RBI ఆదేశాలు, కొత్త టెక్నాలజీతో పేమెంట్స్ రీడిజైన్
భారతదేశంలో డిజిటల్ పేమెంట్స్ రంగంలో విప్లవాత్మక మార్పు రాబోతోంది. Visa, Mastercard సంస్థలు ఇప్పుడు కార్డ్ లావాదేవీల (card transactions) కోసం సాంప్రదాయ One-Time Passwords (OTPs) స్థానంలో అధునాతన 'పాస్కీ' (Passkey) విధానాన్ని ప్రవేశపెట్టాయి. దీనివల్ల వినియోగదారులు తమ ఫోన్లలోని వేలిముద్రలు (fingerprints) లేదా ముఖ గుర్తింపు (facial scans) వంటి బయోమెట్రిక్స్ ద్వారా పేమెంట్స్ పూర్తి చేయవచ్చు. ఇది రిజర్వ్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా (RBI) రాబోయే ఏప్రిల్ 1, 2026 నుంచి అమలులోకి తీసుకురాబోయే నిబంధనలకు అనుగుణంగా ఉంది. ఈ కొత్త రూల్స్ ప్రకారం, డిజిటల్ పేమెంట్స్కు కనీసం ఒక డైనమిక్ అథెంటికేషన్ ఫ్యాక్టర్ తప్పనిసరి.
మోసాలకు చెక్, వేగవంతమైన లావాదేవీలు
ఇటీవలి కాలంలో కార్డ్ ఫ్రాడ్ (card fraud) కేసులు పెరుగుతున్న నేపథ్యంలో ఈ మార్పు కీలకం కానుంది. FY22 నుంచి సెప్టెంబర్ 2025 వరకు సుమారు ₹1,447.27 కోట్ల విలువైన క్రెడిట్ కార్డ్ మోసాలు నమోదైనట్లు అంచనా. ముఖ్యంగా, సోషల్ ఇంజనీరింగ్ పద్ధతుల్లో వినియోగదారులను మోసగించి OTPలను రాబట్టడం ద్వారా ఈ నష్టాలు జరుగుతున్నాయని పరిశ్రమ నిపుణులు చెబుతున్నారు. Mastercard ప్రకారం, పాస్కీ ఆప్షన్ ఇచ్చినవారిలో 30% మంది వినియోగదారులు ఇప్పటికే OTPల వాడకాన్ని తగ్గించారు. SMS ఆధారిత OTPల వల్ల జరిగే ఆలస్యం, ఇబ్బందులు తొలగిపోవడంతో లావాదేవీల సక్సెస్ రేటు 2% నుండి 3% వరకు పెరుగుతుందని అంచనా.
గ్లోబల్ ట్రెండ్స్ & మార్కెట్ ఫోకస్
Visa, Mastercard తీసుకువచ్చిన ఈ పాస్కీ విధానం, ప్రపంచవ్యాప్తంగా పెరుగుతున్న పాస్వర్డ్-లెస్ అథెంటికేషన్ (passwordless authentication) ట్రెండ్కు అనుగుణంగా ఉంది. మార్చి 2026 నాటికి ప్రపంచవ్యాప్తంగా సుమారు 340 మిలియన్ల బ్యాంకింగ్ కస్టమర్లు పాస్కీలు లేదా FIDO2-కాంప్లియంట్ పద్ధతులను వాడతారని, ఇది గ్లోబల్ డిజిటల్ బ్యాంకింగ్ కస్టమర్లలో 12.4% ఉంటుందని అంచనా. JPMorgan Chase వంటి సంస్థలు తమ మొబైల్ బ్యాంకింగ్ కస్టమర్లలో 40% మంది పాస్కీ వాడకాన్ని ఎంచుకున్నారని నివేదించాయి. ప్రస్తుతం ప్రపంచవ్యాప్తంగా ఉన్న స్మార్ట్ఫోన్లలో సుమారు 60% బయోమెట్రిక్ అథెంటికేషన్కు సపోర్ట్ చేస్తాయి. బయోమెట్రిక్ పేమెంట్ మార్కెట్ 2032 నాటికి USD 34.8 బిలియన్ల స్థాయికి చేరుకుంటుందని అంచనా.
భవిష్యత్ అంచనాలు & సవాళ్లు
భారతదేశంలో డిజిటల్ పేమెంట్స్ మార్కెట్ వేగంగా విస్తరిస్తోంది. UPI వంటి ప్లాట్ఫామ్స్ వల్ల FY25లో 206 బిలియన్ల లావాదేవీలు జరగగా, FY30 నాటికి ఈ సంఖ్య 617 బిలియన్లకు చేరుకుంటుందని అంచనా. 2026-2034 మధ్య ఈ మార్కెట్ 16.1% CAGR తో USD 33.5 బిలియన్ల విలువకు చేరుకుంటుందని భావిస్తున్నారు. RBI నుంచి వస్తున్న నిబంధనలు, పరిశ్రమల ప్రోత్సాహం ఈ మార్పును మరింత వేగవంతం చేస్తాయి.
అయితే, ఈ కొత్త విధానం అమలులో కొన్ని సవాళ్లు కూడా ఉన్నాయి. అందరి దగ్గరా అధునాతన బయోమెట్రిక్స్ ఉన్న స్మార్ట్ఫోన్లు ఉండకపోవచ్చు, ఇది డిజిటల్ డివైడ్ను పెంచవచ్చు. అలాగే, బయోమెట్రిక్ స్పూఫింగ్ (biometric spoofing) వంటి కొత్త రకాల మోసాలూ తలెత్తే అవకాశం ఉంది. ఫోన్ పోగొట్టుకున్నప్పుడు లేదా పాడైపోయినప్పుడు పాస్కీలతో లావాదేవీలు జరపడంలో ఇబ్బందులు ఎదురుకావచ్చు. అయినా, RBI ఆదేశాలు, టెక్నాలజీ అభివృద్ధితో రాబోయే రోజుల్లో పాస్కీలు, బయోమెట్రిక్ అథెంటికేషన్ అనేది డిజిటల్ పేమెంట్స్లో సాధారణమైపోతుందని భావిస్తున్నారు.