకరించడం) లో వైఫల్యం. ఇది ఆర్థిక సంస్థలకు ఒక ముఖ్యమైన, కానీ సంక్లిష్టమైన మార్కెట్ అవకాశాన్ని సూచిస్తుంది.

అసమానతలను కొలవడం

RedSeer నివేదికలోని డేటా ఈ అసమానతల తీవ్రతను తెలియజేస్తుంది. మహిళలు యాక్టివ్ పర్సనల్ లోన్లలో కేవలం 17% మాత్రమే ఉన్నారు, అలాగే క్రెడిట్ కార్డు పోర్ట్‌ఫోలియోలలో 13% మాత్రమే కలిగి ఉన్నారు. మ్యూచువల్ ఫండ్ ఆస్తుల నిర్వహణలో 34% మరియు కొత్త లైఫ్ ఇన్సూరెన్స్ పాలసీలలో 27% మాత్రమే మహిళలు పెట్టుబడులు పెడుతున్నారు. పురుషులతో పోలిస్తే (పురుషులకు **2.2%**తో పోలిస్తే 1.6% తక్కువ డెలింక్వెన్సీ రేట్లు), మహిళలు మెరుగైన క్రెడిట్ క్వాలిటీని, తక్కువ రుణ ఎగవేత రేట్లను ప్రదర్శిస్తున్నప్పటికీ, ఈ ఉత్పత్తి వినియోగంలో లింగ అంతరం కొనసాగుతోంది. అంతేకాకుండా, మహిళలు తరచుగా తెలివైన అప్పులు తీసుకోవడం, స్థిరంగా పొదుపు చేయడం వంటి ప్రవర్తనలను కలిగి ఉంటారు.

అడ్డంకులు: డిజైన్, నమ్మకం, డిజిటల్ గ్యాప్స్

చాలా ఆర్థిక ఉత్పత్తులు పురుషుల ప్రవర్తన నమూనాలను ప్రామాణికంగా తీసుకుని, ఆ తర్వాత మహిళల కోసం సవరించబడతాయని నిపుణులు వాదిస్తున్నారు. ఈ పురుష-కేంద్రీకృత వ్యవస్థ అడ్డంకులను సృష్టిస్తుంది. ఆర్థిక నిర్ణయాలు తీసుకునే ముందు మహిళలు తరచుగా కమ్యూనిటీ సంకేతాలు, కుటుంబ ఆమోదంపై ఎక్కువగా ఆధారపడతారు, దాదాపు ఐదుగురిలో నలుగురు కుటుంబ సభ్యుల సలహా తీసుకుంటారు. కొత్త ఆర్థిక ఉత్పత్తులను పరిగణనలోకి తీసుకున్నప్పుడు 54% మహిళలు తగినంత సమాచారం లేకపోవడమే ప్రధాన సంకోచంగా పేర్కొన్నారు. అంతేకాకుండా, భారతదేశంలో డిజిటల్ ఆర్థిక పర్యావరణ వ్యవస్థ విపరీతంగా వృద్ధి చెందినప్పటికీ, మహిళలు ఇప్పటికీ డిజిటల్ ఇన్‌క్లూజన్‌లో అడ్డంకులను ఎదుర్కొంటున్నారు. గత దశాబ్దంలో 20% నుంచి **47%**కి పెరిగినప్పటికీ, మహిళల ఇంటర్నెట్ వాడకంలో, డేటా గోప్యత, భద్రతపై ఆందోళనలు కొనసాగుతున్నాయి. డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫామ్‌లపై వ్యక్తిగత మార్గదర్శకత్వం కొరవడటం కూడా ఒక కారణం. డిజిటల్ చెల్లింపుల స్వీకరణ పెరుగుతున్నప్పటికీ, గ్రామీణ, పాక్షిక-పట్టణ ప్రాంతాల్లో 38% మహిళలు వారానికోసారి UPIని ఉపయోగిస్తున్నారు. అయితే, అధికారిక ఆర్థిక సంస్థల ద్వారా పొదుపు చేసేవారి శాతం తక్కువగానే ఉంది, కేవలం 32% మాత్రమే అధికారిక మార్గాల్లో పొదుపు చేస్తున్నారు.

అపారమైన అవకాశం, మారుతున్న దృశ్యం

ఈ తక్కువ విస్తరణ వెనుక గణనీయమైన మార్కెట్ అవకాశం దాగి ఉంది. అంచనా ప్రకారం 75 మిలియన్ (7.5 కోట్ల) డిజిటల్ యాక్టివ్ పని చేసే మహిళలతో, భారతదేశం BFSI మార్కెట్‌కు ఒక పెద్ద అవకాశం. ప్రత్యేకంగా రూపొందించిన ఆర్థిక ఆఫర్లు సుమారు ₹2,00,000 బిలియన్ (సుమారు $2.8 ట్రిలియన్ డాలర్లు) ఆస్తుల నిర్వహణ సామర్థ్యాన్ని, రుణ, బీమా రంగాలలో గణనీయమైన అవకాశాలను తెరుస్తాయి. మహిళల కార్మిక శక్తి భాగస్వామ్యం పెరగడం, ఆర్థిక స్వాతంత్ర్యం పెరగడం డిమాండ్‌ను నడిపిస్తున్నాయి. మార్చి 2017లో 15% నుంచి మార్చి 2024 నాటికి మహిళలు మ్యూచువల్ ఫండ్ ఆస్తుల నిర్వహణలో దాదాపు 21% వాటాను కలిగి ఉన్నారు. స్టాక్ మార్కెట్‌లో కూడా వారి భాగస్వామ్యం పెరుగుతోంది, ప్రతి నలుగురు కొత్త పెట్టుబడిదారుల్లో ఒకరు మహిళలే. ఫిన్‌టెక్ సంస్థలు నమ్మకం, ఆవశ్యకత అంతరాలను తగ్గించడానికి ప్రత్యేకమైన వెల్త్‌టెక్, పర్సనల్ ఫైనాన్షియల్ మేనేజ్‌మెంట్ (PFM) సొల్యూషన్స్‌ను చురుకుగా అభివృద్ధి చేస్తున్నాయి. ప్రధాన మంత్రి జన్ ధన్ యోజన (PMJDY), ప్రధాన మంత్రి ముద్ర యోజన (PMMY) వంటి పథకాలు మహిళా పారిశ్రామికవేత్తలకు ఖాతాలు, కొలేటరల్-ఫ్రీ ఫైనాన్స్‌ను అందించడంలో కీలక పాత్ర పోషించాయి. నవంబర్ 2023 నాటికి స్టాండ్-అప్ ఇండియా రుణాలలో 84% మహిళలకే మంజూరు చేయబడ్డాయి.

సవాళ్లు, సమస్యలు

ఈ సానుకూల ధోరణులు ఉన్నప్పటికీ, నిర్మాణాత్మక సవాళ్లు ఇంకా చాలా ఉన్నాయి. ఉత్పత్తులను మహిళల కోసం రూపొందించకుండా, కేవలం మార్పులు చేయడం అనే ప్రాథమిక సమస్య విస్తృతంగా ఉంది. ఇది ముఖ్యంగా అధిక-విలువ ఉత్పత్తుల స్వీకరణను ప్రభావితం చేసే ఆవశ్యకత, నమ్మకం లోపానికి దారితీస్తుంది. ఉదాహరణకు, మహిళా పారిశ్రామికవేత్తలు గణనీయమైన ఫైనాన్సింగ్ అంతరాలను ఎదుర్కొంటున్నారు, కేవలం 10% మాత్రమే అధికారిక రుణాన్ని పొందుతున్నారు. రుణదాతల దృక్పథంలో, పరిమిత క్రెడిట్ హిస్టరీ, వ్యాపార అనుభవం కారణంగా, ఇది మహిళలకు మరింత ప్రతికూలంగా మారుతుంది. అంతేకాకుండా, సామాజిక కట్టుబాట్లు, పరిమిత ఆర్థిక అక్షరాస్యత (కేవలం 21% మహిళలు మాత్రమే ఆర్థికంగా అక్షరాస్యులు), కొలేటరల్ లేకపోవడం వంటివి ముఖ్యమైన అడ్డంకులుగా కొనసాగుతున్నాయి. డిజిటల్ విభజన కూడా అలాగే ఉంది; మహిళల్లో స్మార్ట్‌ఫోన్ వాడకం పెరుగుతున్నప్పటికీ, యాప్‌లపై తక్కువ పరిచయం, ఆన్‌లైన్ మోసాల భయం, అస్థిరమైన కనెక్టివిటీ కారణంగా డిజిటల్ ఆర్థిక సేవల స్వీకరణకు ఆటంకం కలుగుతోంది. క్రెడిట్ మూల్యాంకనంలో అంతర్లీన పక్షపాతాలు, వ్యక్తిగత ప్రశ్నలు వంటి లింగ-నిర్దిష్ట పరిమితులు 'ఫండింగ్ గ్లాస్ సీలింగ్'ను బలపరుస్తున్నాయి. అంతేకాకుండా, అనేక ఆర్థిక కొలమానాలలో లింగ-విభజిత డేటా లేకపోవడం వల్ల, విధాన రూపకర్తలు సమర్థవంతమైన, మహిళా-నిర్దిష్ట వ్యూహాలను రూపొందించడం కష్టతరం అవుతోంది.

అడాప్షన్ వైపు ప్రయాణం

BFSI సంస్థలకు భవిష్యత్ మార్గం, పురుష-కేంద్రీకృత 'యాక్సెస్' మోడల్ నుంచి గృహ-కేంద్రీకృత 'అడాప్షన్' వ్యూహానికి మారడం. దీనికి నమ్మకం, ఆవశ్యకతను అందించే విధానంలో ప్రాథమిక పునఃరూపకల్పన అవసరం. సమాచార అంతరాలను పరిష్కరించడం, మహిళలకు అనుగుణంగా డిజిటల్ అక్షరాస్యతను మెరుగుపరచడం, సహజమైన, సురక్షితమైన డిజిటల్ ప్లాట్‌ఫామ్‌ల ద్వారా విశ్వాసాన్ని పెంపొందించడం చాలా ముఖ్యం. నిజంగా సమ్మిళితమైన, మహిళా-కేంద్రీకృత ఆర్థిక ప్రయాణాలను సృష్టించడం ద్వారా ఈ అడాప్షన్ అడ్డంకులను సమర్థవంతంగా అధిగమించగల ఆర్థిక సంస్థలు గణనీయమైన, నమ్మకమైన కస్టమర్ బేస్‌ను పొందగలవు, భవిష్యత్ వృద్ధిని నడిపించగలవు.